به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، سخنان جنجالی دونالد ترامپ درباره پیمان نظامی ناتو، توجه تحلیلگران سیاسی ترکیه را به سوی خود جلب کرد. چرا که اظهارات ترامپ درباره احتمال خروج آمریکا از ناتو، از بسیاری جهات، بر سرنوشت سیاسی ترکیه نیز تاثیر می گذارد.
وقتی که ترامپ درباره احتمال خروج آمریکا از ناتو صحبت کرد، تحلیلگران ترکیه یک بار دیگر این بحث را پیش کشیدند: عضویت 75 ساله ترکیه در ناتو چه فایده ای داشته و آنکارا از این به بعد، باید چه تصمیمی بگیرد.
ساختار دفاعی مستحکم جمهوری اسلامی ایران، کشورهای عضو ناتو را وادار کرد از ورود به معرکه پرهیز کنند و ظاهراً ترامپ نیز به این جمعبندی رسیده که عُمر ناتو برای آمریکا به پایان رسیده و نباید بیش از این به همکاری در ائتلاف قدیمی غرب ادامه داد.
اما مساله فقط به آمریکا باز نمی گردد و دیگر اعضای ناتو نیز هر کدام به نوعی با این مساله مواجه هستند.
با توجه به عضویت ترکیه در ناتو و تاثیر عمیق سیاسی – دفاعی و اطلاعاتی این عضویت بر ساختار سیاسی و نظامی این کشور، در این گزارش به بررسی ابعاد مختلف این موضوع می پردازیم.
این ببرِ کاغذی
ترامپ در مصاحبه با دیلی تلگراف، یک بار دیگر آب پاکی را بر دست ناتو ریخت. اگر چه او قبلاً هم انتقادات تندی درباره پیمان نظامی ناتو مطرح کرده بود، اما این بار عبارت جسورانه تری به کار برده و گفت: «مدتهاست به این واضعیت پی برده ام که ناتو، یک ببر کاغذی است. آمریکا طی چندین دهه، دفاع کشورهای عضو ناتو را تامین کرده اما این پیمان، کمکی به ثبات و امنیت آمریکا نکرده و خسارات اقتصادی فراوانی هم به بار آورده است. در نتیجه ممکن است خروج آمریکا از ناتو را به عنوان یک هدف مهم، به جریان بیاندازیم».
ترامپ دیروز هم از این موضوع گلایه کرده بود که بسیاری از اعضای ناتو از جمله انگلیس، فرانسه، آلمان، اسپانیا و ایتالیا، در جنگ آمریکا و اسرائیل در برابر ایران، به وظایف خود عمل نکرده و حاضر نشده اند کمک کنند. ترامپ به طور مشخص درباره فرانسه اعلام کرد که آمریکا این روزها را فراموش نخواهد کرد.
ترامپ در شرایطی این سخنان را بیان کرده که بسیاری از مقامات مهم کشورهای عضو ناتو از جمله فرانسه، انگلیس، آلمان و اسپانیا صراحتاً اعلام کرده اند که «حمله به ایران، جنگِ ما نیست و وارد این کارزار نمی شویم».
در نتیجه باید گفت: مقاومت قاطعانه جمهوری اسلامی ایران در برابر حملات مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی، علاوه بر آن که شکست سنگینی بر این زوج منفور تحمیل کرده، باعث ایجاد شکاف و تفرقه در صف مهمترین ساختار دفاعی – امنیتی غرب شده و اگر این اختلافات را به عنوان پیش مقدمه و آغازی برای انحلال ناتو قلمداد کنیم، در عین حال آن را باید به عنوان یکی از معجزات جمهوری اسلامی تلقی کنیم.
مقاومت جانانه ایران و ضعف آشکار آمریکا – اسرائیل، سناریوی خروج آمریکا از ناتو را رقم زد و چنین رویدادی، بر سرنوشت ترکیه و اعضای دیگر نیز تاثیر خواهد گذاشت.
ترکیه در ناتو، چه گرفت و چه داد؟
پس از جنگ جهانی دوم و آغاز دوران طولانی موسوم به جنگ سرد، ناتو به عنوان مهمترین ائتلاف نظامی کشورهای ضد اتحاد جماهیر شوروی تاسیس شد و سه سال پس از تاسیس، ترکیه نیز به این گروه پیوست. از آن روز تاکنون، مهمترین مزیت ترکیه در ناتو این بوده که پس از خود آمریکا، پرشمارترین ارتش این ائتلاف غربی را در اختیار دارد و در عملیات های مختلف، می تواند برای غرب، مثمر ثمر باشد.
عضو شدن ترکیه در ناتو، نقطه عطف مهمی در تاریخ معاصر این کشور است. چرا که با این اقدام، ترکیه عملاً به شریک غرب تبدیل شد. اگر چه این عضویت، طرفدارانی در داخل ترکیه دارد و بارها در طول هفت دهه گذشته، آن را همچون سرآغازی برای توسعه ترکیه قلمداد کرده اند؛ ولی منتقدین بر این باورند که میزان خسارات و آسیب ها، به مراتب بیشتر است. چرا که حضور صدها ژنرال و افسر عالیرتبه ترکیه در دوره های آموزشی ویژه در قرارگاه مرکزی ناتو، شاهراه نفوذ اطلاعاتی به وجود آورد و غرب توانست با این ابزار مهم، به مدت چند دهه، به راحتی در مسائل داخلی ترکیه نفوذ و مداخله کند.
در سالیان گذشته، تعداد قابل توجهی از سیاستمداران، دانشگاهیان، نویسندگان و تحلیلگران ترکیه، ایده ضرورت خروج این کشور از پیمان نظامی ناتو را مطرح کرده اند.
آنان می گویند: ترکیه به ناتو پیوست تا در کنار غرب قرار بگیرد و از تهدیدات شوروی دیروز و روسیه امروز در امان بماند. اما از آغاز تاکنون، این خود آمریکا و اعضای مهم ناتو بوده اند که با کودتا، تحریم، نفوذ و مداخله، خطرناکترین تهدیدات علیه ترکیه را به وجود آورده اند. با این حال، دولت برآمده از حزب عدالت و توسعه بر این باور است که ماندن در ناتو، علاوه بر فراهم آوردن امکان حضور نظامیان ترکیه در کشورها و مناطق مختلف، باعث می شود که این کشور در جبهه غرب بماند و امید بیشتری هم به عضویت در اتحادیه اروپا داشته باشد.
ایران، بازی را تغییر داد
یکی از نکات مهم درباره سرنوشت ناتو و تصمیمات ترامپ درباره این پیمان نظامی، مباحث مربوط به جنگ فعلی است.
حالا تحلیلگران امنیتی و متخصصین دفاعی به این جمعبندی رسیده اند که عدم همراهی قدرت های مهمی مانند فرانسه، انگلیس و آلمان با آمریکا، از سویی این واقعیت را نشان داده که در ناتو، شکاف و اختلفا نظر سیاسی بسیار عمیق وجود دارد.
از دیگر سو، نشان دهنده این است که آن کشورها، به خوبی دریافته اند که جنگ با ایران، تفاوت عظیمی با شرایط ناتو در لیبی، عراق و جبهه های دیگر دارد.
ادریس آریکان مدیر خبر شبکه تلویزیونی ان.تی.وی ترکیه می گوید: «جنگ با ایران، بسیاری از ضعف ها و بحران های ناتو را یک بار دیگر آشکار کرد. اگر از سران کشورهای عضو ناتو بپرسید: چرا در این جنگ، با ترامپ همراه نشدید؟ به احتمال قوی چنین پاسخی خواهند داد: حتی اگر اصل سیاسی ضرورت حمله به ایران را تایید کنیم، می دانیم که اقدام علیه ایران، محکوم به شکست خواهد بود».
آریکان در تحلیل دلایل شکست می گوید: «بیایید با دقت به نقشه ایران و جغرافیای ایران بنگریم. تصور کنید در یک سناریوی فرضی، آمریکا دویست هزار سرباز و شرکای این کشور در ناتو نیز سیصد هزار نفر سرباز خود را به ایران می فرستند. آیا این ارتش پانصد هزار نفری شانس پیروز شدن دارد؟ خیر. ممکن نیست. آنان حتی در عراق و سوریه هم نتوانستند نتیجه بگیرند. حالا در کشوری که اولاً به مراتب از عراق و سوریه بزرگتر و ثانیاً ساختار دفاعی بسیار قدرتمندتری دارد، سربازان آمریکا و ناتو، چه شانسی خواهند داشت؟»
آریکان در ادامه به این اشاره کرده که تهدید ترامپ برای خروج آمریکا از پیمان نظامی ناتو، ارتباط مستقیمی با ضعف و ناتوانی آمریکا در میدان نبرد با ایران دارد و اگر ایران تا این اندازه مقاوم نبود، رییس جمهور آمریکا چنین سخنی بر زبان نمی آورد.
مدیر بخش خبر شبکه تلویزیونی ان.تی.وی ترکیه در ادامه می گوید: «همه ما در زندگی حرفه ای خود، اخبار، مواضع و گفته های خاصی را برای همیشه به خاطر می سپاریم. اگر بخواهم خاطره خودم را از جنگ جاری تعریف کنم، باید بگویم: دروغ بزرگ ترامپ درباره مدرسه میناب، همواره در ذهن من باقی خواهد ماند. وقتی از او پرسیدند که چرا خون آن دختران بیگناه را ریختید، او دروغ بزرگی تحویل داد و اعلام کرد کار آمریکا نبوده و کشورهای دیگر نیز تام هاوک در اختیار دارند. من این دروغ بیشرمانه را از یاد نخواهم برد.
ادامه دارد...
انتهای پیام/