به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، اقتصاد و معیشت مردم همواره یکی از مهمترین محورهای ثبات و پیشرفت در کشور بوده است، بهویژه در شرایطی که فشارهای داخلی و خارجی میتوانند بهسرعت مسیر رشد اقتصادی را مختل کنند. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که صرف تولید داخلی و کاهش وابستگی به منابع خارجی کافی نیست و تنها زمانی میتوان اقتصاد را مقاوم و پایدار کرد که همراه با انسجام ملی و امنیت پایدار باشد.
هماهنگی میان مردم، مسئولان و نیروهای امنیتی، پایهای اساسی برای مقابله با تهدیدها و استمرار تولید و تأمین نیازهای عمومی است. شعار سال جاری این واقعیت را بازتاب میدهد که اقتصاد مقاومتی بدون وحدت و امنیت ملی نمیتواند مسیر خود را بهدرستی طی کند.
همانگونه که تجربه جنگهای محدود داخلی و فشارهای ناشی از تحریمهای ظالمانه دشمنان نشان داد، انسجام مردم و تعامل سازنده میان نهادها، نقشی تعیینکننده در حفظ پایداری اقتصادی و تأمین معیشت دارد، همچنین اجرای سیاستهای کلان اقتصادی نیازمند هماهنگی میان مسئولان، پایبندی به برنامهها و مشارکت فعال مردم است تا نتایج ملموس و اثرگذار در زندگی روزمره مردم حاصل شود.
گفتوگوی تفصیلی خبرنگار تسنیم از کرج با علیرضا عباسی، نماینده مردم کرج، فردیس و اشتهارد در مجلس شورای اسلامی بهدنبال انتخاب شعار سال جاری از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی با عنوان «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی»، قصد دارد چالشها و فرصتهای پیشِروی کشور را بررسی کند و نشان دهد که موفقیت اقتصادی تنها از مسیر همگرایی داخلی و انسجام ملی امکانپذیر است.
تسنیم: شعار سال جاری چه تحلیلی از شرایط کنونی کشور ارائه میدهد و چرا سه مؤلفه اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت ملی کنار یکدیگر مطرح شدهاند؟
یکی از موضوعات مهمی که در سالیان گذشته امام شهید ما آیتالله سید علی خامنهای بر آن تأکید فراوان داشتند، بحث مسائل اقتصادی و معیشتی بود که ما حتماً باید به این بخش توجه ویژهای داشته باشیم و معیشت و اقتصاد مردم را ساماندهی کنیم.
اگر اقتصاد اهمیت دارد که قطعاً چنین است، باید موضوعات اقتصادی و معیشتی را بهگونهای مدیریت و پیگیری کنیم که اتفاقاتی که در دنیا رخ میدهد یا اقداماتی که برخی کشورها ممکن است با رویکردهای ماجراجویانه دنبال کنند، به اقتصاد ما لطمهای وارد نکند.
شاید به همین دلیل بود که رهبر شهید از حدود 20 سال گذشته به بحث اقتصاد مقاومتی اشاره داشتند. اقتصاد مقاومتی به این معناست که ما اقتصاد را بهگونهای پیش ببریم و در آن عمل کنیم که بر مجموعهای از مؤلفهها متکی باشد که وابستگی آنها به دنیای خارج به حداقل برسد،
بر این اساس، تولید داخل و تکیه بر آن یکی از مهمترین مؤلفههای حوزه اقتصاد و معیشت بهشمار میرود. شعار سال جاری نیز که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی انتخاب شده است، از سه مؤلفه تشکیل شده است؛ اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت ملی،
پس ما اقتصاد مقاومتی را با این شرط و فرض تعریف میکنیم که این اقتصاد تماماً یا حداکثر متکی به مؤلفههای داخلی باشد و وابستگی آن به مؤلفههای خارجی به حداقل برسد، اگر بخواهیم به چنین اقتصادی دست یابیم و آن را به اقتصادی پایدار و مبتنی بر ظرفیتهای داخلی تبدیل کنیم، مهمترین موضوعی که در این بخش خود را نشان میدهد، وحدت ملی است.
در سالی که پشتسر گذاشتیم، شاید بتوان به دو نمونه اشاره کرد؛ ما سال گذشته از یکسو جنگ 12روزه را داشتیم که در خردادماه اتفاق افتاد و از سوی دیگر جنگ رمضان را که در انتهای سال رخ داد، از طرف دیگر، در دیماه نیز اتفاقاتی افتاد که آنها نیز مسائلی و مشکلاتی را در دو مؤلفه دیگر، یعنی وحدت ملی و امنیت ملی، رقم زدند.
اگر اقتصاد بخواهد در فضایی شکل بگیرد که به پایداری برسد و به معیشت مردم و پایداری آن کمک کند، حتماً باید امنیت ملی در آن وجود داشته باشد. هر مؤلفهای که موجب وارد شدن خدشه به امنیت ملی شود، بیتردید نخستین آسیب را به اقتصاد کشور وارد خواهد کرد،
بنابراین، همه ما باید تلاش کنیم امنیت ملی را حفظ و تقویت کنیم و این امر را وظیفه خود بدانیم، چراکه نخستین پیامد ناامنی، تأثیرگذاری مستقیم بر اقتصاد و آسیب دیدن اقتصاد بهمعنای آسیب دیدن معیشت و سفره مردم است، بخش دیگری از این موضوع به دشمنان خارجی بازمیگردد که باید همچون گذشته در برابر آنان ایستادگی کنیم.
درعینحال، یکی از حوزههایی که دشمن به آن امید بسته، مسئله وحدت و انسجام میان آحاد مردم است که حفظ و تقویت آن ضرورتی اساسی دارد. ما در دیماه مشاهده کردیم که دشمن به ناآرامیهای داخلی امید بسته بود و این ناآرامیها نیز بهنوبه خود اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار داد و به آن آسیب وارد کرد.
بنابراین اگر به دنبال تقویت اقتصاد هستیم و اقتصادی را میخواهیم که متکی بر ظرفیتهای داخلی باشد، یعنی همان اقتصاد مقاومتی، باید توجه داشته باشیم که دشمن نیز مسیرهای اثرگذاری بر این حوزه را شناسایی کرده است و میکوشد از همین مجاری به اقتصاد کشور لطمه وارد کند.
تسنیم: با توجه به تجربه جنگ 12روزه و جنگ رمضان، چگونه تعامل میان تولید داخلی، نقش مردم و امنیت ملی باعث افزایش مقاومت اقتصادی کشور شد؟
در جریان جنگ 12روزه و جنگ رمضان، در مجموع همه بخشها همکاری داشتند؛ دولت از یکسو، مجموعههای مختلف از سوی دیگر و مردم نیز بهعنوان رکن اصلی این مؤلفه نقشآفرین بودند. در تأمین مایحتاج عمومی با مشکل جدی مواجه نشدیم، چراکه بخش عمدهای از نیازهای خود را از طریق تولید داخلی تأمین میکنیم و در بسیاری از حوزهها وابستگی قابلتوجهی به خارج نداریم،
ازاینرو، در جغرافیای گسترده کشور، هرچند حملاتی صورت میگیرد، اما تولید نیز جریان دارد و تولیدکنندگان ما مجاهدانه ایستادگی و نیازهای مردم را تأمین میکنند اما این تأمین زمانی پایدار خواهد ماند که همراه با امنیت و وحدت باشد زیرا در صورت فقدان امنیت و انسجام، روند تولید و تأمین نیازهای مردم با اختلال و مشکل مواجه خواهد شد.
دشمن به این جمعبندی رسیده است که وابستگی اقتصاد ما به خارج از کشور، بهویژه پس از تحریمهای ظالمانهای که در 20 سال گذشته اعمال شده، به حداقل رسیده است و اگر بخواهد اقتصاد و معیشت مردم را تحت تأثیر قرار دهد، افزون بر نقشهها و تحریمهایی که تاکنون دنبال کرده اما به اهداف موردنظرش دست نیافته است، ناگزیر خواهد بود بر مؤلفههای وحدت ملی و امنیت ملی تمرکز کند و از این مسیر به دنبال اثرگذاری باشد،
بنابراین ما در هر دو مؤلفه، یعنی هم در وحدت ملی و هم در امنیت ملی، باید هوشیار و مراقب باشیم، چراکه در هر دو بخش، مردم نقش اساسی و تعیینکنندهای دارند. اگر مردم همانگونه که در 22، 23 گذشته حضور داشتند پای کار باشند، میتوانند برای کشور امنیتآفرین باشند.
وحدت و انسجام مردم میتواند امنیت را برای کشور به همراه داشته باشد و در صورت تحقق امنیت، اقتصاد نیز مسیر طبیعی خود را طی خواهد کرد و از این جهت، مردم با مشکل مواجه نخواهند شد. نیروهای مسلح نیز از یکسو در حال تأمین امنیت ملی هستند که بر خود لازم میدانیم از همه آنان قدردانی کنیم و حمایت از این نیروها را وظیفه خویش بدانیم.
تسنیم: در زمینه برقراری ارتباط میان وحدت ملی و تقویت اقتصاد مقاومتی مجلس چه نقشی دارد؟
ما هم در مجلس هر کاری از دستمان بر بیاید، قطعاً انجام خواهیم داد، اما این تنها بخشی از حفظ امنیت ملی است. بخش مهمتر، حفظ امنیت ملی توسط مردم محسوب میشود. اگر مردم همان وحدتی که تاکنون داشتهاند را حفظ و تقویت کنند، ناآرامیها و آشوبهایی که دشمن در پی آن است، رخ نخواهد داد.
چنانچه این ناآرامیها و آشوبها رخ ندهد، امید دشمن از بین میرود و حملاتی که برنامهریزی کرده تا با آنها وحدت را بر هم زند، کاهش پیدا خواهد کرد. بنابراین، اگر شعار امسال «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» است، تمامی این مؤلفهها به ایجاد اقتصادی پایدار و تأمین معیشت مناسب در جامعه کمک میکنند.
همه ما باید در این زمینه تلاش کنیم و وظیفه خود را بهطور کامل انجام دهیم. ما در مجلس شورای اسلامی اقداماتی را در سالهای گذشته انجام دادهایم و مطمئناً در سال جدید نیز تلاشمـان را بیشتر خواهیم کرد تا به هر سه مؤلفه اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت ملی برسیم و در صورت نیاز به قانون، در حوزه قانونگذاری اقدامات لازم را انجام دهیم،
علاوه بر آن، ما قوانینی را وضع کردهایم و سیاستهای کلی را رهبر شهیدمان در حوزههای مختلف تعیین کرده بودند اما برخی از آنها هنوز به مرحله اجرا نرسیدهاند تا نتایج آنها را ببینیم. بنابراین، وظیفه دوم ما در مجلس شورای اسلامی نظارت بر اجرای قوانین قبلی و نیز سیاستهای کلی است که امام شهید ترسیم کردهاند.
امید است این سیاستهای کلی بهخوبی اجرایی شود تا طعم شیرین اقتصاد مقاومتی که در دل خود معیشت و رفاه مردم را دارد و وحدت ملی را برای مردم به ارمغان میآورد و امنیت کشور را تضمین میکند، بچشیم. این یک تعادل دوطرفه است؛ معیشت مردم با وحدت، اقتصاد و امنیت پیوندی جدانشدنی دارند. بنابراین اگر به دنبال تحقق این اهداف هستیم، باید وحدت را حفظ و امنیت را تأمین کنیم که در این مسیر، ما در مجلس شورای اسلامی از هیچ اقدامی کوتاهی نخواهیم کرد.
تسنیم: فکر میکنید چرا بخشی از سیاستهای ترسیمشده توسط رهبر شهید انقلاب محقق نشدهاند؟ چه مانعی در این زمینه وجود داشته است؟
بالاخره ما یک کشور متکثر هستیم، از نظر سلایق، علایق، ایدئولوژیها و حتی تفکرات مختلفی که ممکن است وجود داشته باشد. رهبر شهید ما، حدود 30 سال گذشته، موضوعی را مطرح کردند؛ مثلاً اشاره کردند که باید تلاش کنید مسیرهای چاههای نفت را پیدا کنید و درب آنها را ببندید که این یک سیاست و فکر اساسی بود.
روزی دشمن ممکن است کشور را با تحریم نفتی مواجه کند، پس لازم است از قبل زمینههای مقابله با آن فراهم شود اما این اقدام در زمان خود بهطور کامل انجام نشد. در جای دیگری نیز برخی معتقد بودند که امروز جهان، دنیای گفتمان است، نه دنیای موشک، بنابراین باید به سمت مذاکره حرکت کرد.
اما رهبر شهید ما اعتقاد داشتند که حتماً باید بهمصداق آیه قرآن کریم «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ» عمل کرد؛ یعنی باید قدرت و استطاعت نظامی خود را تقویت کنیم تا دشمن از ما ناامید شود و هرگز چشم طمع به کشور نداشته باشد.
در این بخش، چون رهبری نظام، فرماندهیکل قوا را نیز بهعهده داشتند و این امور بهطور مستقیم تحت فرمان ایشان بود، این اقدامات انجام شد. امروز بازدارندگی نظامی را مشاهده میکنیم، چراکه فرماندهان نیروهای مسلح بهعنوان زیرمجموعه تحت فرماندهی فرمانده کل قوا عمل و دستورات ایشان را اجرا کردهاند و همین امر موجب شده امروز این وضعیت ملموس و قابلمشاهده باشد.
اگر به دیمونای رژیم صهیونیستی، موشک پرتاب میکنیم، شهرک تحقیقات هستهای آن را هدف قرار میدهیم و یا آن غول و تابویی که آنها با پدافندهای 6، 7 لایه برای خود ساخته بودند، به این امید که هیچکس هرگز به آن دسترسی پیدا نکند شکسته میشود، این نتیجه برنامهریزی دقیق، دانش فنی بومی و اقدامات سازمانیافته صورت گرفته است و امروز طعم آن پیروزی و قدرت را میچشیم.
فرمایش رهبر شهید ما در حوزه امنیت و دفاع محقق شد. در حوزه اقتصاد، نیز ایشان سیاستهای کلی را اعلام کردند اما میزان پایبندی دولتها به این سیاستهای کلی متفاوت بود و رهبری نیز وارد جزئیات اجرایی نمیشدند تا بگویند دقیقاً چه کاری باید انجام و چگونه عمل شود. بسیاری از دولتها بهطور کامل مقید به اجرای این سیاستها نبودند.
زمانی که برخی دولتها مسیر متفاوتی را انتخاب کردند، هرچند با نیت حل مشکلات اما آن مبنا و چارچوب فکری از ابتدا صحیح نبود و نتایج مورد انتظار را نیز به دنبال نداشت. در پاسخ به این پرسش که چرا این سیاستها بهطور کامل اجرایی نشده باید گفت که بخشی از آن به محدودیتهایی مانند تحریمها و موضوعات دیگر بازمیگردد که در روند اجرا اثرگذار بوده است.
اما بخش عمده موضوع به تفاوتهای فکری و مبنایی مربوط میشود؛ اختلاف در بنیانهای نظری و رویکردها سبب شده است که برخی مجریان اعتقاد و التزام کافی به آن مسیر نداشته باشند و در نتیجه، اجرای کامل آن سیاستها تحقق پیدا نکند.
تسنیم: پیامدهای متفاوت رویکرد دولتها در مواجهه با تحریمها چه درسهایی برای تقویت اقتصاد مقاومتی به ما میدهد؟
با توجه به اینکه این تنوع و تکثر که پیشتر به آن اشاره کردم، در حوزه نظامی اینکه عدهای مطرح میکنند که دنیا دنیای گفتمان است، نه موشک یک تکثر محسوب میشود. در حوزه اقتصاد نیز به همین صورت، بنای عدهای از ابتدا رفع تحریمها بود، آنهم از طریق مذاکره. به همین منظور، برجام به امید رفع تحریمها تصویب اما تمام محدودیتها بر ما اعمال شد.
در این راستا ما تمام تعهدات خود را انجام دادیم، درحالی که دشمن حتی یک تعهد خود را نیز انجام نداد و در عمل تحریمها را نیز تشدید کرد که این یک تفکر است. یک رویکرد دیگر مبتنی بر افکار و اندیشههای امام شهید ما این بود که تحریمها خنثی شود که این امر بر اساس همان سیاستهای کلی است که آیتالله سید علی خامنهای ابلاغ کردند.
اما با کمال تأسف باید عرض کنم که در عمل، معمولاً سیاست غالبی که اجرا شد، مبتنی بر نظرات دولتها بود و هرچند رهبری تلاش بسیاری کردند تا مسیر را اصلاح کنند، اما در نهایت دولت مجری امور و مسئول اجرای موضوعات است. طی یک سال گذشته، حضرت آقا بارها فرمودند که مذاکره عاقلانه، شرافتمندانه و عزتمندانه نیست، اما دولتیها اصرار داشتند که باید مذاکره کنیم.
بله، مذاکره شاید بهانه را از برخی گرفت، اما درعینحال مشکلاتی را برای ما ایجاد کرد. اگر ما طبق فرمایش رهبر شهید انقلاب و سیاستهای کلی که ایشان ابلاغ کرده بودند عمل میکردیم، مطمئناً امروز با این مشکلات مواجه نبودیم.
این تنوعی که وجود دارد و بعد هم به رأی مردم گذاشته میشود، قابلمشاهده است. در انتخاباتهای ما اعم از ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و شورای اسلامی شهر و روستا کاندیداها خودشان را به مردم عرضه میکنند. مصداق واقعیتر این موضوع، انتخابات ریاست جمهوری است و کاندیداها برنامهها و تفکرات خود را ارائه میدهند.
یکی ممکن است بر خنثیسازی تحریمها تأکید کند و دیگری بر رفع تحریم از طریق مذاکره. در نهایت، اکثریت مردم به کسی رأی میدهند که سیاستش رفع تحریم از طریق مذاکره است، درحالیکه از ابتدا این مسیر اشتباه بوده و این در دولت ساری و جاری میشود.
در هشت سال دولت اعتدال که از سوی رهبر شهید انقلاب بهعنوان دهه خسران اقتصادی یاد میشد، بسیاری از امور به برجام گره خورد؛ برجامی که حاصل ملموسی برای کشور نداشت و درعینحال، بخش قابلتوجهی از تصمیمات و اقدامات اجرایی معطل آن ماند. بسیاری از مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم، ریشه در همان سیاست غلطی دارد که دنبال شد.
تسنیم: چه چالشهایی ممکن است مانع شود که توصیهها و سیاستهای اقتصادی به نتایج ملموس در زندگی مردم تبدیل شوند؟
در این میان، رهبری در حوزههایی که مستقیماً در مسئولیت ایشان بود، مانند فرماندهی کل قوا، ورود قاطع داشتند و اقتدار امروز کشور در آن بخشها قابلمشاهده است. اما در حوزه اقتصاد و سایر حوزههای اجرایی، حضرت آقا توصیهها و رهنمودهای خود را ارائه کردند، بدون آنکه وارد جزئیات اجرایی شوند یا مستقیماً دستور تغییر مسیر بدهند.
هر سال که آغاز میشود، یک جمله از رهبر شهید در ذهنم تداعی میشود و واقعاً بهعنوان یک مسئول در جمهوری اسلامی احساس شرمندگی میکنم. ایشان در سال 1392، در سخنرانی نوروزی خویش فرمودند؛ "ما 20 سال گذشته به آقایان توصیه کردیم مسیری را پیش بروند که در چاههای نفت را ببندند که یک لبخند تمسخر به ما زدند".
اینکه رهبر جامعه چنین موضوعی را در تریبون علنی مطرح میکنند، نشان میدهد آن سیاست بهدرستی پیگیری نشده است، درحالی که باید دنبال میشد. 30 سال از آن فرمایش گذشته اما آنگونه که باید و شاید، گام جدی و مؤثری در این مسیر برداشته نشد،
بنابراین، تفاوت سلایق، اختلاف در مبانی فکری و نظرات گوناگونی که وجود داشته، موجب شده بخشی از این مسیر اساساً بهطور کامل اجرایی نشود. لازم است بهصورت جدی به سمت اجرای همان سیاستهای کلی که حضرت آقا ترسیم کردهاند حرکت کنیم؛ سیاستهایی که اگر بهدرستی و بهطور کامل اجرا شود، میتواند ما را سریعتر به قلههای پیشرفت برساند.
دلیل اصلی این کاستیها را باید در عدم اعتقاد کامل برخی مسئولان به این مسیرها جستوجو کرد. هرچند این مسیر، مسیر درستی است، اما زمانی که افراد با دیدگاههای متفاوت در جایگاه اجرا قرار میگیرند، یا آن را بهطور کامل اجرا نمیکنند یا تنها بخشی از آن را عملیاتی میسازند، طبیعی است که نتایج مورد انتظار نیز بهطور کامل محقق نخواهد شد،
برای مثال، رهبر شهید انقلاب بارها به موضوع دلارزدایی اشاره داشته و تأکید کردهاند که باید بند ناف اقتصاد کشور از دلار جدا شود و همچنین وابستگی بودجه کشور به نفت کاهش یابد. روشن است که اجرای این امور بهعهده دولتمردان است و در حوزه قانونگذاری نیز مجلس باید بسترهای لازم را فراهم کند.
ما در مجلس در برخی موارد قوانین لازم را وضع کردهایم، اما گاه در مرحله اجرا، به دلایل مختلف این سیاستها بهطور کامل عملیاتی نشده است. در اینجا ضرورت وحدت در سطوح مختلف آشکار میشود. بخشی از وحدت، مربوط به مردم و انسجام میان آنان است که جزئی مهم از کار به شمار میرود و بخش دیگر، وحدت میان مسئولان است.
مسئولان نیز باید در مسیر اهداف کلان و سیاستهای تعیینشده، همنظر و هماهنگ باشند و با اتفاقنظر حرکت کنند، علاوه بر این، وحدت میان مردم و مسئولان نیز اهمیت دارد؛ یعنی همبستگی درونی مردم، تعامل و اعتماد متقابل میان مردم و مسئولان و همچنین همگرایی میان خود مسئولان در جهت اهداف و سیاستهای مصوب. اگر این سطوح مختلف وحدت شکل گیرد، قطعاً مسائل اقتصادی کشور بهدرستی حل و سیاستهای ابلاغی امام شهید نیز بهصورت صحیح اجرا خواهد شد.
گفتوگو: مینا صدیقیان
انتهای پیام/