به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، اراده راسخ ایران درباره رفع مزاحمت دریایی آمریکا و بهادادن به حقوق مهم کشور برای بازگشت به میز مذاکره، توجه رسانههای جهان را به سوی خود جلب کرده است.
تصمیم قاطع ایران درباره تنگه هرمز و بررسی سناریوهای احتمالی مذاکره یا جنگ، دیشب در چندین میزگرد در شبکههای تلویزیونی ترکیه نیز دنبال شد.
کارشناسان معتقدند که ایران، نگرانیهای به حقی دارد و علاوه بر بیاعتمادی به آمریکا و اسرائیل، به این نکته نیز به عنوان یک اصل مهم پایبند است: «آن چه را که در میدان جنگ واگذار نکردهای، پشت میز مذاکره نیز حفظش کن».
علاوه بر اشاره به اهمیت جغرافیای سیاسی تنگه هرمز و برخورداری ایران از برتری نظامی و روانی، به این نکته نیز اشاره میشود که اگر ایرانیها قبلاً در مواجهه با آمریکا، بیش از هر چیزی به حقوق هستهای خود بها میدادند، حالا قدرت کنترل و استیلا بر آبراه مهم انرژی جهان نیز برای آنان، همسنگ اورانیوم است و نمیخواهند از این موضوع بگذرند.
دکتر تولین دال اوغلو محقق «مرکز مطالعات اقتصادی ترکیه» (TEPAV) در میزگرد شبکه تلویزیونی سوزجو اعلام کرد: «انتقادات اقتصاددانان آمریکایی، دونالد ترامپ را به ستوه آورده است. نه تنها آنان، بلکه متخصصین و کارشناسان اقتصادی کشورهای دیگر نیز، آشکارا به این اشاره میکنند که خطای راهبردی و تصمیم غلط دونالد ترامپ در حمله به ایران، هزینههای گزافی بر دست آمریکا و جهان گذاشته است».
دال اوغلو در ادامه میگوید: «حالا جمهوریخواهان آمریکایی نیز این واقعیت را دریافتهاند که خود دونالد ترامپ دچار خطای محاسباتی شد و از این بدتر، این است که معاونین، مشاورین و کارشناسان تیم او نیز شناخت و برآیند معقولی درباره قدرت دفاعی ایران نداشتند. خیلی وقتها دوستانم از من سوال میکنند: مگر ممکن است دولت ترامپ چند مشاور خوب نداشته باشد؟ من به آنها چنین پاسخی میدهم: بله. واقعیت این است که ترامپ، نه تنها خودش یک رئیس جمهور کارنابلد است، بلکه مشاورین خوبی هم ندارد. آنها درباره توان ایران دچار خطا شدند و در تنگه هرمز هم در برابر قدرت نظامی ایران برای کنترل این آبراه مهم و حیاتی، دست به اقدامی به نام محاصره زدند که آن هم غلط بود و با واکنش تند ایرانیها روبرو شد».
اغلب تحلیلگران ترکیه به این موضوع اشاره کردهاند که با توجه به تأثیر مهم تنگه هرمز بر موازنات جنگ، مقامات ایرانی به این موضوع بهای زیادی داده و آن را مانند انرژی هستهای، مهم میپندارند. با این حال، نمیتوان گفت که در صورت حصول توافق درباره کنترل هرمز، ایران با زیاده خواهی ترامپ درباره هستهای کنار بیاید.
ارجان گوورسَس از تحلیلگران مشهور تلویزیونی ترکیه بر این باور است که «موضوع حفظ توانمندیهای هستهای، همچنان اولویت مهم ایران است. ترامپ ادعا کرده که ایران حاضر میشود به راحتی کل اورانیوم غنی شده خود را به آمریکا تحویل دهد. ولی چنین چیزی باورکردنی نیست. تحویل اورانیوم، یکایده غیرقابل قبول است، اما ممکن است در صورت کسب ضمانتهای لازم، ایرانیها با مسأله انتقال اورانیوم به کشور ثالث کنار بیایند».
ارجان گوورسَس در ادامه میگوید: «برخی منابع پاکستانی، به رسانهها گفتهاند که ایرانیها درباره تنگه هرمز نگاه دوراندیشانه دارند و در چشم انداز سیاستهای منطقهای آنان، علاوه بر کنترل سیاسی و امنیتی درباره تنگه هرمز، این موضوع نیز مورد توجه قرار گرفته که بخش قابل توجهی از خسارات ایران، از محل درآمدهای آتی این آبراه جبران شود».
محمود اُوور از تحلیلگران روزنامه صباح چاپ آنکارا نیز میگوید: «آمریکا در این مدت متحمل خسارات و شکستهای سنگینی شد و ایران نشان داد که از قابلیتهای بالایی برخوردار است. با این حال، به روشنی میتوانیم ببینیم که آمریکا درسهای لازم را نگرفته و هنوز هم به دنبال آن است که جهان را به شکل تک قطبی و تحت هژمون خودش اداره کند. اگر چه خود آمریکا به عنوان یک سیستم سیاسی و نظامی استثمارگر ایرادهای ساختاری مهمی دارد اما در دوران ترامپ، مشکلات آمریکا پیچیدهتر شد. به عنوان مثال، یکی از ویژگیهای مهم دونالد ترامپ، این است که در حساسترین تصمیمات سیاسی و امنیتی، مانند یک فرد هیجانزده و خام و گاهی هم مانند یک دیوانه رفتار میکند. او نه حاکمیت و اراده کشورها را قبول دارد نه استقلال و تخصص نهادها را. به همین دلیل، در خارج و داخل با مشکل روبروست و آمریکا را در بن بست قرار داده است».
نتانیاهو مشغول است
بسیاری از تحلیلگران و استراتژیستهای ترکیهای بر این باورند که مخالفت با صلح، صرفاً به خاطر درماندگی فکری ترامپ نیست و رژیم صهیونیستی نیز متغیر مهمی است.
دکتر اوزگور تور استاد دانشگاه آیدین استانبول و ژنرال بازنشسته ارتش ترکیه میگوید: «قبلاً هم بارها به این نکته اشاره کردهام، اسرائیل خواهان استقرار صلح و ثبات نیست و میخواهد هر طوری شده، آتش بس بین ایران و آمریکا و آتش بس خودش با لبنان، هر چه زودتر برچیده شود. ثبات در منطقه، ضعفها و معضلات بزرگ اسرائیل را آشکار خواهد کرد».
دکتر تور در ادامه میگوید: «وقتی که به دیپلماسی ایران مینگریم، شاهد نوعی از درهم تنیدگی دقیق بین موضوعات هرمز، هستهای و لبنان هستیم. ایرانیها روابط معنایی و استراتژیک بین این موضوعات را حفظ میکنند و حرف دقیقی دارند: چیزی را که در میدان جنگ واگذار نکردیم، چرا باید در پشت میز مذاکره به شما بدهیم؟ این موضع ایران از منظر راهبردی، منطقی است».
از دیگر سو چالشهای سیاسی دونالد ترامپ در آمریکا و استیصال اخیر او، مورد توجه کارشناسان قرار گرفته و پروفسور اوغوزخان بیلگین درباره این موضوع میگوید: موضوع کاهش محبوبیت ترامپ در آمریکا، برای جمهوریخواهان از اهمیت بالایی برخوردار است. این فاکتور، هم بر سرنوشت سیاسی جی. دی. ونس و حزب جمهوری خواه و هم بر انتخابات مجلس نمایندگان تأثیر میگذارد. همزمان با افزایش تعداد ارزیابیهای انتقادی در خصوص شکست نظامی و سیاسی ترامپ، حتی بعید نیست که موضوع عزل او نیز به شکل جدی مطرح شود. با این حال، ترامپ به خاطر لابی صهیونیستها، هنوز هم وارد مسیر صلح نشده و احتمالاً میخواهد یک روند 6 ماهه از ابهام و بلاتکلیفی را ادامه دهد.
شبکه تلویزیونی آ.خبر ترکیه، ضمن دسته بندی نکات مهم در اظهارات قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و سردار طلایی نیک سخنگوی وزارت دفاع، به این اشاره کرده که آمریکا نمی تواند با تکیه بر ادعاهای دروغین ترامپ، جنگ را ببرد!
قالیباف، تردد کشتی در تنگه هرمز را به ضرورت خاتمه یافتن ماجراجویی و توهم محاصره دریایی آمریکا ربط داده و سردار طلایی نیک هم بر این مساله تاکید کرده که تنگه در کنترل ایران خواهد ماند.
انتهای پیام/