به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، رضا فریدی، روانشناس بالینی و کارشناس آسیبهای اجتماعی در یادداشتی آورده است: تابآوری به معنای نشکستن زیر بار فشار نیست، بلکه توانایی بازگشت به تعادل پس از تجربه بحران است. در شرایط جنگی، تابآوری یعنی فرد بتواند با وجود تهدید و عدم قطعیت، عملکردهای روزمره مانند مراقبت از خود و خانواده را حفظ و از منابع درونی و اجتماعیاش برای سازگاری با شرایط سخت استفاده کند.
خانوادهها باید بر دایره اثرگذاری خود تمرکز کنند. ما نمیتوانیم جنگ را متوقف کنیم، اما میتوانیم روتینهای کوچک خانگی مانند نظم در وعدههای غذا یا بازی با کودکان را حفظ کنیم. این ساختارهای کوچک، به ذهن پیام میدهند که زندگی هنوز جریان دارد و حس کنترل از دست رفته را تا حدی بازمیگردانند.
بزرگترین آسیب، اضطراب فراگیر و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)است. علاوه بر این، فرسودگی عاطفی و از دست دادن حس امنیت بنیادین، خانوادهها را تهدید میکند. در کودکان نیز ممکن است شاهد بازگشت به رفتارهای سنین پایینتر مانند شبادراری یا ترسهای شدید باشیم.
دنبال کردن لحظهای اخبار، سیستم عصبی را در حالت آمادهباش برای جنگ یا گریز دائمی قرار میدهد. این وضعیت موجب ترشح مداوم کورتیزول شده که نتیجهاش بیخوابی، تحریکپذیری بالا، کاهش سیستم ایمنی بدن و در نهایت کرختی عاطفی است؛ یعنی فرد دیگر توان حس کردن لذت یا حتی غم معمولی را نخواهد داشت.
بسیار مهم است که بدانیم واکنش غیرعادی به یک موقعیت غیرعادی، رفتاری کاملاً طبیعی است. تپش قلب، ترس یا گریه در زمان موشکباران، پاسخهای سالم بدن برای بقا هستند. زمانی نیاز به مداخله تخصصی است که این علائم چنان شدید شوند که فرد نتواند نیازهای اولیه خود را برطرف کند یا پس از رفع خطر فوری، علائم کاهش نیابند.
کلید اصلی، تخلیه روانی و حمایت اجتماعی است. نباید اجازه داد تروماها (زخمهای روانی) ناگفته بمانند. ایجاد شبکههای حمایتی محلی، گفتوگو درباره تجربهها و آموزش مهارتهای مدیریت استرس به عموم مردم، از تبدیل شدن استرسهای امروز به بیماریهای مزمن روانی در آینده جلوگیری میکند. روایتگری و همبستگی اجتماعی، پادزهر تروماهای جنگی است.
در شرایط بحران، باید فضای خانه به محیطی آرام تر تبدیل شود. خانه باید پناهگاه روانی باشد، نه شعبهای از میدان جنگ. مدیریت ورودیهای اضطراب یکی از راهکارهاست؛ صدای تلویزیون و رادیو را که مدام اخبار پخش میکنند، کم کنید. اخبار را فقط در ساعات مشخصی چک کنید تا اضطراب به فضای خانه نشت نکند.
حفظ روتینهای خانوادگی را مدنظر داشته باشید؛ وعدههای غذایی مشترک، مطالعه کتاب یا حتی بازیهای دستهجمعی ساده، به مغز پیام میدهند که امنیت هنوز وجود دارد. نظم در ساعات خواب و بیداری بسیار حیاتی است. به اعضای خانواده، بهویژه کودکان، اجازه دهید ترسهایشان را بیان کنند یا نقاشی بکشند. سرکوب نکردن احساسات، فضای خانه را از مسمومیت روانی پاک میکند.
تا جای ممکن از نور طبیعی استفاده و نظم ظاهری خانه را حفظ کنید؛ آشفتگی محیطی، آشفتگی ذهنی را تشدید میکند. پیام نهایی من، حفظ آرامش، امید و همدلی است. عزیزان، به خاطر داشته باشید که ترس در شرایط فعلی، نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه زنده بودن و هوشیاری شماست اما اجازه ندهید ترس، فرمانده زندگی شما شود. در این روزها، بزرگترین دارایی ما دیگری است.
همدلی و حمایت از همسایه، دوست و اعضای خانواده، نه تنها به آنها کمک بلکه سیستم ایمنی روانی خود ما را هم تقویت میکند. امید، یک انتظار منفعلانه برای معجزه نیست، بلکه تلاش آگاهانه برای یافتن معنا در دل سختی است. ما با تکیه بر همبستگی اجتماعی و مراقبت از سلامت روان خود، از این گردنه سخت نیز عبور خواهیم کرد؛ صبور باشید و با خودتان و اطرافیانتان مهربانتر رفتار کنید.
انتهای پیام/