بهگزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در سایه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و با تشدید تنشها در غرب آسیا، تردد کشتیرانی در تنگه هرمز با اختلال فزایندهای مواجه شده که بر بازارهای جهانی انرژی تأثیر گذاشته و نگرانیها در اروپا را در مورد تأمین و تجارت بینالمللی افزایش داده است.
بهگزارش المیادین، در حالی که برآوردهای صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی نشان میدهد که افزایش خطرات ژئوپولیتیکی در غرب آسیا منجر به افزایش عدم قطعیت اقتصادی جهانی و فشار بر نرخهای رشد، بهویژه در اقتصادهای صنعتی بزرگ میشود، اقتصاد اروپا بهدلیل وابستگی شدید به انرژی وارداتی، از جمله متأثرترینها اقتصادهاست؛ بهطوری که طبق برآوردهای آژانس بینالمللی، اروپا بیش از 90% از نیازهای انرژی خود را وارد میکند.
انرژی؛ فشارهای فزاینده بر شریان اروپا
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای حیاتی برای تجارت جهانی نفت است؛ بهطوری که حدود 20% از عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در تردد آن مستقیماً بر قیمتهای بینالمللی انرژی تأثیر میگذارد.
تحلیلهای آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد که بازارهای نفت بهسرعت به خطرات ژئوپولیتیکی در غرب آسیا واکنش نشان میدهند، حتی بدون توقف واقعی عرضه، زیرا افزایش خطرات میتواند منجر به افزایش قیمت نفت بین 5% تا 10% در کوتاهمدت بهدلیل "پاداش ریسک ژئوپولیتیکی" در بازارها شود،
همچنین دادههای بانک مرکزی اروپا تأیید میکند که قیمتهای انرژی از مهمترین عوامل تورم در منطقه یورو باقی ماندهاند، بهطوری که مسئول بخش بزرگی از امواج تورمی بودند که نرخ عمومی را در طول بحران انرژی در سال 2022 به اوج خود یعنی نزدیک به 10% رساندند؛ قبل از اینکه بهتدریج به محدوده نزدیک به 2% تا 3% در زمان حاضر کاهش یابد.
دادههای "یوروستات" نشان میدهد که نوسانات قیمت انرژی میتواند حدود 0.5 تا 1 واحد درصد به نرخ تورم سالانه در منطقه یورو اضافه یا از آن کم کند، که نشاندهنده میزان حساسیت مستقیم به هرگونه اختلال در عرضه جهانی است،
این امر از طریق افزایش قیمت سوخت، برق و حملونقل بر خانوادههای اروپایی منعکس میشود، بهطوری که برآوردهای بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که انرژی بهطور مستقیم و غیرمستقیم حدود 10% تا 15% از سبد هزینههای مصرفی خانوادهها در اروپا را تشکیل میدهد؛ علاوه بر افزایش هزینه تولید صنعتی در اقتصادهای بزرگ مانند آلمان، فرانسه و ایتالیا.
سرمایهگذاری: وضعیت انتظار و عدمقطعیت در اقتصاد اروپا
روشن است که تشدید تنشها در غرب آسیا، سطح عدمقطعیت را در بازارهای جهانی افزایش میدهد؛ عاملی که مؤسسات اقتصادی، آن را از مؤثرترین محرکها بر تصمیمات سرمایهگذاری میدانند، بهطوری که برآوردهای بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که افزایش شاخصهای عدمقطعیت ژئوپولیتیکی معمولاً منجر به کاهش سرمایهگذاری در بخش خصوصی بین 2% تا 5% در طول دورههای شوکهای شدید میشود.
مطالعات بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که افزایش عدمقطعیت، مستقیماً از طریق موارد زیر بر اقتصاد واقعی منعکس میشود:
ـ به تعویق افتادن سرمایهگذاری سرمایهای
ـ کندی استخدام
ـ کاهش تولید صنعتی،
همچنین دادههای بانک مرکزی اروپا نشان میدهد که افزایش شاخص عدمقطعیت اقتصادی (Economic Policy Uncertainty) با کاهش اعتماد شرکتها تا 5ـ10 واحد در شاخصهای اعتماد صنعتی در طول دورههای تنش ژئوپولیتیکی مرتبط است.
در انگلیس، دادههای اداره آمار ملی نشاندهنده کندی در بازار کار و افزایش بیکاری به حدود 5% بود، بهویژه با کاهش فرصتهای شغلی به سطوحی که حدود 20% تا 30% کمتر از اوج خود پس از همهگیری کرونا بود، این نشاندهنده فشار اقتصادی فزاینده بر بازار کار در انگلیسی است. این شاخصها در مجموع نشان میدهند که وضعیت انتظار تنها به بازارهای مالی محدود نمیشود، بلکه از طریق تصمیمات استخدام، سرمایهگذاری و تولید به اقتصاد واقعی نیز گسترش مییابد،
در همین راستا، رؤسای شرکتها در انگلیس هشدار دادند که پیامدهای فزاینده جنگ علیه ایران، در سایه تشدید وضعیت بیثباتی سیاسی و اقتصادی، بسیاری از شرکتها را به توقف برنامههای سرمایهگذاری و استخدام خود سوق میدهد.
بر اساس یک نظرسنجی که توسط شرکت حسابداری "BDO" انجام شد، بیش از نیمی از شرکتهای متوسط در انگلیس گفتند که افزایش هزینههای انرژی و سوخت و فشارهای زنجیرههای تأمین از مهمترین چالشها هستند، که نشاندهنده ادامه فشار بر محیط کسبوکار در انگلیس است.
تجارت: اختلال فزاینده در زنجیرههای تأمین جهانی
همانطور که اشاره شد، اروپا بهطور مستقیم تحتتأثیر هرگونه اختلال در گذرگاههای دریایی بینالمللی، بهویژه در خلیج فارس، قرار میگیرد. گزارشهای سازمان تجارت جهانی و سازمان همکاری اقتصادی و توسعه نشان میدهد که رشد تجارت جهانی تنها بین 2% و 3% در سال است، که آن را در برابر هرگونه شوک ژئوپولیتیکی یا افزایش هزینههای حملونقل بسیار حساس میکند.
دادههای سازمان تجارت جهانی نشان میدهد که هرگونه اختلال در مسیرهای دریایی استراتژیک میتواند منجر به افزایش 10% تا 20% در هزینههای حملونقل دریایی در کوتاهمدت شود، که ناشی از افزایش ریسک و حق بیمه دریایی است، همچنین، برآوردهای بازار جهانی حملونقل نشان میدهد که هزینههای بیمه کشتیها در مناطق تنش ژئوپولیتیکی ممکن است تا دو تا سه برابر در مقایسه با سطوح عادی افزایش یابد، که این امر مستقیماً بر قیمتهای واردات در بازارهای اروپایی تأثیر میگذارد.
با تشدید تنشها، شرکتهای کشتیرانی جهانی به تغییر مسیرهای خود و افزایش هزینههای بیمه روی آوردند، که منجر به افزایش زمان حملونقل و بالا رفتن هزینه کالاها و انرژی در بازارهای اروپایی شد؛ بهویژه در بخشهای مرتبط با واردات صنعتی و غذایی،
بنابراین، پیامدهای جنگ آمریکا ـ اسرائیل علیه ایران تنها به مرزهای غرب آسیا محدود نمیشود، بلکه بهطور فزایندهای به اقتصاد اروپا نیز گسترش مییابد که خود را در برابر یک حلقه فشار کامل میبیند که از انرژی شروع میشود و به تجارت ختم نمیشود.
اختلال در ناوبری در تنگه هرمز و افزایش خطرات برای زنجیرههای تأمین، مستقیماً بر قیمت نفت و گاز تأثیر میگذارد، که فشارهای تورمی در قاره اروپا را تشدید میکند و توانایی اقتصادهای اروپایی را برای مهار هزینههای زندگی محدود میکند.
در این چشمانداز، نهادهای مالی بینالمللی مانند صندوق بینالمللی پول هشدار میدهند که ادامه تنشهای ژئوپولیتیکی در غرب آسیا، اقتصاد جهانی را در وضعیت عدمقطعیت مزمن نگه میدارد؛ بهطوری که اروپا به یکی از آسیبپذیرترین مناطق در برابر نوسانات قیمت، انرژی و تجارت بهطور همزمان تبدیل میشود.
انتهای پیام/+