به گزارش خبرگزاری تسنیم، تحرکات و تهدیدات اخیر در منطقه، بار دیگر نام «جزیره خارک» را به عنوان شریان حیاتی اقتصاد ایران بر سر زبانها انداخته است. اما تحلیل دقیق دادههای عملیاتی، حکایت از واقعیتی مقتدرانه دارد که فراتر از فضاسازیهای رسانهای است.
1. ظرفیت بینظیر عملیاتی و مدیریت بحران
جزیره خارک صرفاً یک پایانه بارگیری نیست، بلکه یک «مخزن استراتژیک» است. با وجود 55 مخزن به ظرفیت 34.25 میلیون بشکه، این جزیره نقشی کلیدی در مدیریت عرضه دارد.
نوسان پر بودن مخازن بین 33٪ تا 66٪ نشاندهنده وجود «ظرفیت رزرو» هوشمندانهای است که به ایران قدرت مانور بالایی در شرایط اضطراری میدهد.
2. تنوع جغرافیایی پایانهها؛ مقابله با انسدادتوزیع اسکلهها در دو سوی جزیره، ریسک عملیاتی را به حداقل رسانده است: جبهه غربی (آذرپاد): با توان بارگیری همزمان 3 ابرنفتکش عظیم (VLCC).
جبهه شرقی (اسکله T): با قابلیت پذیرش متنوع از ابرنفتکش تا کشتیهای کوچکتر (هندیمکس).این یعنی فلج کردن صادرات از طریق اقدام نظامی، مستلزم درگیری در چندین جبهه عملیاتی است که عملاً ناممکن مینماید.
3. عبور از انحصار؛ تولد راهبردی «جاسک»فعالسازی پایانه جاسک در خارج از تنگه هرمز، بزرگترین تغییر در هندسه صادرات نفت ایران است. افزایش بارگیریها در این منطقه نشان میدهد که ایران با هوشمندی، وابستگی مطلق به یک نقطه را از بین برده و امنیت انرژی خود را به آبهای آزاد دریای عمان گره زده است.
4. چرا تهدید به حمله به خارک بیاثر است؟برخلاف تصورات عمومی، خارک یک واحد «تولیدی» نیست که با آسیب دیدن آن، استخراج نفت متوقف شود. تأمین از عمق خاک: عمده نفت از میادین خشکی تأمین میشود و خارک تنها نقطه خروجی است.
شبکه متصل: ساختار صنعت نفت ایران به گونهای طراحی شده که متکی به یک نقطه واحد نباشد. وجود خطوط لوله داخلی و پایانههای جایگزین، تداوم صادرات را در سختترین سناریوها تضمین میکند.
جمعبندی تحلیل:خارک بدون تردید یک گره مهم در شبکه صادرات نفت ماست، اما پایان این شبکه نیست. آمارهای صادراتی (بیش از 3 میلیارد بشکه در 8 سال اخیر) ثابت میکند که ایران به بلوغی در «پدافند غیرعامل» رسیده است که هرگونه ماجراجویی زمینی یا نظامی علیه این جزیره را به یک شکست راهبردی برای مهاجمان تبدیل میکند. ایران امروز نه تنها در تولید، بلکه در مهندسی «زنجیره صادرات»، غیرقابل توقف است.
داود منظور- رئیس پیشین سازمان برنامه وبودجه کشور
انتهای پیام/