به گزارش خبرگزاری تسنیم از کردستان، سیزدهبدر، یکی از کهنترین آیینهای ایرانی، هر ساله با حضور مردم در دل طبیعت گرامی داشته میشود؛ روزی که در فرهنگ عمومی، نماد دوری از نحسی و آغاز دوباره زندگی در بستر طبیعت است. اما این آیین کهن، همواره در بستر شرایط اجتماعی و سیاسی معنا پیدا کرده و شکل متفاوتی به خود گرفته است.
امسال اما شرایط متفاوت است؛ جامعه در فضایی آکنده از اندوه، نگرانی و التهاب ناشی از تحولات منطقهای و جنگ، روز طبیعت را تجربه میکند. سوگ از دست دادن رهبر انقلاب، فرماندهان نظامی، مردم بیگناه و فضای عمومی کشور، حالوهوای این روز را بهطور جدی تحت تأثیر قرار داده است.
در سالهای گذشته، سیزدهبدر بهعنوان فرصتی برای تفریح، دورهمی و حضور گسترده در طبیعت شناخته میشد؛ اما همواره این نقد نیز مطرح بوده که این حضور، گاه به قیمت تخریب محیط زیست و آسیب به منابع طبیعی تمام شده است. نقدی که امروز بیش از هر زمان دیگری جدیتر به نظر میرسد.
از سوی دیگر، تأکیدات رهبر معظم انقلاب بر حفظ محیط زیست و توجه به منابع طبیعی، نشان میدهد که نگاه حاکمیتی به این روز، فراتر از یک تفریح ساده است و باید در قالب یک مسئولیت اجتماعی و ملی بازتعریف شود.
امسال، ترکیب «سوگ ملی» و «آیین سنتی» یک دوگانگی جدی در رفتار اجتماعی مردم ایجاد کرده است؛ از یک سو میل به حفظ سنتها و از سوی دیگر، ضرورت همدلی با فضای عمومی کشور و احترام به جانباختگان.
سیزدهبدر در ریشههای فرهنگی ایران، روزی برای آشتی با طبیعت و رهایی از انرژیهای منفی تلقی میشود؛ آیینی که با حضور در فضای باز، گرهزدن سبزه و سپردن آن به آب، نوعی بازگشت به چرخه حیات را بازنمایی میکند. اما این مفهوم، در طول زمان دچار تغییراتی شده و در بسیاری از موارد، به یک روز مصرفگرا و بدون توجه به پیام اصلی آن تبدیل شده است.
در شرایط کنونی که کشور با فضای جنگ و فقدان جمعی مواجه است، این آیین بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی است. جامعهای که داغدار است، نمیتواند بدون توجه به این واقعیت، همان الگوی رفتاری سالهای گذشته را تکرار کند. این موضوع نه به معنای حذف سنت، بلکه به معنای ارتقای آن به سطحی مسئولانهتر است.
در چنین شرایطی، رفتار جمعی بازتابی از همدلی ملی است. حضور در طبیعت اگر با حفظ حرمت فضا، پرهیز از شادیهای افراطی و رعایت شئونات اجتماعی همراه باشد، میتواند به یک کنش متعادل و قابل قبول تبدیل شود.
با وجود آنکه در ظاهر، جریان زندگی در شهرها و روستاهای استان کردستان همچنان در مسیر عادی خود حرکت میکند و نشانهای از توقف در فعالیتهای روزمره دیده نمیشود، اما واقعیت این است که حالوهوای اجتماعی جامعه بخاطر شرایط کنونی، دستخوش تغییری عمیق شده است. این تغییر نه در ظاهر شهر، بلکه در انتخابهای مردم خود را نشان داده است؛ انتخابی آگاهانه برای پرهیز از شادیهای بیرونی و ترجیح ماندن در خانه.
امسال بسیاری از خانوادهها، برخلاف سالهای گذشته که سیزدهبدر را با حضور در طبیعت سپری میکردند، تصمیم گرفتند به حرمت خونهای بهناحق ریختهشده در جریان جنگ تحمیلی آمریکایی ـ صهیونیستی، در خانه بمانند. این رفتار، نه از سر اجبار، بلکه نشانهای از همدلی عمیق اجتماعی و درک شرایط حساس کشور است.
این ماندن در خانه را نمیتوان صرفاً یک انصراف از یک سنت دانست، بلکه باید آن را یک «کنش اجتماعی معنادار» تلقی کرد؛ کنشی که پیام روشنی دارد: جامعه، نسبت به تحولات پیرامونی خود بیتفاوت نیست و در بزنگاهها، میتواند اولویتهای خود را بازتعریف کند.
در چنین فضایی، سیزدهبدر امسال بیش از آنکه در دامان طبیعت معنا پیدا کند، در سکوت خانهها و در همراهی با دردهای جمعی جامعه تعریف شد؛ رویکردی که شاید کمصدا باشد، اما از نظر اجتماعی، حامل پیامی عمیقتر و ماندگارتر از هر حضور نمادین در طبیعت است.
یکی از شهروندان سنندجی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم میگوید: هر سال سیزدهبدر برای ما بهانهای برای دورهمی و رفتن به طبیعت بود، اما امسال واقعاً حال و هوای این کار را نداشتیم. وقتی خبر شهادتها و کشته شدن مردم بیگناه را میشنویم، نمیتوانیم مثل گذشته بیتفاوت باشیم. ترجیح دادیم در خانه بمانیم و به احترام این خونها، سادگی و سکوت را انتخاب کنیم.
شهروند دیگری نیز با اشاره به تغییر حالوهوای عمومی جامعه اظهار میکند: زندگی در ظاهر جریان دارد، اما دل مردم آرام نیست. امسال خیلیها مثل ما تصمیم گرفتند بیرون نروند. این تصمیم شاید کوچک به نظر برسد، اما نشان میدهد مردم درک میکنند چه اتفاقی افتاده و نمیخواهند در چنین شرایطی فقط به فکر تفریح باشند.
به گزارش تسنیم؛ سیزدهبدر امسال، برخلاف سالهای گذشته، نمایشی از همدلی ملی و احترام به خونهای بهناحق ریختهشده بود. مردم با حضور نیافتن در طبیعت و ماندن در خانه، پیام روشنی دادند و آن اینکه شادی و سنتها نباید در سایه درد و بحران بیتفاوتی شکل بگیرند. این رفتار نشان داد که جامعه میتواند در بزنگاههای حساس، انتخابی آگاهانه و مسئولانه داشته باشد و سنتها را با واقعیتهای روز تطبیق دهد.
سیزدهبدر امسال نه فقط یک روز آرامش در خانه، بلکه نمادی از سکوت و بعض و بلوغ اجتماعی و مسئولیتپذیری مردم در شرایط بحران بود.
انتهای پیام/481