به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، مریم نریمانی، مدرس دانشگاه در یادداشتی آورده است: در روزهایی که تنشها و درگیریهای اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی و آمریکای جنایتکار فضای منطقه را تحت تأثیر قرار داده، بیش از هر زمان دیگری مسئله انسجام اجتماعی و حضور آگاهانه مردم در صحنه اهمیت پیدا کرده است. در چنین شرایطی، همدلی و همراهی مردم میتواند بهعنوان پشتوانهای مهم برای حفظ آرامش و اقتدار جامعه عمل کند.
تجربههای تاریخی نشان داده است که در کنار توان نظامی و دفاعی، روحیه عمومی جامعه و حضور مردم در میدانهای اجتماعی و فرهنگی میتواند نقش مهمی در تقویت جبهه داخلی ایفا کند. در چنین شرایطی، حضور شبانه مردم در خیابانها نمادی از همبستگی ملی و اعلام حمایت از امنیت و آرامش کشور به شمار میرود و علاوه بر تقویت روحیه عمومی جامعه، پیام روشنی از ایستادگی و هوشیاری مردم در برابر تهدیدات دشمنان را ارسال میکند.
نگاهی به تاریخ اسلام نیز نشان میدهد که در بزنگاههای حساس، کوچکترین غفلت از موقعیتهای راهبردی میتواند سرنوشت یک نبرد را تغییر دهد که یکی از نمونههای مهم آن در جنگ احد رخ داد؛ جایی که بیتوجهی به توصیه پیامبر اسلام(ص) در خصوص حفظ تنگه احد، زمینه تغییر مسیر جنگ را فراهم کرد. مرور این واقعه تاریخی میتواند درک روشنتری از اهمیت حفظ میدان و حضور هوشیارانه در شرایط حساس امروز به ما بدهد.
قریش پس از شکست بدر از قبایل متحد خود یاری خواستند و در این ماه لشکری که بنا بر روایات سه هزار مرد بود با 200 اسب و یک هزار شتر به ریاست ابوسفیان رو به مدینه آمد. عباس، عموی پیغمبر که پس از خلاص شدن از اسارت به مکه برگشته بود، نامهای به پیامبر(ص) نوشت و به ایشان اطلاع داد که مشرکان به سمت مدینه در حرکت هستند و پیامبر (ص) به سمت احد رفتند و روز بعد مشرکان و مسلمانان برای نبرد آماده شدند.
پیامبر اکرم(ص) پیش از حمله، عدهای را در تنگه احد قرار دادند و عبدالله بن جبیر را بهعنوان فرمانده آنها انتخاب کردند و از ایشان خواستند بههیچعنوان تنگه را رها نسازند و فرمودند: اگر دیدید بر دشمن غلبه یافتیم، جایتان را رها نکنید و اگر دیدید دشمن بر ما غلبه یافت به یاری ما نیایید.
در میان کارزار مسلمانان شجاعانه در برابر دشمنان نبرد میکردند و در این میان خالد بن ولید بارها سعی کرد که به تنگه حمله کند تا از آن طریق بتوانند از پشت به سپاه مسلمانان حمله کنند اما موفق نشدند. مسلمانان که دیدند دشمن شکست خورده و پا به فرار گذاشته است، شروع به جمع کردن غنیمتها کردند. تیراندازان تنگه احد که دیدند مسلمانان در حال جمعآوری غنیمتها هستند، دچار اختلاف شدند که چرا بیجهت آنجا ماندهاند.
اما برخی دیگر سخن پیامبر(ص) را یادآور شدند که بههیچعنوان تنگه را رها نسازند تا دشمن از پشت به آنها حمله نکند، اما تیراندازان تنگه را رها ساختند و فقط 10 نفر باقی ماندند و سبب شد که خالد بن ولید از این فرصت استفاده و از پشت به مسلمانان حمله کند. پس از مدتی بانگی برآمد که محمد(ص) کشته شده که این موجب شد که مسلمانان روحیه خود را از دست بدهند و در این جنگ شکست بخورند.
با نگاهی عمیقتر به واقعه جنگ اُحد میتوان دریافت که سرنوشت بسیاری از رخدادهای بزرگ، گاه به تصمیمها و رفتارهای به ظاهر کوچک وابسته است. تنگه اُحد در آن روز تنها یک گذرگاه ساده در میدان نبرد نبود، بلکه نقطهای راهبردی بود که حفظ آن میتوانست امنیت سپاه مسلمانان را تضمین کند؛ هنگامی که گروهی از تیراندازان، برخلاف سفارش مؤکد پیامبر اسلام(ص)، آن موضع حساس را ترک کردند.
همان خلأ کوتاه زمینه را برای تغییر مسیر جنگ فراهم و دشمن از همان نقطهای که نباید رها میشد، فرصت پیشروی پیدا کرد. این رخداد تاریخی نشان میدهد که در هر جامعه و دورهای، حفظ هوشیاری، انسجام و پایبندی به مسئولیتهای جمعی تا چه اندازه اهمیت دارد. گاهی آنچه سرنوشت یک جامعه را رقم میزند نه صرفاً قدرت دشمن، بلکه میزان توجه و مراقبت مردم نسبت به موقعیتهای حساس است.
تجربه اُحد یادآور میشود که بیتوجهی به یک نقطه مهم میتواند پیامدهایی گسترده به دنبال داشته باشد، درحالیکه هوشیاری و حضور مسئولانه میتواند از بسیاری از آسیبها پیشگیری کند. از همین رو تاریخ اسلام تنها روایت گذشته نیست، بلکه مجموعهای از تجربهها و درسهایی است که میتواند راهنمای امروز و فردای جوامع باشد؛ تجربههایی که اهمیت آگاهی، همبستگی و توجه به نقاط حساس اجتماعی را یادآوری میکند.
ناامیدی و عقبنشینی دشمن از حضور در خیابانها نشان میدهد که سرنوشت یک جامعه تا چه اندازه به هوشیاری و مسئولیتپذیری اعضای آن، گره خورده است. پس ای مردم، خیابانها را خالی نکنید و فرصت سوءاستفاده به دشمن ندهید. ارتش سوریه دقیقاً زمانی شکست خورد که اسلحه را بر زمین گذاشت و تسلیم شد، آن موقع بود که دشمن بر آنها غلبه و گورهای دستهجمعی را پیشکش آنان کرد.
انتهای پیام/