به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ، حجتالاسلام والمسلمین علیزاده، مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور در مراسم تقدیر از اساتید برگزیده مرکز آموزشهای غیرحضوری که در سالن شهید سلیمانی ستاد مرکزی برگزار شد، گفت: بنده حدود 6 یا 7 سال در جامعهالمصطفی، در بخش آموزش مجازی، خدمت میکردم و در آنجا ظرفیتهای آموزش مجازی و آموزش غیرحضوری را در سطح بینالمللی تجربه کردم. یکی از شیرینترین تجربههای من مربوط به همان شعاری است که مؤسسه پایهگذاران و پیشآهنگان این عرصه مطرح کردند: «یادگیری برای هر کس، هر زمان و هر کجا». این شعار به معنای توسعهای جدی در امکانهای یادگیری است؛ امکانی که در گذشته از بسیاری افراد دریغ میشد.
وی افزود: در چند ده کیلومتری اطراف قم، هنوز کودکانی هستند که از ادامه تحصیل محروماند و حداکثر تا ششم دبستان یا پایههای نخست متوسطه میتوانند درس بخوانند؛ آن هم امروز، در سال 1405، در فلات مرکزی و در نزدیکی پایتخت و شهرهای آباد. حال آنکه بانوان نیز ـ که در بسیاری از دورههای تاریخی به دلیل ارزشهای حاکم بر جامعه با محدودیتهای بیشتری مواجه بودهاندـ شرایط دشوارتری داشتهاند. ازاینرو، امکان تحصیلات عالیه فراتر از آموزش عمومی، حقیقتاً فرصتی بزرگ است و شکر این نعمت، بهرهگیری درست از آن است.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور عنوان کرد: این اتفاق، بخشی از سیر تکاملی نهادهای عقلانیِ بشر است. یکی از جلوههای این سیر آن است که آموزش، بر پایه فناوری، تسهیل و تسریع شده است. البته در کنار این تسهیل و تسریع، نگرانی نسبت به سطح کیفی آموزش برای ما جدی است.
علیزاده خاطرنشان کرد: آموزش مجازی ـ چه برخط و چه غیر برخط ـ امروز در سطح جهان گسترشی بسیار جدی یافته است. زمانی که در بخش آموزش مجازی جامعه المصطفی فعالیت میکردم، گفته میشد دانشگاه آزاد انگلستان و دانشگاه فونیکس آمریکا هرکدام حدود 300 هزار دانشجو دارند. امروز دانشگاههای آسیایی، بهویژه در هند و پاکستان، اندونزی و چین با رکوردهای میلیونی از آنها نیز پیشی گرفتهاند.
وی بیان کرد: فناوریهای نرم در این حوزه، جدای از فناوریهای سخت، آنچنان پیشرفت کردهاند که امروز در شاخههای علوم تربیتی و در سطوح مختلف تحصیلی، گرایش آموزش مجازی به رسمیت شناخته شده است. حتی درباره این موضوع که مدیر، کارگزار یا مدرس در فرآیند تدریس ممکن است از نظر اخلاق صنفی و اخلاق حرفهای دچار چه خطاهایی شود، آثار پژوهشی جدی و مفصلی نگاشته شده است؛ آثاری عمیق و معتبر، نه مطالبی سطحی و گذرا. این امر نشان میدهد که این حوزه را بهعنوان پدیدهای پرقدرت و مؤثر به رسمیت شناختهاند و آثار آن را بهخوبی مشاهده کردهاند؛ از همینرو، سرمایهگذاری بسیار جدی در آن صورت میگیرد. افزون بر این سرمایهگذاری، تلاش میشود این حوزه هرچه بیشتر بهینهسازی شود و مسیر پیشرفت آن استمرار یابد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور در توصیه به اساتید تأکید کرد: اساتید محترم تجربهنگاری کنند؛ یعنی در هر دوره، اتفاقی رخ میدهد و در نتیجه آن، نسبت به ترم قبل، نکتهای تازه ـ چه دانشی و چه مهارتی ـ به تجربیات ما افزوده میشود. این نکات را باید مغتنم شمرد و ثبت کرد. سپس این تجربهها توسط نظام مدیریتی گردآوری شود تا بانک تجارب شکل بگیرد. پس از آن، این دادهها طبقهبندی و پالایش شوند. این فرآیند، حاصل ممارست عملی ماست؛ دانشی عملی است. تدریس نیز هنری است و ما بههرحال با ابزاری جدید مواجهیم. اگر من تجربه موفقی دارم، شایسته است آن را به سیستم آموزشی سازمان عرضه کنم تا همکاران نیز بهرهمند شوند. از سوی دیگر، من هم باید از تجربههای دیگران استفاده کنم و خود را مستغنی نبینم تا از مزایای آن محروم نمانم.
علیزاده افزود: اگر واقعاً میخواهیم در عرصه تمدنسازی جدی باشیم و به شعار اکتفا نکنیم، باید از جامعهسازی به نهادسازی و از آن به دولتسازی برسیم تا در نهایت به تمدنسازی دست یابیم. امروز نیز زمینههای آن واقعاً موجود است و ما سخن بیهودهای نمیگوییم. اعتبار تمدن غرب فرو ریخته و آنان چیز چندانی برای عرضه ندارند، جز اینکه انسان را «حیوان ابزارساز» تعریف کنند. اما ابعاد نرم تمدنی ــ که به فرهنگ و حقیقت انسان مربوط میشود ــ حکایت دیگری دارد. در این عرصه، آنان عملاً خلعسلاح شدهاند، در حالی که ما در جایگاهی درخشان ایستادهایم و واقعاً الهامبخش شدهایم. این وضعیت نشان میدهد که ظرفیتهای عظیمی برای جامعهسازی و تمدنسازی در اختیار داریم؛ ظرفیتی که میتواند بدیلی برای تمدن پوشالی غرب باشد.
وی تصریح کرد: اگر چنین است، باید این ابزارهای جدید را با نگاه انتقادی و مواجههای فعال بررسی کنیم و بکوشیم هرچه بیشتر آنها را بومیسازی کنیم. همچنین باید سنتهای اصیل آموزشی خود را بازخوانی کنیم تا ببینیم چگونه میتوانند در بستر این فناوریها انتقال یابند و در آن نهادینه شوند. ما حامل سنتی درخشان و بیش از هزارساله در عرصه علم هستیم. بسیاری از استادانی که در جهان به مراتب بلند علمی رسیدهاند، هنگامی که این سنت عملیِ ریشهدار حوزههای علمیه را مشاهده میکنند، شگفتزده میشوند و با جدیت اظهار میکنند که ای کاش دانشگاههایشان این روشها را میآموختند و در ساختار آموزشی خود به کار میگرفتند.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور گفت: پس گام نخست آن است که همواره این دغدغه را داشته باشیم که سنتهای اصیل ما ــ یعنی این نهاد دیرپای و درخشان علمی ــ چگونه میتوانند بهروز شوند و متناسب با بستر فناوریهای جدید بازآرایی و بومیسازی گردند. نکته دیگر آن است که نظام ارزشی ما چگونه میتواند بیش از پیش با این بستر فناورانه همگام شود. سنتهای علمی و ارزشهای بومی ما باید بر این مرکب جدید سوار شوند تا بتوانیم ادعا کنیم از برکات این ابزار بهره بردهایم؛ وگرنه اگر مضرات آن گریبانگیر ما شود، معلوم نیست در این میان تا چه اندازه برنده بودهایم و چه چیزی را با چه چیزی مبادله کردهایم.
علیزاده در پایان تأکید کرد: امیدوارم در آینده بتوانیم توجه و اهتمام بیشتری به آموزش غیرحضوری داشته باشیم. از نظر زیرساختی نیز امیدوارم خداوند توفیق دهد تا امکان توسعه این فضا و مجموعه امکانات آن فراهم شود؛ بهویژه با توجه به پراکندگی جغرافیایی گسترده و کمبود مدرسان توانمند، تا بتوانیم بهرهای بهینه و حداکثری از این ظرفیت ببریم.
انتهای پیام/