به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، ایمان زاغیان، پژوهشگر حوزه خدمات سلامت روان، در یادداشتی به بررسی شیوههای مدیریت فشارهای روانی در شرایط جنگی پرداخت و نوشت: در حال حاضر جامعه در میانه جنگی قرار دارد که به آن تحمیل شده و آغازگر آن نبوده است؛ رخدادی که میتوان آن را در زمره اتفاقات غیرمنتظره زندگی دانست.
وی با اشاره به ماهیت بحرانهای ناگهانی در زندگی انسان افزود: جنگ، همانند بسیاری از چالشهای دیگر مانند مشکلات مالی یا سوگ از دست دادن عزیزان، از جمله رخدادهایی است که انسانها نقشی در شکلگیری آن ندارند. در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که آیا باید در برابر بحران خود را آسیبپذیر رها کرد یا با تقویت توانمندیهای روانی، احساسات و هیجانات را مدیریت کرد.
این پژوهشگر در ادامه با تشریح سه مرحله اصلی برای مواجهه سالم با بحرانها، نخستین گام را «پذیرش» دانست و تصریح کرد: انسان در طول زندگی با مسائل و چالشهای مختلفی روبهرو میشود و افراد توانمند کسانی هستند که با هوشمندی با این چالشها مواجه میشوند. پذیرش واقعیت، مقدمه آرامش است؛ زیرا بسیاری از افراد در مواجهه با اتفاقات غیرمنتظره دچار شوک میشوند و همین شوک ناشی از غیرمنتظره بودن رخداد است. زمانی که فرد پس از مدتی این واقعیت را بپذیرد، مسیر عبور از آن نیز هموارتر میشود.
زاغیان با اشاره به شرایط کنونی جامعه اظهار کرد: تا زمانی که اصل وقوع چنین رخدادی پذیرفته نشود، بخش قابل توجهی از استرس و تنش روانی باقی خواهد ماند؛ اما پذیرش واقعیت، زمینه فکر کردن به راهکارها و نحوه مدیریت شرایط را فراهم میکند.
وی در تشریح مرحله دوم، «سازگاری» را راه خروج از انفعال دانست و افزود: ویژگی رخدادهای شوکهکننده مانند جنگ این است که افراد را در حالت انفعال قرار میدهد. اما هنگامی که افراد از شوک اولیه عبور کنند و واقعیت را بپذیرند، میتوانند با شرایط سازگار شوند. سازگاری به این معناست که فرد بحران را به عنوان یکی از واقعیتهای زندگی خود به رسمیت بشناسد؛ در عین حال که زندگی عادی خود را ادامه میدهد، توجهی متعادل به مسئله نیز داشته باشد.
به گفته این پژوهشگر، سازگاری به معنای پرهیز از دو افراط است: نه گرفتار توجه بیش از حد و نگرانی دائمی شدن و نه بیتوجهی و سرکوب مسئله. به باور وی، وقتی انسان بحران را بپذیرد و آن را انکار نکند، وجه هولناک آن کاهش مییابد و امکان یافتن راههای سازگاری فراهم میشود.
زاغیان در ادامه «امید به آینده» را سومین مرحله در مدیریت بحرانهای روانی دانست و تصریح کرد: امید عامل اصلی حرکت و تلاش انسان است. اگر امید وجود نداشته باشد، انگیزهای برای اقدام و تلاش باقی نمیماند. از این رو لازم است هر فرد بداند در چنین شرایطی وظیفهای بر عهده دارد و با انجام مسئولیتهای خود میتواند در بهبود شرایط نقش داشته باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: خروج از حالت انفعال و انجام هر اقدام مثبت - در مقیاس فردی - میتواند به افزایش آرامش روانی کمک کند. توجه به اثربخشی این اقدامات در جامعه و نگاه به آیندهای روشن، از جمله عواملی است که میتواند سطح تنشهای روانی را در جامعه کاهش دهد.
انتهای پیام/