بهگزارش خبرگزاری تسنیم، درحالی که سهم کارگران خارجی مقیم در کشورهای عربی و همچنین میزان ارسال دلارهای این افراد به سرزمین مادری تا قبل از تنشهای اخیر در منطقه خلیج فارس قابل توجه بوده اما ظاهرا سایه جنگافروزی آمریکا بر سفره این کارگران نیز سنگینی کرده و باعث از دست رفتن فرصتهای شغلی در کشورهای عربی شده است.
بطور کلی میلیونها کارگر فعال در بخشهایی مانند ساختوساز، مهماننوازی، گردشگری و خدمات درمانی از منطقه جنوب آسیا در کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس مشغول به کار هستند که با ارسال پول به کشورهای خود، نقش مهمی در تقویت اقتصاد خانواده و البته کشورشان مثل هندوستان، پاکستان سریلانکا، بنگلادش و ... ایفا میکنند.
این درحالی است که اقتصاددانان هشدار میدهند اگر تنش در منطقه خلیج فارس بیش از این مدت ادامه داشته باشد بدون تردید به اقتصاد کشورهای حاشیه جنوبی منطقه خلیج فارس با توجه به قطع جریان جابهجای پول و سرمایهگذاری آسیب جدی وارد خواهد شد و این روند مستقیم در کاهش فرصتهای شغلی در این مناطق بوده و نهایتاً اقتصاد کشورهای مبداء اعزام نیروی کار فعال در منطقه خلیج فارس را هم تحت تاثیر خود قرار میدهد.
این افراد با اشاره به موضوع جابهجایی پول ماهانه بسیار قابل توجه توسط کارگران مهاجر در این منطقه به سایر نقاط جهان؛ معتقدند روند از دست رفتن سرمایهگذاریها و همچنین تعطیل شدن پروژههای درحال اجرا یا حتی مشاغل فعلی، صدها میلیارد دلار حوالهای را که هر سال توسط میلیونها کارگر خارجی جنوب آسیایی در این منطقه به کشورهایشان ارسال میشود، تهدید کند.
به گفته این کارشناسان حوالههای ارسالی کارگران نهتنها منبع درآمد ضروری برای خانوادههایشان در کشور مبدا بوده، بلکه به یک منبع اصلی ورود ارز خارجی برای هند، پاکستان و بنگلادش نیز تبدیل شده و همچون یک حاشیه امن مالی برای اقتصاد این کشورها شناخته میشود که به پوشش کسریهای تجاری کشورهای یاد شده کمک کرده است.
نکته قابل توجه به گفته این کارشناسان موضوع کاهش دلارهای ارسالی به کشورهایی چون بنگلادش، هندوستان و پاکستان که به عنوان کشورهای درحال توسعه شناخته میشوند نهایتاً میتواند وزنهای سنگین به پای اقتصاد آنها برای ادامه روند رشد اقتصادی کشور شناخته شود و باعث کُند شدن روند رشد آنها باشد.
حوالهها؛ شریان حیاتی اقتصاد برای کشورهای جنوب آسیا
برای شناخت بهتر از جایگاه دلارهای حوالهای کارگران به کشورهای آسیایی بد نیست به این نکته توجه داشته باشیم که بر اساس دادههای رسمی اداره بین المللی کار؛ کشور هند بزرگترین منبع نیروی کار خارجی در منطقه خلیج فارس است و بیش از 9 میلیون تبعه هندی در این منطقه زندگی و کار میکنند.
این درحالی است که دادههای رسمی بانک جهانی، کشور هند بزرگترین دریافتکننده حواله در جهان است بهصورتی که در سال 2025 رکوردی معادل 135 میلیارد دلار (117 میلیارد یورو) ثبت کرده و نکته قابل تامل اینجاست که در همین دوره هندوستان دریافت کننده نزدیک به 40 میلیارد دلار حواله تنها از کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج فارس بوده که تقریباً معادل 38 درصد از کل ورودی دلارهای حوالهای به سرزمین هفتادو دو ملت بوده است.
از سوی دیگر بررسیهای دقیقتر نشان میدهد دلارهای حوالهای کارگران هندی برای کشورشان بخش قابلتوجهی از کسری تجارت کالایی هندوستان را جبران کرده و کمک قابل توجهی به ادامه رشد اقتصادی آن بوده است.
همچنین بنگلادش و پاکستان در رتبههای بعدی قرار دارند و هر یک حدود 5 میلیون کارگر به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس اعزام کردهاند و این کارگران سهم عمدهای از 30 میلیارد دلار حواله ورودی بنگلادش و 38 میلیارد دلار پاکستان در سال گذشته را تشکیل دادهاند.
هارش پانت، رئیس برنامه مطالعات راهبردی در اندیشکده «بنیاد پژوهش ناظر» در دهلینو، به دویچهوله با اشاره به افزایش ریسک ادامه اقامت در کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج فارس گفت: برای اکثریت قاطع کارگران خارجی فعال در کشورهای جنوب خلیج فارس بخصوص کارگران هندی، بنگلادشی و پاکستانی بقا و معیشت اقتصادی بر خطرات ناشی از تنشهای خلیج فارس اولویت دارد.
او همچنین افزود: بیشتر کارگران هندی در خلیج فارس وضعیت کنونی را موقتی و قابل مدیریت میدانند، مگر در صورت تشدید تنشها در این زمینه تصمیمگیری مجدد داشته باشند اما نکته اصلی اینجاست که حتی اگر کارگران در منطقه بمانند، درصورت ادامه تنشهای بلندمدت این است که شغلهایشان ممکن است باقی نماند.
به گفته پانت شاهد مثال این روند را هم میتوان در بخش حمل و نقل هوایی به دلیل قطع پروازها دید به صورتی که شدیدترین واکنش به این تنشها با تمرکز بالای نیروی کار مهاجر مانند حملونقل هوایی و گردشگری تاکنون تجربه شده است و بدون تردید ادامه تنشها سایر بخشها را نیز تحت تاثیر خود قرار میدهد.
از سوی دیگر راجیو بیسواس، مدیرعامل شرکت پژوهشی «آسیا-پاسیفیک اکونومیکس» مستقر در سنگاپور، نیز به دویچهوله گفت: مدت زمان این درگیری تاکنون آنقدر کوتاه بوده که تأثیر شدید یا قابل توجهی بر اشتغال کارگران مهاجر یا انتقال حوالههای آنها نداشته باشد.
او تصریح کرد: با این حال، اگر مدت درگیری طولانیتر شده و به چند ماه برسد، احتمال تأثیرگذاری بر اشتغال کارگران مهاجر افزایش خواهد داشت، زیرا بخشهای کلیدی مانند گردشگری و هوانوردی تجاری با زیانهای اقتصادی بیشتری مواجه میشود.
پانت، تحلیلگر بنیاد پژوهش ناظر، در ادامه افزود: برای هند برخی برآوردها نشان میدهد کاهش 10 تا 20 درصدی در حوالههای ورودی از خلیج فارس میتواند به معنای زیان سالانه 5 تا 10 میلیارد دلاری باشد.
بر اساس برآورد شرکت تحلیلی «کپیتال اکونومیکس» مستقر در لندن، اگر جنگ چند هفته ادامه یابد، اقتصادهای خلیج فارس میتوانند با کاهش 1 تا 2 درصدی تولید ناخالص داخلی مواجه شوند که به معنای «کاهش حدود 5 درصدی حوالهها» خواهد بود.
با این حال، اگر جنگ دوباره شعلهور شود و بیش از یک تا دوماه دیگر و بهشدت به زیرساختهای انرژی منطقه آسیب وارد کند، این گزارش هشدار میدهد که تولید ناخالص داخلی کشورهای خلیج فارس ممکن است 10 تا 15 درصد کاهش یابد و حوالهها نیز حدود 30 درصد افت کنند.
این اقتصاددان معتقد است در سناریوی جنگ طولانیمدت، اگر درگیری به بازه زمانی چندماهه کشیده شود، حوالههای کارگران مهاجر میتواند شروع به کاهش کند.»
او افزود: سرعت بازیابی جریان حوالهها به این بستگی دارد که بخشهای کلیدی اقتصاد کشورهای شورای همکاری خلیج فارس مانند گردشگری بینالمللی و هوانوردی تجاری چه زمانی احیا شوند.
بیسواس تأکید کرد که اگرچه یک درگیری طولانیمدت میتواند چالشهای بزرگی ایجاد کند، اما کاهش کوتاهمدت حوالهها بعید است تأثیر قابلتوجهی بر تقاضای داخلی یا وضعیت حسابهای خارجی هند، پاکستان یا بنگلادش داشته باشد.
انتهای پیام/