به گزارش خبرگزاری تسنیم از ایلام، مسجد، به عنوان قدیمیترین و ریشهدارترین نهاد اجتماعی و فرهنگی در تمدن اسلامی، همواره فراتر از یک مکان صرفاً عبادی بوده است. این بنای مقدس، در طول تاریخ، همواره کانون تجمع، تعامل، تعلیم و تربیت بوده و در بزنگاههای مختلف اجتماعی و سیاسی، نقشی حیاتی ایفا نموده است. در عصر حاضر، با افزایش پیچیدگیها و تنوع آسیبهای اجتماعی که جوامع شهری را تهدید میکند، نیاز به تقویت نهادهای محلی و مردمی برای مقابله پیشگیرانه و حمایتی بیش از پیش احساس میشود.
بر اساس پژوهشهای جامعهشناختی و تجارب میدانی، مساجد به دلیل پایگاه مردمی، اعتماد ذاتی شهروندان و دسترسیپذیری در سطوح محلی، پتانسیل تبدیل شدن به «خط مقدم» مواجهه با آسیبهایی نظیر اعتیاد، ناهنجاریهای خانوادگی، فقر، و انزوای اجتماعی را دارا هستند.
مسجد، پل ارتباطی نسلها/ نقش نهاد سنتی در کاهش آسیبهای اجتماعی
علی مرد میانسال ایلامی در گفتگو با تسنیم گفت: من سالهاست که به مسجد محلهمان رفتوآمد دارم. مسجد برای ما همیشه سنگر بوده، جایی برای آرامش و ارتباط. اما امروز، وقتی به خیابانها نگاه میکنم و ناهنجاریهای اجتماعی را میبینم، بیش از هر چیز نگران جوانان این دیارم هستم. این نسل، با دنیایی متفاوت از ما روبرو شده است. اگر مسجد نتواند حرف دل این جوانها را بفهمد و برایشان محلی امن و پویا ایجاد کند، ما داریم سرمایه اجتماعی عظیمی را از دست میدهیم.
فعالیتهای مساجد تا امروز عمدتاً حول محور نماز جماعت، جلسات قرآنی و مراسم مذهبی بوده که قطعاً اساسی و حیاتیاند. اما در دنیای امروز، جوان ما به دنبال تعلق، مهارتآموزی، و پاسخهای سریع به مشکلات روزمره است. ساختار سنتی ما در انتقال پیامهای ارزشی در مواجهه با فضای مجازی و تغییرات سریع اجتماعی، گاهی اوقات برای او کند یا بیگانه به نظر میرسد. این شکاف نسلی، اگر پر نشود، جوان را به سمت دیگر فضاها سوق میدهد که ممکن است آسیبزا باشند.
سعید جوان ایلامی در گفت و گو با خبرنگار تسنیم گفت: انتظار داریم در مساجد مباحث دینی و اخلاقی صرفاً به قصهگویی تاریخی محدود نشود، بلکه به مسائل روز مانند اخلاق در فضای مجازی، هوش مصنوعی، عدالت اقتصادی، و سلامت روان نیز پرداخته شود.
همچنین مسجد می تواند محلی برای یادگیری مهارتهای غیردینی باشد که به اشتغال یا رشد فردی کمک کند، کارگاههای برنامهنویسی، عکاسی، مدیریت مالی شخصی، یا فن بیان در مساجد برگزار شود سبب جذب نوجوانان و جوانان به سمت مسجد خواهد شد.
زینب دختر نوجوان هم که می گفت خودش همراه خانواده در بیشتر برنامه های مسجد محله شرکت می کند گفت: علاوه بر آن همراه دوستانم در مسجد که فضایی آرام دارد مطالعه می کنیم و ساعتی را کنار هم می گذرانیم.
مسجد؛ فراتر از یک عبادتگاه صرف
حجت الاسلام علی رحیمی؛ مدیرکل تبلیغات اسلامی استان ایلام با تأکید بر پیشینه تاریخی مساجد بهعنوان مراکز فعالیتهای سیاسی و اجتماعی، اظهار کرد: بازنگری در کارکردهای فعلی مساجد و تقویت نقش امامان جماعت برای جذب حداکثری جوانان و نوجوانان ضرورت دارد.
وی با اشاره به جایگاه راهبردی مسجد از صدر اسلام تاکنون، گفت: مسجد در تمامی زمانها نه تنها مرکز عبادت، بلکه کانون اصلی فعالیتهای اجتماعی و سیاسی بوده است. نمونه بارز این تأثیرگذاری را در پیروزی انقلاب اسلامی و نقش مساجد محوری تهران و علمای بزرگ شاهد بودیم.
وی با هشدار نسبت به محدود کردن فعالیت مساجد به برگزاری نماز، تصریح کرد: اینکه امروز مساجد را تنها برای اقامه نماز میخواهیم، یک آسیب جدی است. یکی از دلایل رونق یافتن مراکز جایگزین مانند کافهها، بسته بودن درِ مساجد در ساعات غیرنماز است. مسجد باید مرکز زندگی باشد، همانطور که در گذشته حیاط مساجد محل ورزش و بازی نوجوانان بود و همین ارتباط صمیمانه، پای بسیاری از جوانان را به مسیر قرآن و مداحی باز کرد.
نقش محوری امام جماعت در مدیریت محله
حجتالاسلام رحیمی نقش امام جماعت را فراتر از یک پیشنماز عنوان کرد و افزود: امام جماعت باید محور و نقطه ثقل محله باشد. او باید میان مردم و حاکمیت پیوند برقرار کرده و با حضور مستمر، مشکلات اهالی را شناسایی و حل کند. در اغتشاشات اخیر در شهر ایلام ارتباط عمیق و عاطفی یک روحانی با همسایگان و اهالی محله، مانع از بروز تنش و آسیب شد.
وی همچنین با اشاره به اقدامات سازمان تبلیغات در راستای توانمندسازی ائمه جماعت، گفت: اخیراً دوره آموزشی دو روزهای در مهران با حضور 90 امام جماعت برگزار شد که در آن سرفصلهایی نظیر پاسخگویی به شبهات روز، تحلیلهای سیاسی و مهارتهای ارتباطی توسط اساتید مجرب کشوری تدوین و ارائه شد.
پیوند مسجد و مدرسه؛ راهکار جذب نسل جوان
وی در پاسخ به دغدغه کاهش حضور نوجوانان در مساجد، بر لزوم همافزایی میان مدارس و مساجد همجوار تأکید کرد و افزود: برنامهای در دست اجرا داریم تا روحانیونی که در مدارس نزدیک مساجد فعالیت میکنند، دانشآموزان را شناسایی کرده و با برنامههای جذابی همچون مسابقات ورزشی، استخر و اردوهای تفریحی، پای آنها را به مساجد باز کنند.
تقویت طرح «امین» در بخش برادران
حجتالاسلام رحیمی با اشاره به موفقیتهای «طرح امین» در مدارس دخترانه، از کمبود مبلغ در بخش پسران خبر داد و گفت: در حال حاضر تعداد مبلغین طرح امین برادران در سطح استان محدود است. برای جبران این خلاء، بنا داریم از طلاب مستعد و شاغلی که روحیه کار با کودک و نوجوان، خلاقیت و سعهصدر لازم را دارند، استفاده کنیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: از سال آینده، دورههای تخصصی روانشناسی نوجوان و جوان و شیوههای نوین محتوای تبلیغی برای این طلاب برگزار خواهد شد تا بهصورت تخصصی در حوزه کاهش آسیبهای اجتماعی میان نسل جوان گامهای مؤثری برداشته شود
به گزارش تسنیم، مسجد اگر فقط محل نماز باشد، فقط بخشی از کار خود را انجام داده است. اگر میخواهیم در کاهش آسیبهای اجتماعی موفق باشیم، باید پذیرفت که جوانان ما دیگر به صرف تذکر نیاز ندارند، آنها به فضا و فرصت نیاز دارند. مسجد باید محلی باشد که جوان با آوردن استعداد و مشکلش، راهحلی عملی و ارتباطی گرم دریافت کند. این ارتقاء کارکرد، نه تنها ناهنجاریها را کاهش میدهد، بلکه پیوند بین نسل ما و آینده این کشور را مستحکمتر خواهد کرد.
انتهای پیام/180/