به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، پس از آغاز جنگ با ایران، نگرش افکار عمومی و رویکردها نسبت به آمریکا در جمهوری آذربایجان به شدت رو به وخامت گذاشته است. این موضوع را تلگرافهای دیپلماتیک و اسناد کاملاً محرمانهای که اخیراً از سوی سفارت آمریکا در باکو به مقر اصلی وزارت امور خارجه این کشور در واشنگتن ارسال شده، به وضوح تأیید میکند.
نشریه آمریکایی «پلیتیکو» اخیراً توانسته به مجموعه مهمی از اسناد محرمانه و طبقهبندیشدهای دسترسی پیدا کند که از سفارتخانههای آمریکا در کشورهای بحرین، جمهوری آذربایجان و اندونزی به وزارت خارجه این کشور مخابره شدهاند.
در متن این پیامهای دیپلماتیک تأکید شده که درگیری مستقیم با ایران، شبکه روابط امنیتی جهانی آمریکا را با تهدیدات جدی مواجه ساخته و آسیبهای عمیق و جبرانناپذیری به وجهه و اعتبار این کشور در جهان اسلام وارد میآورد.
بر اساس این افشاگری، این تلگرافهای هشدارآمیز در تاریخ 15 آوریل به واشنگتن مخابره شدهاند. دیپلماتهای آمریکایی مستقر در پایتختهای این کشورها، تصویر نگرانکنندهای را ترسیم کردهاند: ایالات متحده در حال حاضر تحت فشارهای سنگین اطلاعاتی و رسانهای از سوی نیروهای طرفدار ایران قرار دارد؛ نیروهایی که در فضای سایبری و شبکههای دیجیتال ابتکار عمل فوقالعادهای از خود به نمایش میگذارند.
درجا زدن و افول؛ وضعیت بحرانی روابط واشنگتن و باکو
دیپلماتهای آمریکایی مستقر در باکو با ابراز نگرانی خاطرنشان میکنند که روابط دوجانبه واشنگتن با جمهوری آذربایجان، که تا پیش از این رویدادها، پیشرفتهای چشمگیر و قابلتوجهی را نشان میداد، اکنون متوقف شده است.
در این سند تصریح شده که این روابط «در بهترین حالت در وضعیت درجا زدن و رکود قرار گرفته و بر اساس شواهد موجود، رو به افول و وخامت میرود.»
گزارشهای مشابهی از چالشهای آمریکا در دیگر کشورهای اسلامی شرق نیز به چشم میخورد. دیپلماتهای آمریکایی در منامه (بحرین) در گزارشهای خود اشاره میکنند که دولت این کشور با موجی از پرسشها در افکار عمومی مواجه شده است؛ مبنی بر اینکه آیا آمریکا متحد خود را در برابر موشکها و پهپادهای ایرانی به حال خود رها کرده است؟ از سوی دیگر، رهبر اندونزی نیز به احتمال فراوان با فشارهای فزاینده مردمی برای کاهش سطح روابط دفاعی با آمریکا روبرو خواهد شد.
بحرین و آمریکا به طور سنتی متحدانی وفادار به شمار میروند و مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در این کشور خاورمیانهای مستقر است. با این وجود، طبق محتوای تلگراف ارسالشده از منامه، جنگ با ایران این ذهنیت را در جامعه بحرین شکل داده است که واشنگتن با رها کردن بحرین، تمام تمرکز خود را صرفاً بر دفاع از اسرائیل معطوف کرده است.
در حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی که اغلب طرفدار ایران هستند، این خط فکری به شدت ترویج میشود که حضور نظامیان آمریکایی، بحرین را به یک هدف نظامی تبدیل کرده است.
در یکی از پستهای پربازدید این پرسش کنایهآمیز مطرح شده است: «چرا نیروهای ارتش آمریکا در هتلها و در میان غیرنظامیان مستقر میشوند؟ آیا آمریکایی که خلیج فارس را فدای امنیت اسرائیل و اهداف بنیامین نتانیاهو کرده، ارزش آن را دارد که شما جان مردم بحرین را به خطر بیندازید؟»
آنچه اوضاع دیپلماتیک را برای واشنگتن دشوارتر میکند این است که رسانههای تحت کنترل دولت بحرین در اخبار خود صرفاً بر موفقیتهای ارتش کشورشان در رهگیری اهداف ایرانی تمرکز کرده و نقش کمکهای آمریکا را مسکوت گذاشتهاند. در این تلگراف محرمانه حدس زده میشود که این پنهانکاری احتمالاً با هدف تأمین امنیت پرسنل آمریکایی مستقر در این کشور صورت گرفته است.
در عین حال، دیپلماتها به این نکته نیز اشاره میکنند که فعالیتهای چشمگیر سفارت انگلیس در شبکههای اجتماعی، این تصور اشتباه را القا کرده که بریتانیا در حال پر کردن خلأ حضور خود در مناطقی است که آمریکا از آنها عقبنشینی میکند.
از همسویی تا انتقاد؛ چرخش معنادار افکار عمومی جمهوری آذربایجان
بر اساس تلگراف واصله از سفارت آمریکا در باکو، جنگ با ایران میتواند تمام دستاوردهایی را که پس از میانجیگری دونالد ترامپ در نشست صلح میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در آگوست سال گذشته به دست آمده بود، از بین ببرد.
پس از آن نشست، رسانههای جمهوری آذربایجان (که عمدتاً حامی دولت هستند) پوشش مثبتتری از سیاستهای منطقهای آمریکا ارائه دادند و گرایشهای حامی آمریکا در میان مردم تا حدودی رشد کرد. در ماه نخست پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (28 فوریه)، مطبوعات جمهوری آذربایجان موضعی بیطرفانه اتخاذ کردند. حتی حادثه مربوط به یک پهپاد ایرانی در نخجوان، موجی از خشم ناسیونالیستی را علیه تهران برانگیخت.
اما در ماه آوریل، رویکرد این رسانهها به طور ناگهانی تغییر کرد. اکثریت رسانهها، آمریکا و اسرائیل را مقصران اصلی شعلهور کردن آتش این جنگ دانسته و آنها را به دلیل نداشتن استراتژی خروج از بحران، متهم کردند.
با وجود تشدید انتقادات علیه واشنگتن، شواهدی مبنی بر تقویت گرایش به سوی ایران در رسانههای جمهوری آذربایجان مشاهده نمیشود. بخش قابلتوجهی از آنها همچنان دیدگاههای سکولار خود را حفظ کرده و با نگاهی منفی به نظام حاکم در ایران مینگرند.
فلج اطلاعاتی آمریکا و خفقان داخلی در وزارت امور خارجه
این تلگرافهای درزیافته، تصویر روشنی از روند تدریجی از بین رفتن اعتماد به آمریکا را به نمایش میگذارند. در این اسناد، درخواستهای پنهان و ملتمسانهای از دولت ترامپ مطرح شده تا به سفارتخانهها آزادی عمل بیشتری برای مقابله با روایتهای ضدآمریکایی داده شود.
در حال حاضر، هیئتهای دیپلماتیک آمریکا از تولید محتوای مستقل درباره این جنگ منع شدهاند. به آنها دستور داده شده که تنها پیامهای تأییدشده از سوی کاخ سفید یا دفتر مرکزی وزارت امور خارجه را بازنشر کنند. این انفعال در حالی رخ میدهد که طرف ایرانی با انسجام بالا از میمها (طنزهای اینترنتی) و رهبران افکار عمومی بهره میبرد.
فضای متشنج داخلی در وزارت امور خارجه آمریکا نیز بر وخامت این اوضاع افزوده است. به گفته منابع مطلع، بسیاری از دیپلماتها از ترس برخوردها و انتقامجویی دولتی که خواستار وفاداری مطلق است، جرئت بیان صریح نظرات خود را ندارند. در نتیجه، نمایندگیهای آمریکا گزارشهای خود را با احتیاطی افراطی تنظیم میکنند.
انتهای پیام/