به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از بلومبرگ، کشتیهای نفتکش از سراسر جهان، در تعداد بیسابقه، وارد آمریکا میشوند و پس از بارگیری نفت در آلاسکا و سواحل خلیج مکزیک آمریکا، دوباره راهی دریا میشوند؛ به مقصد ژاپن، تایلند و حتی استرالیا.
در مجموع، طی 9 هفته گذشته، بیش از 250 میلیون بشکه نفت خام از چاهها و مخازن ذخیره آمریکا به خارج صادر شده است. این موضوع باعث شده آمریکا بار دیگر به بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان تبدیل شود و عربستان سعودی را پشت سر بگذارد. همچنین، آمریکا اکنون به تکیهگاه اصلی مصرفکنندگان جهانی نفت تبدیل شده؛ زیرا بستهشدن تقریباً کامل تنگه هرمز، عرضه نفت خاورمیانه را مختل کرده است.
اما این صادرات بیسابقه هشدارهایی نیز به همراه دارد. بسیاری از کارشناسان انرژی میپرسند آمریکا تا چه مدت میتواند چنین سطحی از صادرات را حفظ کند. ذخایر داخلی نفت و سوخت آمریکا بهسرعت در حال کاهش است و برای چهار هفته متوالی پایین آمده و اکنون به زیر میانگینهای تاریخی رسیده است. در همین حال، تولیدکنندگان نفت آمریکا نیز برای افزایش تولید با مشکل مواجهاند.
کلایتون سیگل، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشنگتن، گفت: «کشتیها برای بردن نفت ما میآیند، اما وقتی حجم زیادی از نفت از آمریکا خارج میشود، طبیعی است که توازن بازار داخلی فشردهتر شود. ما عملاً داریم با کاهش ذخایر، خودمان را در موقعیت دشواری قرار میدهیم.»
این مسئله پیامدهای جهانی دارد. با وجود صادرات مستمر آمریکا در هفتههای اخیر، این میزان هنوز نتوانسته کمبود عرضه ناشی از اختلال در تنگه هرمز را جبران کند. قیمت نفت برنت، شاخص اصلی جهانی، از زمان آغاز جنگ حدود 50٪ افزایش یافته و هفته گذشته از 126 دلار در هر بشکه عبور کرد؛ بالاترین سطح از سال 2022. اگر صادرات نفت آمریکا به سقف توان خود نزدیک شده باشد، رقابت برای دسترسی به نفت شدیدتر خواهد شد.
در داخل آمریکا نیز پیشبینی میشود تورم انرژی نقش مهمی در انتخابات میاندورهای نوامبر داشته باشد. قیمت بنزین بهشدت افزایش یافته و برخی رأیدهندگان احتمالاً خواهند پرسید چرا این حجم عظیم نفت به بازارهای خارجی صادر میشود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از رشد صادرات نفت تمجید کرده و گفته است: «این فوقالعاده بوده. میزان نفت و گازی که اکنون میفروشیم در سطحی است که هیچکس قبلاً ندیده بود.»
پس از حمله روسیه به اوکراین در سال 2022، متوسط قیمت هر گالن بنزین بدون سرب در آمریکا به بیش از 5 دلار رسید. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، بارها به این سطح اشاره کرده تا نشان دهد قیمتهای فعلی هنوز پایینتر هستند. اما این عدد در ماههای منتهی به انتخابات اهمیت زیادی خواهد داشت. میانگین قیمت بنزین در آمریکا اکنون از 4٫40 دلار در هر گالن عبور کرده است.
جی سینگ، رئیس تحقیقات نفت و گاز آمریکا در شرکت ریستاد انرژی گفت: «ایالات متحده از بحران انرژی جهانی تا حدی دور مانده، اما از آن جدا نیست.»
بخش زیادی از نفت صادراتی آمریکا در جریان جنگ ایران، راهی آسیا شده است. پالایشگاههای آسیایی تا پیش از این عمدتاً به نفت خلیج فارس وابسته بودند، اما جنگ آنها را مجبور کرده به نفت آمریکا روی بیاورند.
ژاپن نمونه بارزی از این تغییر است. پیش از جنگ، حدود 90٪ نفت و سوخت این کشور از خاورمیانه تأمین میشد و واردات نفت آمریکا بسیار ناچیز بود. اما اکنون ژاپن یکی از نخستین کشورهایی است که به خرید نفت آمریکا روی آورده است. معاملهگران میگویند پالایشگاههای ژاپنی تاکنون دستکم 8 میلیون بشکه نفت آمریکا برای بارگیری در ژوئن و تحویل در اوت خریداری کردهاند.
در سنگاپور، مرکز تجارت کالا در آسیا، پالایشگاهها نیز خرید نفت آمریکا را افزایش دادهاند. تقاضای کره جنوبی — که مدتها دومین خریدار بزرگ نفت آمریکا بوده — همچنان قوی باقی مانده است.
البته ژاپن و کره جنوبی ذخایر استراتژیک نفت خود را دارند که میتواند تا حدی نقش ضربهگیر را ایفا کند. همچنین، مقداری نفت هنوز از امارات متحده عربی و عمان صادر میشود. اما مشخص نیست این منابع تا چه مدت دوام خواهند آورد؛ بهویژه که اطلاعات چندانی درباره سطح ذخایر ملی این کشورها منتشر نمیشود. علاوه بر این، کشورهایی مانند برزیل معمولاً نفتی با کیفیت مورد نیاز پالایشگاههای آسیایی صادر نمیکنند.
تبدیل آمریکا از واردکننده خالص نفت به صادرکننده بزرگ جهانی، پدیدهای نسبتاً جدید است.
این تحول با «انقلاب شیل» در اوایل دهه 2000 آغاز شد؛ زمانی که حفاری افقی و فناوری شکست هیدرولیکی (فرکینگ) از تگزاس تا داکوتای شمالی تولید داخلی نفت را بهسرعت افزایش داد. در سال 2015، آمریکا ممنوعیت صادرات نفت را که پس از تحریم نفتی عربها در دهه 1970 وضع شده بود، لغو کرد. تا سال 2019، رشد تولید نفت شیل باعث شد آمریکا به صادرکننده خالص نفت و سوخت تبدیل شود.
تحلیلگران میگویند تبدیل آمریکا به ابرقدرت انرژی، به این کشور امکان داده سیاست خارجی جسورانهتری اتخاذ کند. فقط در سال جاری، آمریکا رهبر قدیمی ونزوئلا را کنار زد، تحریمهایی علیه دو شرکت بزرگ نفتی روسیه اعمال کرد و همراه با اسرائیل وارد جنگ با ایران شد؛ اقداماتی که همگی تعادل بازار جهانی نفت را تهدید کردند.
ترامپ، که همواره از «سلطه انرژی آمریکا» دفاع کرده، بارها درباره توان آمریکا برای پرکردن خلأ عظیم عرضه نفت ناشی از جنگ ایران صحبت کرده است.
او در اول مه به خبرنگاران گفت: «اکنون بیش از هر زمان دیگری در تاریخ نفت تولید میکنیم. اگر به کشتیها نگاه کنید، همه به سمت تگزاس، لوئیزیانا و آلاسکا میآیند.»
با این حال، سلطه انرژی آمریکا اکنون در حال رسیدن به محدودیتهای خود است.
از زمان آغاز جنگ ایران، تولید نفت آمریکا حدود 100 هزار بشکه در روز کاهش یافته است. با وجود جهش قیمتها، شرکتهای حفاری تمایلی به افزایش تولید نشان ندادهاند، زیرا آینده بازار بسیار نامطمئن است.
در نظرسنجی منتشرشده توسط بانک فدرال رزرو دالاس، مدیران صنعت انرژی گفتهاند عدم قطعیت درباره نتیجه جنگ و تأثیر آن بر عرضه و تقاضا، برنامهریزی تجاری را تقریباً غیرممکن کرده است. یکی از مدیران ناشناس گفته بود: «غیرقابل پیشبینی بودن دولت فعلی، مدلسازی تجاری را تقریباً ناممکن کرده است.»
شرکتهای بزرگ نفتی مانند اکسونموبیل و شورون نیز با اختلال در عملیات خاورمیانه مواجه شدهاند. مایک ویرث، مدیرعامل شورون، گفت سیستم جهانی انرژی تحت «فشار شدید» قرار دارد. یک روز قبل از آن، شرکت کنوکو فیلیپس هشدار داده بود که «کمبودهای بحرانی» نفت در راه است.
معاملهگران میگویند صادرات نفت آمریکا اکنون به مرز محدودیتهای عملی نزدیک شده است. محدودیتهای زیرساختی و حملونقل باعث شده سقف واقعی صادرات پایدار از سواحل خلیج آمریکا حدود 6 میلیون بشکه در روز باشد؛ هرچند در دورههای کوتاه ممکن است به 7 میلیون بشکه برسد.
افزایش صادرات همچنین به بهای کاهش ذخایر داخلی تمام شده است. مجموع ذخایر نفت خام و فرآوردههای نفتی آمریکا طی چهار هفته، 52 میلیون بشکه کاهش یافته است.
رایان مککی، یک استراتژیست کالایی آمریکا، میگوید اگر جنگ ادامه پیدا کند، این کاهش ذخایر نیز ادامه خواهد داشت و احتمال افت چند میلیون بشکهای دیگر در ماه مه وجود دارد.
در بازار اختیار معامله نفت، برخی معاملهگران اکنون روی احتمال سقوط ناگهانی صادرات آمریکا شرطبندی میکنند. حتی عدهای روی این احتمال سرمایهگذاری کردهاند که دولت ترامپ ممکن است صادرات نفت را ممنوع کند؛ هرچند دولت تاکنون این موضوع را رد کرده است.
مقامهای دولت ترامپ بارها اعلام کردهاند هیچ محدودیتی برای صادرات نفت یا فرآوردههای نفتی آمریکا در نظر ندارند. کریس رایت، وزیر انرژی، در 28 آوریل گفت: «این سریعترین بخش در حال رشد صادرات کشور است. ما گاز طبیعی، نفت، سوخت جت، دیزل و بنزین آمریکایی را به سراسر جهان میفروشیم. صادرات را متوقف نمیکنیم؛ آن را بیشتر هم خواهیم کرد.»
با این حال، آمریکا در شرایطی حجم عظیمی نفت و سوخت صادر میکند که قیمت سوخت داخلی بهشدت افزایش یافته است.
قیمت هر گالن بنزین در آمریکا اکنون بیش از 1 دلار بالاتر از زمان آغاز جنگ است. قیمت دیزل — که ستون فقرات اقتصاد محسوب میشود — تقریباً 2 دلار افزایش یافته است.
همزمان، با آغاز فصل سفرهای تابستانی، تقاضای سوخت نیز بیشتر خواهد شد.
دولت ترامپ اقداماتی برای کنترل تورم انرژی انجام داده؛ از جمله تعلیق موقت یک قانون 100 ساله دریایی برای تسهیل حمل نفت و اجازه استفاده بیشتر از اتانول در بنزین. اما ابزارهای کاخ سفید محدود است و همین موضوع باعث شده معاملهگران همچنان درباره احتمال اعمال محدودیت صادراتی گمانهزنی کنند.
کوین بوک از شرکت انرژی پارتنرز گفت: «ایدههای بدی که در قیمت 4 دلاری بنزین رد میشدند، ممکن است وقتی قیمت به 6 دلار برسد دوباره مطرح شوند.»
انتهای پیام/