خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: در سالهای اخیر، محافل انس با قرآن کریم که با حضور قاریان، حافظان و فعالان قرآنی در محضر رهبر شهید انقلاب برگزار میشد، به صحنهای برای تبیین جایگاه قرآن در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان تبدیل شده بود. رهبر انقلاب در این دیدارها با تأکید بر عظمت قرآن و نقش تلاوت در گسترش معارف الهی، مجموعهای از رهنمودها را برای جامعه قرآنی کشور بیان کردهاند که نشاندهنده نگاه راهبردی ایشان به فعالیتهای قرآنی است.
ایشان در این دیدارها ابتدا به عظمت و جایگاه بیبدیل قرآن کریم اشاره کرده و با یادآوری عناوینی همچون «قرآن عظیم»، «قرآن کریم»، «قرآن نور»، «قرآن شفاء» و «قرآن رحمت» تأکید کردهاند که قرآن برترین حقیقت الهی در میان مخلوقات است و تلاوت آن در واقع انتقال پیام الهی به دلهای انسانهاست. از این منظر، قاریان قرآن در حقیقت پیامآوران کلام الهی برای جامعه هستند و باید قدر این جایگاه را بدانند.
رهبر انقلاب همچنین یکی از نامهای قرآن را «ذکر» دانسته و با استناد به آیاتی از قرآن کریم، تأکید کردهاند که قرآن کتاب یادآوری و بیدارکننده دلهاست. به گفته ایشان، انسان اگر از یاد خدا و حقیقت دور شود، گرفتار غفلت میشود و قرآن با یادآوری مداوم حقایق، انسان را از این غفلت نجات میدهد.
در همین زمینه، ایشان بارها نسبت به خطر غفلت هشدار داده و با اشاره به آیاتی که وضعیت انسانهای غافل در قیامت را توصیف میکند، غفلت را یکی از بزرگترین آفات زندگی انسان دانستهاند. از نگاه ایشان، قرآن آمده است تا انسان را از خواب غفلت بیدار کند و مسیر هدایت را پیش روی او قرار دهد.
رهبر انقلاب در ادامه با تأکید بر ضرورت ارتباط مستمر با قرآن، تلاوت روزانه قرآن را برای همه مسلمانان ضروری دانستهاند. ایشان توصیه کردهاند که حتی اگر انسان فرصت زیادی ندارد، باید روزانه دستکم چند آیه یا یک صفحه از قرآن را تلاوت کند و اجازه ندهد روزی بگذرد که قرآن در زندگی او حضور نداشته باشد.
به گفته ایشان، تلاوت قرآن تنها یک عمل فردی نیست، بلکه نقشی مهم در هدایت جامعه نیز دارد. قاریان قرآن با تلاوت خود میتوانند دلهای مردم را با معارف الهی آشنا کنند و فضای جامعه را به سمت نورانیت و معنویت سوق دهند.
رهبر انقلاب در این دیدارها همچنین بر اهمیت تدبر در قرآن تأکید کرده و یادآور شدهاند که قرآن برای فهم و اندیشیدن نازل شده است. ایشان تدبر را عبور از ظاهر زیبای آیات به عمق معانی آن دانسته و تصریح کردهاند که این تدبر باید بدون تفسیر به رأی و تحمیل دیدگاههای شخصی بر قرآن صورت گیرد.
از نگاه ایشان، شرط بهرهمندی عمیق از قرآن، تطهیر قلب است. رهبر انقلاب با اشاره به آیه «لا یَمَسّه إلّا المُطهّرون» تأکید کردهاند که انسان برای فهم عمیق معارف قرآن باید دل خود را از آلودگیهای درونی پاک کند تا بتواند حقیقت این کتاب الهی را درک کند.
در بخش دیگری از بیانات، ایشان تلاوت قرآن را هنری مقدس توصیف کردهاند. به گفته رهبر انقلاب، هرچند تلاوت دارای ظرافتهای هنری و صوتی است، اما همه این ظرافتها تنها وسیلهای برای انتقال معنای قرآن هستند و نباید هدف اصلی یعنی رساندن پیام قرآن به مخاطب تحتالشعاع جلوههای صوتی قرار گیرد.
رهبر انقلاب همچنین توصیه کردهاند که قاریان در هنگام تلاوت، توجه عمیقی به معنای آیات داشته باشند و با خشوع قرآن بخوانند. به گفته ایشان، اگر قاری خود تحت تأثیر معنای آیات قرار گیرد، این حالت به شنونده نیز منتقل میشود و موجب افزایش ایمان مخاطبان خواهد شد.
از دیگر نکات مورد تأکید ایشان، آغاز تلاوت با استعاذه حقیقی و پناه بردن واقعی به خدا از شر شیطان است. ایشان تصریح کردهاند که اگر تلاوت قرآن با چنین روحیهای آغاز شود، این تلاوت در مسیر اغراض شیطانی قرار نخواهد گرفت.
رهبر انقلاب همچنین به ظرافتهای فنی قرائت قرآن اشاره کرده و استفاده درست از وقف و ابتدا، تکرار آیات و اختلاف قرائات را در صورتی مفید دانستهاند که به فهم بهتر معنا و تأثیرگذاری بیشتر آیات کمک کند. ایشان نمونههایی از تلاوت قاریان بزرگ همچون عبدالباسط و مصطفی اسماعیل را به عنوان نمونههای موفق در انتقال معنا ذکر کردهاند.
در کنار این توصیهها، ایشان نسبت به برخی آسیبها در تلاوت قرآن نیز هشدار دادهاند؛ از جمله استفاده از الحان نزدیک به غنای حرام یا افراط در تحریرهای صوتی. رهبر انقلاب تأکید کردهاند که تلاوت قرآن باید در چارچوب شأن و قداست کلام الهی باقی بماند.
رهبر انقلاب در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیشرفت چشمگیر فعالیتهای قرآنی در کشور پس از انقلاب اسلامی، از گسترش محافل قرآنی، تربیت قاریان و حافظان متعدد و توسعه جلسات تلاوت قرآن در سراسر کشور ابراز خرسندی کردهاند، اما در عین حال تأکید کردهاند که فاصله جامعه با وضعیت مطلوب همچنان زیاد است.
ایشان راه رسیدن به این وضعیت مطلوب را گسترش انس عمومی با قرآن دانسته و پیشنهاد کردهاند که در مساجد و حتی در خانهها جلسات تلاوت قرآن برگزار شود و در کنار تلاوت، ترجمه و تفسیر آیات نیز برای مخاطبان بیان گردد تا مفاهیم قرآن به تدریج به مسلمات فکری جامعه تبدیل شود.
رهبر انقلاب در نهایت جامعه قرآنی کشور را به نقشآفرینی بیشتر در ترویج فرهنگ قرآنی فراخوانده و تأکید کردهاند که انس با قرآن موجب تقویت ایمان، افزایش اعتماد به وعدههای الهی و استحکام درونی جامعه اسلامی میشود. به گفته ایشان، هرچه ارتباط جامعه با قرآن بیشتر شود، توانایی آن در مقابله با چالشها و حرکت در مسیر تعالی و پیشرفت نیز افزایش خواهد یافت.
انتهای پیام/