به گزارش خبرگزاری تسنیم ، زهرا سلیمی ، خبرنگار و فعال رسانه در یادداشتی نوشت: برآوردهای معتبر جهانی نشان میدهد ایران با اتکا به ذخایر عظیم نفت، گاز و منابع معدنی، در میان پنج کشور نخست جهان از نظر ارزش منابع طبیعی قرار گرفته است؛ جایگاهی که حتی بالاتر از اقتصادهای بزرگی چون چین، استرالیا و برزیل ارزیابی میشود. این رتبهبندی، بار دیگر ظرفیتهای کمتر گفتهشده ایران را در حوزه ثروت ملی برجسته میکند.
ایران یکی از کشورهایی است که بخش مهمی از قدرت اقتصادی و ظرفیت راهبردی آن در زیر زمین نهفته است؛ ظرفیتی که سالها درباره آن صحبت شده، اما ابعاد واقعی آن کمتر مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته است. گزارشهای بینالمللی درباره ارزش منابع طبیعی کشورها نشان میدهد ایران در میان پنج کشور نخست جهان قرار دارد؛ جایگاهی که اهمیت ژئواقتصادی کشور را بار دیگر آشکار میکند.براساس این ارزیابیها، ایران با برخورداری از ذخایر بسیار بزرگ نفت و گاز، بخش قابل توجهی از ارزش کل منابع طبیعی جهان را در اختیار دارد.
میدانهای گسترده نفتی در جنوب و جنوبغرب کشور و همچنین ذخایر عظیم گاز در مناطق مختلف، ایران را به یکی از بازیگران اصلی انرژی تبدیل کرده است. این جایگاه تنها به نفت و گاز محدود نمیشود؛ ایران از نظر بسیاری از ذخایر معدنی نیز در رتبههای بالای جهانی قرار دارد و این موضوع وزن منابع طبیعی کشور را دوچندان میکند.اهمیت این رتبه زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم این جایگاه حتی بالاتر از کشورهایی مانند چین، استرالیا و برزیل است؛ کشورهایی که سالهاست اقتصادشان بر پایه استخراج، فرآوری و صادرات منابع طبیعی شکل گرفته و زیرساختهای صنعتی قدرتمندی دارند.
قرار گرفتن ایران بالاتر از این کشورها نشان میدهد حجم و ارزش منابع زیرزمینی کشور تا چه اندازه قابل توجه و تعیینکننده است.با وجود چنین ظرفیتی، یک نکته کلیدی همواره مورد تأکید کارشناسان توسعه بوده است: داشتن منابع طبیعی، لزوماً به معنای برخورداری از ثروت واقعی نیست؛ ثروت زمانی خلق میشود که این منابع بهدرستی مدیریت، فرآوری و در زنجیرههای ارزش افزوده استفاده شوند.** بسیاری از کشورها نشان دادهاند که فاصله میان «منابع طبیعی» و «ثروت پایدار» تنها با برنامهریزی دقیق، مدیریت حرفهای و سرمایهگذاری در زیرساختها پر میشود.ایران نیز در همین نقطه قرار دارد؛ نقطهای میان ظرفیت عظیم زیرزمینی و ضرورت بهرهبرداری هوشمندانه از این ظرفیت.
ذخایر نفت و گاز، اگر در کنار توسعه صنایع پاییندستی، گسترش فناوریهای نو، سرمایه انسانی کارآمد و سیاستگذاری بلندمدت قرار بگیرند، میتوانند به موتور محرک اقتصاد تبدیل شوند. تجربه کشورهایی که مسیر تبدیل منابع به ثروت پایدار را طی کردهاند، نشان میدهد پایههای توسعه اقتصادی نه با استخراج ساده، بلکه با ایجاد زنجیرههای پیچیده صنعتی بنا میشود.در کنار حوزه انرژی، ایران در بخش معادن نیز ظرفیتهای گستردهای دارد که میتواند نقش تعیینکنندهای در اقتصاد آینده کشور داشته باشد. از معادن سنگآهن و مس گرفته تا منابع غنی فلزات استراتژیک، بخش معدن ایران میتواند مکمل مهمی برای کاهش وابستگی به خامفروشی در حوزه نفت و گاز باشد. این تنوع منابع، مزیت بزرگی برای اقتصادی است که در تلاش است به سمت تولید ارزش افزوده بیشتر حرکت کند.
در سالهای اخیر مباحث مختلفی درباره اصلاح ساختار بهرهبرداری از منابع طبیعی، تقویت صنایع پاییندستی و توسعه زنجیره ارزش مطرح شده است. کارشناسان معتقدند اگر ایران بتواند منابع زیرزمینی خود را در امتداد یک برنامه صنعتی منسجم قرار دهد، نهتنها ارزش منابع چند برابر خواهد شد، بلکه اقتصاد کشور به سمت پایداری بیشتر حرکت میکند و وابستگی به نوسانات بازار جهانی انرژی نیز کاهش مییابد.در مجموع، قرار گرفتن ایران در جمع پنج کشور ثروتمند جهان از نظر منابع طبیعی، هم یک فرصت بزرگ و هم یک مسئولیت مهم است. فرصتی برای ساختن اقتصادی قدرتمند و متنوع، و مسئولیتی برای استفاده هوشمندانه از ثروتی که میتواند سرمایه نسلهای آینده باشد.اما پرسشی که پیشروی اقتصاد ایران قرار دارد همچنان باقی است: کشوری که از نظر منابع طبیعی در میان پنج قدرت نخست جهان قرار دارد، چگونه میتواند این ظرفیت عظیم را به ثروتی تبدیل کند که در زندگی روزمره مردم نیز دیده شود؟
انتهای پیام/