به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان پس از پایان نخستین نشست «شورای صلح» که توسط دونالد ترامپ تأسیس شد، در شبکههای اجتماعی نوشت: «با اطمینان بیشتری نسبت به برقراری صلح بازمیگردم.»
بازی بزرگ ژئوپلیتیک و همسویی ایروان و باکو
به گفته روبرت غوندیان، کارشناس مسائل سیاسی، آنچه به پاشینیان چنین اطمینانی بخشیده، این است که وی در آمریکا بار دیگر متوجه شد ارمنستان و جمهوری آذربایجان در یک سوی «بازی بزرگ ژئوپلیتیک» قرار دارند و از این رو خطر تداوم مناقشه وجود ندارد.
غوندیان در این باره توضیح داد: «ترامپ آمده تا هژمونی آمریکا را به جهان پیشنهاد دهد، اما نه آنگونه که در دهه 90 میلادی وجود داشت، بلکه هژمونی در یک جهان چندقطبی. کشورهایی هستند که با این رویکرد و این دستور کار موافقاند. ارمنستان و جمهوری آذربایجان هر دو با این رویکرد موافقت کردهاند و در کشمکشهای ژئوپلیتیک کنونی، جایگاه مشخص خود را یافتهاند.»
این تحلیلگر در یک برنامه تلویزیونی به بررسی ابعاد «شورای صلح»، رویکردهای ایروان و باکو و همچنین چشمانداز امضای توافقنامه صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان پرداخت.
جزئیات نشست شورای صلح در آمریکا
از سوی ارمنستان، نیکول پاشینیان نخستوزیر و آرارات میرزویان وزیر امور خارجه در نشست «شورای صلح» شرکت کردند. بر اساس تصاویر و ویدئوهای منتشر شده، پاشینیان در آمریکا گفتوگوهای کوتاهی با دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، الهام علیاف رئیسجمهور آذربایجان و شماری دیگر از مقامات داشته است.
دفتر نخستوزیری ارمنستان اعلام کرد که در جریان این نشست، طرح صلح غزه و گامهای برنامهریزیشده برای آینده تشریح شد.
همچنین خاطرنشان شد که ترامپ در سخنرانی خود به مناقشه ارمنستان و جمهوری آذربایجان و صلحی که با میانجیگری وی برقرار شده، اشاره کرده است.
در بیانیه دفتر پاشینیان آمده است: «رئیسجمهور آمریکا از نخستوزیر ارمنستان و رئیسجمهور آذربایجان به خاطر تلاشهای انجامشده تشکر کرد و بر اهمیت دستاوردهای حاصلشده تأکید ورزید.»
ارمنستان به عنوان یکی از اعضای مؤسس به «شورای صلح» که توسط ترامپ ایجاد شده، پیوسته است. پیشتر در 22 ژانویه، پاشینیان در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، در مراسم رسمی امضای اساسنامه این شورا شرکت کرده بود.
در ابتدا گفته میشد هدف این ابتکار نظارت بر بازسازی غزه است، اما ترامپ بعداً اعلام کرد که این شورا باید به مشکلات بزرگتری نظیر مناقشات جهانی بپردازد.
جایگزینی برای شورای امنیت سازمان ملل؟
به گفته روبرت غوندیان، ترامپ در حال شکلدادن به نهاد تنظیمگر جدیدی در جهان است که در ماهیت خود قرار است جایگزین شورای امنیت سازمان ملل شود.
وی تصریح کرد: «اکنون برای گفتن اینکه این نهاد دقیقاً سازمان ملل جدید یا چیزی شبیه به آن خواهد بود، بسیار زود است. اما در هر صورت، ترامپ میخواهد شورای صلح را به یک نهاد نظارتی جدید تبدیل کند که نقش یک ناظر و نگهبان را ایفا کند.»
غوندیان معتقد است مشخص نیست این طرح موفق خواهد شد یا خیر، بهویژه با توجه به اینکه تنها 3 سال از دوره ریاستجمهوری فعلی آمریکا باقی مانده است.
وی میگوید همه کشورهای اتحادیه اروپا با اقدامات و دیدگاههای ترامپ موافق نیستند، اما میدانند که باید سطح تابآوری خود را افزایش دهند.
وی افزود: «در جهانی که ترامپ تصور میکند، سایر قطبها باید یک پله پایینتر از آمریکا قرار بگیرند. اگر اتحادیه اروپا به این جایگاه رضایت دهد، بعید نیست رهبران اروپا نیز تصمیم بگیرند بخشی از این نهاد جدید باشند.»
منافع مشترک در جهان چندقطبی
به باور این کارشناس، در حال حاضر کشمکشهای ژئوپلیتیک حول محور هژمونی آمریکا در یک جهان چندقطبی در جریان است و ایروان و باکو در یک سمت این معادله قرار دارند.
وی تأکید کرد: «هرچه اقدامات و دیدارهای ارمنستان در چارچوب این دستور کار بیشتر باشد، انتظارات ما از آمریکا به عنوان ابرقدرت شماره یک جهان میتواند بیشتر باشد.»
به گفته غوندیان، اگر ارمنستان یا جمهوری آذربایجان در جبهه چین و روسیه (که با این دستور کار مخالفاند) بازی میکردند، تنشها همچنان ادامه مییافت و خطر جنگهای نیابتی وجود داشت.
وی معتقد است همسویی عملی دو کشور در این جبهه نشان میدهد که حداقل در کوتاهمدت نباید مشکل خاصی با یکدیگر داشته باشند، زیرا این امر با منطق ترامپ در تضاد است.
گرهخوردن توافق صلح به قانون اساسی ارمنستان
این تحلیلگر با اشاره به روند امضای پیمان صلح گفت که باکو از موضوع تغییر قانون اساسی ارمنستان به عنوان اهرمی برای بهانهتراشی و تأخیر در امضای سند استفاده میکند تا ایروان را برای مدت بیشتری در وضعیت تعلیق نگه دارد.
وی خاطرنشان کرد: «شایعات جدی در ارمنستان و جمهوری آذربایجان وجود دارد مبنی بر اینکه ممکن است باکو پیش از همهپرسی قانون اساسی ارمنستان، توافقنامه را امضا کند، با این شرط که روند تصویب نهایی آن به پس از همهپرسی موکول شود.»
تغییر قانون اساسی ارمنستان پیششرط باکو برای امضای توافق صلح است. جمهوری آذربایجان ادعا میکند که در قانون اساسی فعلی ارمنستان «ادعاهای ارضی» مطرح شده و بخش مربوط به ارجاع به اعلامیه استقلال را مشکلساز میداند.
ایروان تأکید دارد که هیچ ادعای ارضی علیه همسایگان خود ندارد و تغییر قانون اساسی یک مسئله داخلی است. با این حال، دولت ارمنستان در حال تهیه پیشنویس قانون اساسی جدیدی است که احتمالاً در ماه مارس منتشر میشود و در آن ارجاعی به اعلامیه استقلال وجود نخواهد داشت. این موضوع در نهایت باید از طریق همهپرسی حلوفصل شود.
با این وجود، غوندیان تأکید میکند که حتی برگزاری همهپرسی نیز نتایج دلخواه باکو را تضمین نمیکند.
وی پیشنهاد داد که باید به روند تحولات و تأثیر آنها بر افکار عمومی توجه کرد؛ از جمله نشست جامعه سیاسی اروپا در ماه مه در ایروان و انتخابات پارلمانی ارمنستان در 7 ژوئن.
وی در پایان گفت: «اگر این تحولات فضای مساعدی ایجاد کند، احتمال موفقیت همهپرسی بالاست. اما حتی در صورت شکست همهپرسی، روند توافق صلح از بین نخواهد رفت. اگر منافع صلح بر مضرات نبود آن غلبه کند، باکو حتی بدون تغییر قانون اساسی نیز پای میز مذاکره آمده و توافقنامه را امضا و تصویب خواهد کرد.»
انتهای پیام/