به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در برنامه تلویزیونی سمت خدا، حجتالاسلام ناصر رفیعی در ادامه شرح دعای «مکارمالاخلاق» حضرت امام علیبن الحسین سجاد علیهماالسّلام به تفسیر دو فراز مهم از این دعا پرداخت و بیان کرد که انسان مؤمن باید هنگام فقر یا ترس، عزت نفس و توکل بر خدا را حفظ کند و هرگز به غیرخدا روی نیاورد.
او گفت: انسان در زندگی همیشه در رفاه نیست؛ گاهی دچار بحران مالی، بیماری یا شرایط دشوار اجتماعی میشود، اما در چنین موقعیتهایی باید شأن و کرامت خود را نگاه دارد و با قناعت و تدبیر زندگی را اداره کند.
رفیعی با اشاره به آیهای از قرآن درباره مهاجرین صدر اسلام افزود: قرآن صفت تعفّف را برای کسانی بهکار میبرد که در تنگدستی از مردم چیزی درخواست نمیکنند و ظاهر خود را بینیاز نشان میدهند.
او توضیح داد که امام سجاد علیه السّلام نیز در دعای خود از خدا میخواهد توفیق حفظ عزت هنگام فقر را عطا فرماید تا انسان پیش مردم خوار نشود.
در ادامه این کارشناس مذهبی به داستانی از حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام اشاره کرد که آن حضرت به یکی از یارانش، مفضل، توصیه کرد اسرار و نیازهای خود را برای همه بازگو نکند و تنها در صورت ضرورت با افراد مؤمن و امین در میان بگذارد، زیرا مؤمن نباید خود را کوچک و نیازمند جلوه دهد.
در بخش دیگری از سخنان، رفیعی روایت معروفی از حضرت امام حسین علیه السّلام را ذکر کرد که در پاسخ به نیاز مالی شخصی، مقدار بیشتری از درخواست او پرداخت و سپس توصیه کردند اگر انسانی ناچار شد از دیگری کمک بخواهد، تنها به سه گروه مراجعه کند؛ افراد متدین، انسانهای بامروت و کسانی که صاحب حسبونسباند، زیرا اینان حتی اگر نتوانند کمک کنند، آبروی انسان را حفظ میکنند. وی تأکید کرد اسلام با گسترش تکدیگری مخالف است و در عین حال بر انفاق و دستگیری ثروتمندان از نیازمندان تأکید فراوان دارد.
در ادامه وی به فراز دوم دعای امام زینالعابدین علیه السّلام پرداخت که درباره توفیق در زمان ترس است. رفیعی گفت انسان در مرحلههای مختلف زندگی با ترس مواجه میشود؛ از ترس میدان جنگ گرفته تا نگرانیهای روزمره مانند بیماری، ازدواج یا آزمون دانشگاه. بهتعبیر او، راهکار امام سجاد علیه السّلام در چنین موقعیتهایی «توکل بر خدا» است.
او افزود: کسی که به خدا توکل کند، سختیها برایش آسان و اسباب برایش فراهم میشود، همانگونه که قرآن فرموده است: «وَ مَن يَتَوَكَّلۡ عَلَی اللهِ فَهُوَ حَسبُه». هرکه بر خدا توکل کند، برای او کافی است.
رفیعی سپس دو نوع تجلی الهی در مشکلات را تشریح کرد: «سببسوزی» و «سببسازی». او گفت: گاهی خداوند قوانین طبیعی را میشکند، مانند سرد شدن آتش برای حضرت ابراهیم علیه السّلام که این «سببسوزی» است، اما بیشتر در زندگی انسانها خدا از راههای طبیعی و انسانی عمل میکند، یعنی راهحل را از درون همان شرایط فراهم میسازد، که این «سببسازی» خداست، برای نمونه، خدا ممکن است در دل کسی بیندازد که به یاری دیگری بشتابد و این نیز نشانهای از امداد الهی است.
وی در پایان سخنان خود، دعای شماره 28 صحیفه سجادیه را دعایی برای مقابله با ترس معرفی کرد و گفت این دعا ویژه آرامش دل در لحظات نگرانی و اضطراب است. بهگفته او، فضیلت این دعا در آن است که یادآور مفهوم قرآنی «فزَع» یا همان لحظه فریاد و نگرانی در قیامت است و قرآن میگوید آنان که در دنیا به مردم خدمت میکنند و دل آرامی برای بندگان خدا میآورند، در آن روز از ترس و فزع در امان خواهند بود.
بر پایه این گزارش، سه نکته تکمیلی در این سخنان برجسته بود؛ نخست اینکه فقر یا ترس بخشی از مسیر آزمایش انسان است و نباید مایه شکست روحی شود. دوم آنکه دعا تنها برای درخواست مادی نیست بلکه بازسازی روح و پیوند دوباره با خداست. و سوم، اخلاق اسلامی در برابر فقر و ترس، نه انفعال بلکه عزت و امید را توصیه میکند. بهتعبیر رفیعی، دعای مکارمالاخلاق مکتبی برای ساختن «انسان خوددار و خدامحور» است، انسانی که حتی در سختیها تسلیم نمیشود و راه تسکین را در ایمان و توکل مییابد.
صوت حجتالاسلام رفیعی
انتهای پیام/+