به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، حمله قلدرانه و غیرمشروع آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، پیامدهای بسیاری به دنبال آورد.
یکی از این پیامدهای مهم، تغییر ادراک امنیت و مفهوم امنیت ملی در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس بود. در این میان، دبی به عنوان مهمترین شهر امارات متحده عربی و به عنوان یکی از مراکز برتر مالی – تجاری جهان و منطقه، به شدت تحت تاثیر قرار گرفت. چرا که ایران در رویکردی برحق و درست و در مقام واکنش دفاعی، به پایگاه های آمریکا و برخی مراکز حامی آمریکا در منطقه حمله کرد و علاوه بر بحرین، کویت، عربستان و قطر، امارات نیز به شدت تحت تاثیر قرار گرفت.
به دنبال این حملات، تحلیلگران منطقه به ارزیابی های امنیتی جدیدی رسیدند و خیلی زود مشخص شد که کشورهای عربی در چند دهه اخیر، چه خطای راهبردی بزرگی مرتکب شده اند.
جمهوری اسلامی ایران، قبلاً هم بارها از سر دلسوزی و خیرخواهی اعلام کرده بود که امنیت را نمی توان خریداری کرد و کشورهای عربی متمول منطقه، در چند دهه گذشته، به راحتی فرصت های خود برای تلاش در زمینه خودکفایی دفاعی و امنیت ملی را از دست داده اند و برونسپاری امنیت، آنها را به شدت آسیب پذیر کرده است.
در این میان، تحلیلگران و اندیشکده های ترکیه ای نیز، به طور مرتب وضعیت خلیج فارس را رصد کرده و به دنبال بررسی این موضوع بوده اند که واکنش مقتدرانه ایران علیه پایگاه های هوایی آمریکا در خلیج فارس، چه فرصت های اقتصادی نوینی در اختیار ترکیه می گذارد؟ آنان در پاسخ به این سوال، زمینه ها و ظرفیت های رشد چند برابری در 3 گزینه مهم را بررسی کردند:
1.مسیر تجارت دریایی از بندر مرسین ترکیه در حاشیه مدیترانه.
2.تاکید بر اهمیت انتقال نفت عراق به بندر جیحان ترکیه.
3.تلاش برای برجسته سازی نقش بورس استانبول و بازار بزرگ این شهر به عنوان یک جایگزین مهم در برابر دبی.
طی چند سال گذشته، ترکیه همواره تلاش کرده تا بخشی از فعالان بازار سرمایه منطقه را به ویژه از بورس دوحه و همچنین از دبی، به سوی استانبول جذب کند.
اما در این زمینه توافق چندانی به دست نیاورد و از اعراب گرفته تا چینی ها، کره ای ها و آمریکایی ها، در هر حال، دبی را بر استانبول ترجیح دادند.
ولی زمانی که پای امنیت به میان می آید، همه چیز تغییر می کند. در نتیجه ترکیه حالا امیدوار است تحول جدیدی روی دهد و استانبول را در رقابت با دبی، به سطح بالایی برساند.
مراد یتکین از روزنامه نگاران و تحلیلگران مشهور ترکیه، در یادداشتی به بررسی تحولات منطقه و امکان سنجی جایگزینی استانبول به جای دبی پرداخته است.
دیدگاه های این تحلیلگر برجسته ترکیه درباره دبی را با هم مرور می کنیم:
این یک فرصت جدید است
جنگ ایران، کاری کرد که ادراک جهان درباره «منطقه امن» بودن دبی، به تمامی تغییر کند. اگر چه دبی از منظر اقتصادی، از هر لحاظ شهر مهمی است اما جنبه فاینانس و سرمایه در این شهر مهمتر است و مدتهاست بر این مساله بحث می کنیم که در منطقه ما، کدام شهر می تواند جای دبی را بگیرد و به مهمترین مرکز سرمایه در خاورمیانه تبدیل شود.
اگر چه هنوز جنگ آمریکا – اسرائیل در برابر ایران پایان نیافته است، اما از همین حالا می توان به روشنی گفت: دبی یکی از بزرگترین و مهمترین بازنده های این جنگِ فراگیر بود. همچنان که می دانیم، دنیای رقابت های اقتصادی بزرگ، دنیای مبتنی بر دوراندیشی و احتیاط است. به همین خاطر، متخصصین جهانی بازار بورس، حتی پیش از آن که دبی بمیرد و مراسم تشیع جنازه اش برگزار شود، به فکر یافتن جایگزین مناسب هستند و آشکارا درباره این موضوع با هم بحث و همفکری می کنند.
گووَن ساک از تحلیلگران بازار بورس و از متخصصین ترکیه ای اقتصاد بین الملل که بسیاری از مطالب اقتصادی او به زبان انگلیسی در آمریکا و اروپا منتشر می شوند، در یک یادداشت هوشمندانه و دقیق به موضوع دبی پرداخته و اهمیت برخوداری تحلیلگران اقتصادی از مطالعات تاریخ معاصر را به ما یادآوری می کند.
او درباره دبی گفته است: «کمی به عقب بازگردیم و به این بیاندیشیم که چه شد دبی تا این اندازه رونق گرفت و به یکی از مهمترین مراکز بازار مالی جهان تبدیل شد؟ شاید بتوان دلایل فراوانی را دسته بندی کرد. ولی باور کنید یک دلیل منطقه ای مهم نیز دارد که مرتبط با تحولات سیاسی لبنان است. درست از همان زمانی که بیروت به عنوان شهر مشهور به عروس خاورمیانه و مرکز مهم بازار مالی کشورهای عربی آسیب دید و ناامن شد، سرمایه ها از این شهر گریختند و بخش اعظم آنها سر از این سه شهر مهم درآوردند: سنگاپور، هنگ کنگ و دبی. در دوران فعلی هم یک بار دیگر بیروت نا امن شده و پول ها از این شهر می گریزند. شاید فکر کنید دوباره قرار است به دبی بروند. خیر. دبی ناامن شده و کسی حاضر نیست سرمایه اش را آنجا ببرد. ریاض چه؟ آیا ممکن است ریاض نامزد خوبی باشد؟ خیر. آنجا هم در تیررس موشک های ایران است. بنابراین بخشی از این سرمایه ها، به سوی سه شهر مهم اروپایی می روند: لندنِ انگلیس، پاریسِ فرانسه و فرانکفورتِ آلمان.».
گووَن ساک معتقد است که باید کاری کرد که صاحبان سرمایه برای بررسی مراکز جدید، قبل از سه شهر اروپایی مزبور، درست به استانبول بیاندیشند و سرمایه خود را به آنجا منتقل کنند.
ایده ساک و دیگر تحلیلگران اقتصادی درباره استانبول، اهمیت بالایی دارد و به جرات می توان گفت: فرصت مناسبی است تا استانبول به عنوان یک جایگزین مطمئن مطرح شود. اگر چه بازار بورس استانبول در مقایسه با بورس های دبی، دوحه و لندن، چندان قدرتمند نیست، اما در هر حال، یکی از مراکز مهم منطقه است و به راحتی می توان آن را تقویت کرد.
یادمان باشد یکی از مزایای بسیار مهم و استراتژیک استانبول، همانا فرودگاه بزرگ استانبول است که نام خود را به عنوان مهمترین فرودگاه منطقه و جهان بر سر زبان ها انداخته است.
از این گذشته، استانبول به مرکز مذاکرات صلح کشورهای مختلف تبدیل شده و خود ترکیه نیز از بلای تروریسم رهایی یافته است و ریسک و مخاطره خاصی وجود ندارد.
می مانَد چند مساله مهم که اهمیت آنها را باید به این شکل تحلیل کنیم:
1.در برابر شهر دبی به عنوان یک مرکز بزرگ مالی با مالیات صفر، استانبول شهری است با مالیات های سنگین و عوارض سنگین و سختگیرانه. اگر دولت اردوغان می خواهد در این فرصت مناسب و در این مقطع حساس، استانبول را جایگزین دبی کند، باید کل سیاست مالیاتی خود را یک بار دیگر از نظر بگذراند.
2.متاسفانه ما در ترکیه در حوزه قوانین تجاری، مالیاتی، بورس و مقررات مزایده و مناقصه، ضعف های بزرگی داریم و یکی از این ضعف ها، تغییر مداوم قوانین است. اگر شما در دبی فعالیت کنید، می دانید که قوانین پایدار هستند و تصمیمات خود را قاطعانه و سریع اتخاذ می کنید. اما در ترکیه، ناچارید هر روز صبح، روزنامه رسمی را ورق بزنید تا بفهمید چه قانون دست و پاگیر تازه ای نوشته شده یا تغییر کرده است.
3.زندگی در استانبول حتی برای یقه سفیدها بسیار گران است و دولت باید فکری به حال این موضوع کند.
4.بازداشت مداوم سیاستمداران و روزنامه نگاران در کلانشهر استانبول، خیلی زود بر بازار بورس و رویکرد سرمایه گذاران تاثیر می گذارد.
5.استقلال قوه قضاییه موضوع بسیار مهمی است و باور کنیم سرمایه گذار خارجی این موضوع را با دقت و وسواس بررسی می کند.
انتهای پیام/