به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، پس از آغاز جنگ شاهد بودیم که برخی کشورها مرز خود را با ایران بستند. علت نیز آن بود که مسئولان آنها تصور میکردند که قرار است شاهد موج گستردهای برای خروج از ایران باشند.
با این حال نه تنها این اتفاق رخ نداد بلکه جنگ اثری معکوس داشت به طوری که به گواهی برخی خبرنگاران خارجی در کشورهای همسایه از جمله ترکیه، تعداد افرادی که در روزهای جنگ به کشور بازگشتهاند از افرادی که خارج شدند بیشتر است.
در میان افرادی که از نقاط مختلف دنیا از جمله آمریکا، کانادا و اتحادیه اروپا به کشور بازگشتهاند، چهرههای برجسته علمی مانند اساتید دانشگاه و متخصصینی در حوزههای مختلف نیز حضور دارند.
این مسئله میتواند فرصتی برای کشور باشد تا بتواند حتی به صورت موقت از ظرفیت آنها در حوزههای تخصصی خودشان استفاده کند. البته که در این بین باید نسبت به ملاحظات امنیتی نیز هشیار بود.
بازگشت سرمایه انسانی؛ فرصتی برای بهرهگیری از تجربههای جهانی
در بسیاری از جوامع، متخصصانی که سالهایی از زندگی حرفهای خود را در خارج از کشور گذراندهاند، پس از مدتی تصمیم میگیرند به زادگاه یا محل زندگی پیشین خود بازگردند. این بازگشت، اگر با برنامهریزی و نگاه راهبردی همراه باشد، میتواند به یک فرصت ارزشمند برای تقویت ظرفیتهای علمی، فناورانه و مدیریتی تبدیل شود.
کارشناسان توسعه انسانی معتقدند سرمایه اصلی هر جامعه، نیروی انسانی متخصص آن است. به همین دلیل، توجه به افرادی که تجربههای حرفهای و علمی خود را در محیطهای بینالمللی به دست آوردهاند و اکنون قصد بازگشت دارند، میتواند نقش مهمی در انتقال دانش و ارتقای استانداردهای حرفهای ایفا کند.
ضرورت شناسایی و پایش سرمایههای انسانی
یکی از نخستین گامها در بهرهگیری از این ظرفیت، شناسایی دقیق این افراد و تخصصهای آنان است. بسیاری از بازگشتکنندگان در حوزههایی فعالیت کردهاند که دسترسی به تجربههای پیشرفته جهانی را برای آنان فراهم کرده است؛ از پژوهشهای دانشگاهی گرفته تا فعالیت در شرکتهای فناور و مراکز تحقیقاتی.
ایجاد بانکهای اطلاعاتی از تخصصها، سوابق علمی و مهارتهای این افراد میتواند به نهادهای علمی، صنعتی و پژوهشی کمک کند تا در زمان مناسب از تواناییهای آنان استفاده کنند. بدون چنین شناختی، بخش قابل توجهی از این ظرفیت انسانی ممکن است نادیده گرفته شود.
انتقال تجربههای علمی و حرفهای
یکی از مهمترین دستاوردهای بازگشت متخصصان، انتقال تجربههای بینالمللی به محیطهای علمی و کاری است. افرادی که سالها در دانشگاهها، آزمایشگاهها یا شرکتهای پیشرفته فعالیت کردهاند، معمولاً با روشهای نوین تحقیق، مدیریت پروژه، کار تیمی و استانداردهای حرفهای آشنا هستند.
حضور این افراد میتواند به بهروزرسانی شیوههای آموزشی، توسعه همکاریهای علمی و شکلگیری پروژههای تحقیقاتی مشترک کمک کند. در برخی موارد نیز این افراد نقش پل ارتباطی میان مراکز علمی داخلی و شبکههای علمی بینالمللی را ایفا میکنند.
نقش استادان و پژوهشگران دانشگاهی
در میان بازگشتکنندگان، گاه افرادی دیده میشوند که در دانشگاهها یا مراکز علمی معتبر در اروپا و دیگر نقاط جهان به عنوان استاد، پژوهشگر یا عضو هیئت علمی فعالیت داشتهاند. چنین افرادی علاوه بر دانش تخصصی، با ساختارهای پژوهشی پیشرفته، نظامهای آموزشی مدرن و شبکههای علمی جهانی آشنا هستند.
به همین دلیل توجه به این گروه از اهمیت ویژهای برخوردار است. حضور آنان در محیطهای دانشگاهی میتواند به ارتقای کیفیت آموزش، افزایش تولید علمی و شکلگیری همکاریهای پژوهشی گسترده کمک کند.
ضرورت ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت
کارشناسان حوزه توسعه منابع انسانی تأکید میکنند که صرف بازگشت متخصصان کافی نیست؛ بلکه باید شرایطی فراهم شود که آنان بتوانند تواناییهای خود را بهطور مؤثر به کار بگیرند. فراهم بودن زیرساختهای علمی، امکان فعالیت حرفهای، دسترسی به منابع پژوهشی و فضای کاری مناسب از جمله عواملی است که میتواند در موفقیت این روند نقش تعیینکننده داشته باشد.
در صورتی که محیط کاری متناسب با تخصص و تجربه این افراد فراهم نشود، احتمال کاهش انگیزه یا حتی خروج دوباره آنان افزایش مییابد؛ موضوعی که میتواند به از دست رفتن یک فرصت ارزشمند برای توسعه علمی و اقتصادی منجر شود.
استفاده از ظرفیت شبکههای تخصصی
یکی دیگر از راهکارهای مهم، ایجاد شبکههایی از متخصصان بازگشته است. چنین شبکههایی میتوانند بستری برای تبادل تجربه، شکلگیری همکاریهای علمی و توسعه پروژههای مشترک فراهم کنند. همچنین این شبکهها میتوانند به شناسایی فرصتهای جدید برای استفاده از دانش و مهارتهای این افراد کمک کنند.
بازگشت نخبگان؛ فرصتی برای آینده
بازگشت نیروهای متخصص، در صورت مدیریت صحیح، میتواند به تقویت سرمایه انسانی و افزایش توان علمی و فناورانه جامعه کمک کند. تجربههای بینالمللی، آشنایی با استانداردهای جهانی و شبکههای ارتباطی گسترده از جمله مزیتهایی است که این افراد با خود به همراه میآورند.
از همین رو بسیاری از کارشناسان معتقدند توجه به این گروه و برنامهریزی برای بهرهگیری از تواناییهای آنان، نهتنها یک ضرورت علمی و اقتصادی، بلکه فرصتی ارزشمند برای توسعه پایدار و پیشرفت در عرصههای مختلف به شمار میآید.
انتهای پیام/