به گزارش خبرگزاری تسنیم، در حالی که محدودیتهای ایجاد شده در مسیر حیاتی تجارت جهانی یعنی تنگه هرمز همچنان ادامه دارد، گزارش تحلیلی نشریه اکونومیست هشدار میدهد که جهان با ترکیب خطرناک جنگ، اختلال در زنجیره تأمین و پدیده اقلیمی النینو در آستانه یک بحران غذایی گسترده قرار گرفته است.
در این گزارش آمده است: چهار سال پیش، جهان از وقوع یک بحران انسانی گسترده در حوزه غذا جلوگیری کرد. در پی حمله روسیه به اوکراین و ایجاد نگرانی از کمبود جهانی غلات، قیمت گندم و سایر کالاهای اساسی به شکل بیسابقهای افزایش یافت.
با این حال، توافق این دو دشمن برای ایجاد مسیر امن صادرات غلات از بنادر دریای سیاه باعث آرام شدن بازارها شد و ترس از قحطی از تیتر رسانهها خارج شد.
اما آثار جنگ روسیه و اوکراین در کشورهای فقیر همچنان باقی ماند و بر اساس برخی برآوردها، پیامدهای غیرمستقیم این جنگ در کشورهای جهان جنوب حتی تلفات انسانی بیشتری نسبت به میدانهای نبرد در اروپا داشته است.
اکنون، در شرایطی مشابه، تشدید درگیریها در منطقه خلیج فارس بهویژه در اطراف تنگه هرمز، نگرانیهایی درباره تکرار یک بحران تدریجی اما گسترده غذایی ایجاد کرده است.
گزارشها نشان میدهد در برخی کشورهای آفریقایی و آسیایی، کاهش تولیدات کشاورزی و حذف وعدههای غذایی در میان اقشار فقیر آغاز شده است.
سازمان برنامه جهانی غذا نیز هشدار داده است که در صورت بسته ماندن تنگه هرمز تا اواسط سال جاری میلادی، علاوه بر بیش از 300 میلیون نفر که هماکنون با ناامنی غذایی مواجهاند، حدود 45 میلیون نفر دیگر نیز به این جمع اضافه خواهند شد.
بر اساس این گزارش، منطقهای که درگیر تنشهای ژئوپلیتیکی است، اگرچه خود از صادرکنندگان اصلی غذا محسوب نمیشود اما نقش کلیدی در زنجیره تأمین جهانی کشاورزی دارد.
این منطقه حدود 30 درصد از تجارت جهانی کود شیمیایی، نزدیک به 20 درصد گاز طبیعی مورد استفاده در تولید کود و سوخت خانگی، و حدود 15 درصد نفت مورد نیاز برای فعالیت تجهیزات کشاورزی را تأمین میکند.
در صورت ادامه اختلال در تنگه هرمز و باقی ماندن حدود 2 میلیون تن کود در مسیرهای مسدود شده، زمانبندی تغذیه محصولات کشاورزی در فصل رشد مختل شده و احتمال کاهش شدید تولید و افزایش قیمت مواد غذایی وجود دارد.
این وضعیت بیش از آنکه کشاورزان معیشتی (کشاورزانی که محصولاتشان را بیشتر برای گذران زندگی خود تولید میکنند) را تحت تأثیر قرار دهد، صنایع کشاورزی کشورهای فقیر را هدف قرار خواهد داد و در نهایت، ساکنان فقیر شهری بیشترین آسیب را متحمل خواهند شد.
در کنار این بحران ژئوپلیتیکی، جهان در آستانه شکلگیری پدیده اقلیمی النینو نیز قرار دارد که هر چند سال یکبار با گرم شدن موقت دمای زمین، الگوهای بارش را در نقاط مختلف جهان دچار تغییر میکند.
بر اساس این گزارش، النینوی پیش رو میتواند بهویژه شدید باشد و در ترکیب با گرمایش جهانی، خشکسالی در مناطق خشک و بارشهای شدید در مناطق مرطوب را تشدید کند.
تجربه سالهای گذشته نشان میدهد النینو در برخی مناطق جهان باعث خسارات گسترده به تولید کشاورزی شده است مانند موارد کاهش شدید تولید در جنوب آفریقا در سالهای 2015 و 2016 و خشکسالی بیسابقه در سالهای 2023 و 2024 که میلیونها نفر را نیازمند کمک غذایی کرد.
در این گزارش تأکید شده است که بخش مهمی از پیامدهای این بحران قابل کنترل است. ذخایر موجود کود شیمیایی در جهان میتواند در صورت توزیع مناسب، بخشی از خسارات احتمالی را کاهش دهد.
همچنین بخشی از محصولات کشاورزی مورد استفاده در تولید سوخت زیستی، قابلیت مصرف انسانی دارد و میتواند به افزایش عرضه غذا کمک کند. با این حال، همزمانی افزایش قیمت انرژی ناشی از تنشهای منطقهای و سیاستهای حمایتی کشورها از مصرف داخلی، احتمال تخصیص منابع به کمک غذایی جهانی را کاهش داده است.
انتهای پیام/