به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ، از آیه شریفه «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّةُ أَیْنَ مَا ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْکَنَةُ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآَیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ الْأَنْبِیَاءَ بِغَیْرِ حَقٍّ ذَلِکَ بِمَا عَصَوْا وَکَانُوا یَعْتَدُونَ» (آل عمران، 112) نکات ذیل قابل استفاده است:
نکته اول؛ همه مفسران اتفاق نظر دارند که مخاطب این آیه یهود هستند. از سویی دیگر، در آیه شریفه «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ» (آل عمران، 105) از عذاب بزرگ اهل کتاب به خاطر ایجاد تفرقه در دین به رغم آگاهی به ناروایی این کار سخن به میان آمد و در این آیه پیامدهای دنیوی ایجاد اختلاف در دین و روی آوری به شرک و کفر بیان شده است.
خداوند در این آیه سه پیامد تلخ دنیوی برای رفتار یهود برمیشمارد که عبارتند از: 1. آنان با ذلت زندگی خواهند کرد؛ 2. خشم الهی همواره همراه آنان است؛ 3. همواره با مسکنت و فقر زندگی خواهند داشت.
نکته دوم؛ گر چه عموم مفسران مفاد آیه را ناظر به عصر رسالت معنا کرده اند که یهود عملاً در محاصره مسلمانان قرار گرفتند و با ذلت از مدینه و اطراف آن رانده شدند، اما باید دانست که مدالیل آیات قرآن همان گونه که بارها مورد تاکید قرار گرفت، پیوسته فراتر از زمان، مکان و شرایط بوده و همه دوران، مکان ها و شرایط را دربرمیگیرند. از این جهت پیامدهای مورد نظر در این آیه شریفه شامل همه یهود در همه ادوار تا روز قیامت خواهد بود. با صرف نظر از تاریخ یهود در سده های پس از ظهور اسلام که همواره ذلت و آوارگی برای آنان ثبت شده است، بازخوانی تاریخ یهود در یک سده اخیر نشان می دهد که آنان چه پیش از جنگ جهانی و چه پس از آن هیچ گاه روی آسایش و آرامش به خود ندیدند.
آنان در بحبوبه جنگ جهانی دوم از سراسر اروپا رانده شده و میلیونها تن از آنان در اردوگاه های کار اجباری و در کوره ها کشته و سوزانده شدند و پس از آن که بدست استمعار بریتانیا با غصب سرزمین فلسطین، کشور اسرائیل را برای خود به ثبت رساندند، تا به امروز روی خوشی را نگذراندند؛ زیرا همواره از سوی فلسطینیان و کشورها و ملت های مسلمان تحت طرد و انزجار و گاه با جنگ هایی روبرو شدند و در دوران ما به ویژه پس از ظهور انقلاب اسلامی بارها از بیم خطر انقلاب اسلامی بر خود لرزیدند و همان گونه که در این روزها مشاهده میشود. افزون بر درگیری نظامی با فلسطینیان در غزه و لبنان، دو بار جنگ را بر ایران تحمیل کرده و در این راه آمریکا را با خود همراه کردند، اما هم چنان در نقشه های شوم خود ناکام مانده اند.
«و مهما یکن، فإن الذی أفهمه من ذل الیهود وهو انهم الذی عنته الآیة انهم مشتتون فی شرق الأرض وغربها ، وموزعون بین الدول مع الأقلیات ، فهم دائما تابعون غیر متبوعین ، ومحکومون غیر حاکمین فی دولة منهم ولهم ، مستقلة لها کیانها وشأنها بین الدول. أما إسرائیل التی قامت أخیرا فی تل أبیب فإنها دولة فی الاسم فقط، أما فی الواقع فهی قاعدة من قواعد الاستعمار ، تماما کمطاراته وثکناته العدوانیة . وقد ظهرت هذه الحقیقة بأوضح معانیها بعد عدوان إسرائیل على الأراضی العربیة فی 5 حزیران سنة 1967. لقد أوجد الاستعمار إسرائیل لیتخذها أداة لتحقیق مآربه، ولو تخلى عنها یوما واحدا لتخطفها العرب من کل جانب . . وهذا هو الذل والهوان بعینه. ان العزیز یستمد قوته من نفسه، ویذود عن کیانه بساعده، لا بسواعد الناس و بهذا یتبین معنا ان المراد بحبل من الناس المساعدات المادیة والمعنویة التی تمد الدول الاستعماریة بها قاعدتها الاستعماریة إسرائیل و من أجل هذا نؤمن إیمانا لا یشوبه ریب بأن دولة إسرائیل ستزول بزوال الاستعمار لا محالة والاستعمار فی طریقه إلى الزوال آجلا أو عاجلا ، ولیس هذا القول مجرد أمنیة ، وانما هو نتیجة حتمیة لمنطق الحوادث . . کما جاء فی الحدیث النبوی: «لا تقوم الساعة، حتى تقاتلوا الیهود. وان الحجر لیقول - أی بلسان الحال - یا مسلم هذا یهودی ورائی فاقتله»
نکته سوم؛ از فراز «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّةُ أَیْنَ مَا ثُقِفُوا» دو نکته قابل استفاده است: یک؛ خداوند برای اعلام حتمیت ذلت بر یهود از واژه «ضرب» استفاده کرد که معنای ثبت و حک شدن را بهدست میدهد؛ چنان که در باره آن چه روی یک سکه حک میشود، از تعبیر «ضرب» استفاده میشود.
در حقیقت خداوند با این تعبیر اثبات می کند که اراده قاهره و تکوینی خداوند بر سریان ذلت و خواری بر تاریخ یهود قرار گرفته است: «وضربت» مأخوذ من الضرب ، وإنما قیل ضربت ، لأنها ثبتت علیهم کما ثبتت بالضرب کما أخذت منه الضریبة ، لأنها تثبت على صاحبها کما تثبت الضرب» (التبیان، ج 2، ص 560) دو؛ واژه «ثقف» به معنای «وجد» است؛ یعنی هر جا و در هر زمینی که دسترسی به یهود فراهم شود، ذلت و خواری همراه آنان خواهد بود. مقصود خداوند از کاربست واژه «ثقف» آن است که هر جا یهود کوچ کند و برای خود ملتی تشکیل دهد به گونه ای که در چشم جهانیان بیاید که آنان در جای یافت شده و قومیتی یافته اند، خداوند این ذلت را برای آنان ثبت می کند و این امذر نشانده میزان خشم الهی نسبت به جامعه یهود است.
سه؛ مفهوم ذلت در برابر مفهوم عزت است و مراد از آن این است که فرد یا ملیتی به جای آن که محبوب باند و برای آنان مفاخرت، مج و عظمت ثبت شود، به خاط کارنامه پلید و تاریک، پیوسته منفور جهانیان قرار می گیرند و همواره با تحقیر و تنقیص روبرو خواهند بود. آن چه در روزگار ما در باره یهود رخ مب دهد این وعده الهی را آشکار می سازد؛ زیرا آنان پیوسته مورد نکوهش و ملامت جهانیان قرار دارند و در مجامع جهانی مورد تحقیر و تنقیص قرار می گیرند و اگر حمایت خائنانه دول استکباری نباشد، حتی به یک یهودی در هیچ جای دنیا اجازه سکونت و حضور داده نمی شود.
نکته چهارم؛ از فراز «إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ» چهار نکته قابل استفاده است: یک؛ مقصود از واژه «حبل» عهد و پیمان الهی است: «وسمی العهد حبلا ، لأنه یعقد به الأمان کما یعقد بالحبل من حیث یلزم به الشئ کما یلزم بالحبل» دو؛ خداوند برای گریز از ذلت تکوینی همزمان دو راه حل برای آنان ارایه میکند:
یک - به ریسمان الهی تمسک کنند؛ یعنی به صورت واقعی و حقیقی رو به سوی خداند آورند و از گذشته خود ابراز پشیمانی کرده و در صدد تدارک آن برآیند.
دوم - به ریسمان مردم چنگ زنند؛ یعنی به صورت واقعی و حقیقی به دنبال جلب حمایت قلبی جهانیان برآیند و آن چنان تاریخ ننگین خود را بازسازی کنند، تا ننگ و عار جنایت ها و جرم های آنان از دل ها پاک شود، البته از ادامه آیه بر می آیند که یهود موفق به این کار نخواهند شد.
سه - استمرار کارهای زشت و گسترش پلیدی اگر ادواری را در بر گیرد و از محدوده فرد و افراد خارج شده و در محدوده ملتی گسترش یابد، پیامدهای آن از یک سو خشم خداوند را در پی میآورد و از سویی دیگر همه تاریخ را دربرمیگیرد و همه جهانیان را پوشش میدهد.
چهار - پلیدیها و پلشتیهای یهود چنین بوده و هست. آنان در دوره ای چند هزار ساله با زیر بار نرفتن رسالت دو پیامبر آمان؛ یعنی حضرت عیسی(ع) و پیامبر اکرم(ص) به خداوند کفر ورزیدند، شماری از پیامبران خداوند را به قتل رساندند و در سراسر حیات خود با ستم به بسیاری از ملتها راه عصیان و طغیان را در پیش گرفتند. خداوند نیز در مقام کیفر برای آنان در پهنای تارخ ننگ، ذلت، مسکنت و خشم الهی ثبت کرد.
بر این اساس، یهود در سراسر تاریخ تا روز قیامت با ذلت و مسکنت و با خشم الهی در برابر جهانیان همراه خواهند بود. بدون تردید هیچ قوم و ملیتی تا این حد مورد نفرت خداوند و جهانیان قرار نداشته و ندارند.
نکته پنجم؛ در فراز «وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ» فعل «باء» به معنای «رجع» و حرف «باء» به معنای معیت است؛ یعنی پلیدی و پلشتی تاریخ یهود به گونه ای است که آنان نه تنها برای بار اول، بلکه بارها مشمول خشم و غضب الهی شدند: «رجعوا منصرفین متحملین غضب الله، قد وجب علیهم من الله الغضب، و حل بهم منه السخط. و قال قوم: الغضب هو ما حل بهم فی الدنیا من البلاء والنقمة بدلا من الرخاء والنعمة. وقال آخرون: هو ما ینالهم فی الآخرة من العقاب على معاصیهم.» (مجمع البیان، ج 1، ص 240)
نکته ششم؛ از فراز «وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْکَنَةُ» ؟ نکته قابل استفاده است: یک؛ با توجه به آن که میان فراز «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّةُ» و فراز «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْکَنَةُ» فراز «بَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ» فاصله شده است، فعل «ضربت» برای بار دوم در فراز «ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْکَنَةُ» تکرار شده که با نوعی تاکید همراه است. دو؛ مسکنت به معنای فقر مالی است و مسکین کسی است که قادر به تامبین قوت و غذای سالانه خود نیست. براساس این آیه خداوند یهود را دچار ذلت و مسکنت میکند. ذلت نوعی فشار روانی محسوب میگردد و مسکنت نوعی فشار مالی و اقتصادی است. گرچه یهود در ادواری از تاریخ حیات خود با غنای مالی مواجه بوده و هستند، اما آیا شریفه به برآیند مجموع تاریخ آنان ناظر است.
نکته هفتم؛ از فراز «ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآَیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ الْأَنْبِیَاءَ بِغَیْرِ حَقٍّ ذَلِکَ بِمَا عَصَوْا وَکَانُوا یَعْتَدُونَ» چهار نکته قابل استفاده است:
یک - کیفرهای سه گانه یهود؛ یعنی ذلت، خشم الهی و مسکنت به خاطر آن است که در کارنامه یهود سه جرم بزرگ ثبت شده است: 1. کفر به آیات الهی؛ 2. قتل پیامبران؛ 3. عصیان و تعدی نسبت به فرامین الهی. مقصود از کفر راهیافت شرک در باور آنان و عدم پذیرش رسالت عیسی(ع) و رسالت پیامبر اکرم(ص) است. قتل پیامبران گناه بزرگی است که به استناد روایات و اسناد تاریخی در طی ادوار مختلف در کارنامه یهود ثبت شد و مقصود از عصیان و تعدی موارد فراوانی از این دست است که از دوران حضور موسی(ع) تا سایر پیامبران از یهود آشکار شد.
دو - میان دو فراز «یَکْفُرُونَ بِآَیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ الْأَنْبِیَاءَ» تناسب منطقی برقرار است؛ زیرا آنان به خاطر کفر به خداوند؛ یعنی عدم پذیرش رسالت پیامبران، دست به قتل آنان می زدند. سه؛ در فراز «وَیَقْتُلُونَ الْأَنْبِیَاءَ بِغَیْرِ حَقٍّ» فقره «بِغَیْرِ حَقٍّ» قید توضیحی محسوب می گردد؛ نه قید احترازی.
بر این اساس معنای این فراز آن است که کشتن پیامبران در هر حالتی ناحق است؛ نه آن که قتل پیامبران به دو دسته قتل به حق و قتل به ناحق تقسیم شود. قید توضیحی به صورت مکرر در آیات قرآن بازتاب یافته است. چهار؛ اسم اشاره «ذلک» در فراز «ذَلِکَ بِمَا عَصَوْا وَکَانُوا یَعْتَدُونَ» به و جرم کف و قتل پیامبران اشاره دارد؛ یعنی چون یهود در اندیشه و منش خود بنا بر عصیان و تعدی دارند، مرتکب چنین جرم ها و جنایت ها می شوند.
یادداشت از: آیتالله علی نصیری، رئیس مؤسسه معارف وحی و خرد
انتهای پیام/