به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، نظام سلامت هر کشور، بهعنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، نقشی تعیینکننده در ارتقای کیفیت زندگی، کاهش نابرابریهای اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی به ساختارهای حاکمیتی ایفا میکند که سلامت جامعه را بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار میدهد.
در این میان، «طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع» بهعنوان یکی از مهمترین سیاستهای کلان حوزه سلامت، در اسناد بالادستی و برنامههای توسعه کشور مورد تأکید قرار گرفته و اجرای اثربخش آن میتواند بهعنوان نقطه عطفی در تحقق عدالت در سلامت و ساماندهی خدمات درمانی تلقی شود.
تجربههای جهانی نیز نشان میدهد کشورهایی که موفق شدهاند نظام ارجاع منسجم و پزشک خانواده کارآمد را پیادهسازی کنند، بهطور محسوسی با کاهش هزینههای درمان، افزایش رضایتمندی بیماران و استفاده بهینه از منابع انسانی و مالی حوزه سلامت مواجه شدهاند.
در ایران، با توجه به رشد جمعیت شهری، افزایش بیماریهای مزمن، بالا رفتن هزینههای درمان و فشار مضاعف بر مراکز تخصصی و بیمارستانها، ضرورت اجرای کامل و هوشمندانه طرح پزشک خانواده بیش از گذشته احساس میشود تا مدیریت خدمات سلامت کارآمدتر شود.
این طرح با هدف قرار دادن «سطح اول خدمات سلامت» بهعنوان دروازه ورود بیماران به نظام درمان، تلاش دارد ضمن هدایت صحیح بیماران، از مراجعات غیرضروری به متخصصان و مراکز فوقتخصصی جلوگیری کند و امکان تمرکز بیشتر این مراکز بر موارد پیچیده و حاد را فراهم آورد.
تحول خدمات سلامت با محوریت پزشک خانواده
در همین راستا، شهرستان ساوجبلاغ در استان البرز طی ماههای اخیر بهعنوان یکی از شهرستانهای نمونه در اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع الکترونیک موردتوجه قرار گرفته که حاصل برنامهریزی منسجم، نظارت مستمر و مشارکت مؤثر کادر درمان و همراهی مردم است.
اعلام روند مطلوب اجرای این طرح از سوی شهرام صیادی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان البرز نشاندهنده آن است که با برنامهریزی هدفمند، آموزش مستمر و نظارت میدانی، میتوان چالشهای اجرایی این طرح ملی را به فرصتهایی برای ارتقای کیفیت خدمات تبدیل کرد.
شهرستان ساوجبلاغ با جمعیتی بالغبر 243 هزار نفر، از نظر تنوع جمعیتی، پراکندگی شهری و روستایی و میزان نیاز به خدمات سلامت، نمونهای قابلتعمیم به بسیاری از مناطق کشور محسوب میشود و میتواند مبنای تصمیمسازی در سطح ملی قرار گیرد.
اجرای موفق طرح پزشک خانواده، نهتنها دستاوردی محلی بلکه الگویی عملی برای سایر استانها بهشمار میرود. آنچه این تجربه را حائز اهمیت میکند، تمرکز بر محورهایی همچون دسترسی عادلانه به خدمات، ساماندهی مراجعات، کاهش خطاهای سیستمی و افزایش رضایتمندی عمومی است.
نقش اطلاعرسانی و آگاهیبخشی عمومی بهعنوان یکی از ارکان موفقیت طرح پزشک خانواده، در این تجربه بهخوبی موردتوجه قرار گرفته و جلب اعتماد مردم و هدایت آنان از سطح اول خدمات به سطوح تخصصی، بدون اقناع اجتماعی و شفافسازی، امری دشوار و حتی ناممکن است.
از این منظر، اجرای موفق طرح در ساوجبلاغ میتواند نشان دهد که مشارکت آگاهانه مردم تا چه اندازه در تحقق اهداف کلان نظام سلامت مؤثر است؛ مشارکتی که با افزایش اعتماد عمومی، زمینه پایداری و کارآمدی بیشتر سیاستهای سلامتمحور را فراهم میکند.
پزشک خانواده؛ محور کاهش هزینههای درمانی
شهرام صیادی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان البرز در این زمینه از روند مطلوب اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع الکترونیک در ساوجبلاغ بهعنوان یکی از شهرستانهای نمونه در اجرای این طرح در کشور خبر داد و بر اهمیت این برنامه در ارتقای عدالت در سلامت تأکید کرد.
وی افزود: اجرای طرح پزشک خانواده در شهرستان ساوجبلاغ با جمعیتی بیش از 243 هزار نفر با هدف دسترسی عادلانه مردم به خدمات سلامت، ساماندهی مراجعات و کاهش هزینههای درمانی در دستور کار دانشگاه قرار گرفته و نتایج و بررسیها نشاندهنده بهبود روند ارائه خدمات است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان البرز مطرح کرد: بررسی شاخصها در ماههای اخیر بیانگر روند افزایشی ویزیتها، ارجاعات هدفمند به متخصصان و کاهش خطا در ارسال نسخههای الکترونیک بوده که این موضوع نشاندهنده تقویت نظام ارائه خدمت و افزایش رضایتمندی مردم است.
صیادی اذعان کرد: آموزش پزشکان و کارکنان، بازدیدهای میدانی مستمر از مراکز شهری و روستایی، استقرار نیروهای مراقب سلامت در بیمارستان، تسهیل نوبتگیری و پیگیری بیماران ارجاعشده از جمله برنامههای اجرایی برای ارتقای کیفیت خدمات در این طرح است.
وی خاطرنشان کرد: اطلاعرسانی گسترده، جلب اعتماد عمومی و هدایت بیماران از سطح اول خدمات به سطوح تخصصی از مهمترین اهداف اجرای این برنامه است که در نهایت موجب کاهش مراجعات غیرضروری، مدیریت بهتر منابع و ارتقای کیفیت خدمات درمانی خواهد شد.
صیادی در پایان تأکید کرد: دانشگاه علوم پزشکی استان البرز با جدیت اجرای کامل طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع را در استان دنبال میکند و توسعه این برنامه را گامی مؤثر در جهت تحقق عدالت در سلامت و بهبود خدمات به مردم بهویژه در مناطق کمبرخوردار میداند.
تحقق عدالت سلامت با مدیریت میدانی
مرور روند اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع الکترونیک در شهرستان ساوجبلاغ نشان میدهد که تحقق عدالت در سلامت، بیش از آنکه به شعار و اسناد بالادستی وابسته باشد، نیازمند اراده اجرایی، مدیریت میدانی و تعامل مؤثر میان ارائهدهندگان خدمت و مردم است.
تجربه این شهرستان نمونه، بیانگر آن است که حتی در شرایط محدودیت منابع نیز میتوان با اصلاح فرآیندها، ارتقای مهارت نیروی انسانی و استفاده هوشمندانه از فناوری، بهصورت پایدار و هدفمند گامهای مؤثری در جهت بهبود نظام سلامت برداشت.
افزایش ویزیتها در سطح اول خدمات، ارجاعات هدفمند به متخصصان و کاهش خطاهای نسخهنویسی الکترونیک، تنها آمار و ارقام نیستند؛ بلکه نشانههایی از تغییر رویکرد در ارائه خدمات سلامت به شمار میروند و بیانگر بهبود کارآمدی نظام درمان است.
این شاخصها نشان میدهد پزشک خانواده بهتدریج به محور اصلی نظام درمان تبدیل شده و بیماران نیز در حال پذیرش این الگوی جدید هستند. این تحول در بلندمدت با کاهش ازدحام مراکز تخصصی، کوتاهتر شدن زمان انتظار بیماران و ارتقای کیفیت خدمات در سطوح مختلف نظام سلامت همراه خواهد بود.
اقدامات انجامشده، بهویژه تأکید بر آموزش مستمر پزشکان و کارکنان، بازدیدهای میدانی و نظارت مستقیم بر مراکز شهری و روستایی، نشان میدهد که موفقیت این طرح صرفاً نتیجه یک دستور اداری نیست، بلکه حاصل پیگیری مستمر و نگاه مسئلهمحور به چالشهای اجرایی است.
نظام ارجاع کارآمد با مشارکت مردم
استقرار نیروهای مراقب سلامت در بیمارستانها و تسهیل فرآیند نوبتگیری نیز بهعنوان حلقههای تکمیلی نظام ارجاع، نقش مهمی در افزایش رضایتمندی بیماران و کاهش سردرگمی آنان ایفا کرده است. اجرای مؤثر این طرح میتواند الگویی برای مدیریت بهتر منابع در نظام سلامت باشد.
اطلاعرسانی گسترده و شفاف، شرط لازم برای موفقیت طرح پزشک خانواده است. زمانی که مردم بدانند مراجعه به پزشک خانواده نه یک مانع، بلکه مسیری منطقی و امن برای دریافت خدمات تخصصی است، همکاری آنان افزایش مییابد و نظام ارجاع بهصورت طبیعی و بدون اجبار عمل خواهد کرد.
در سطح کلانتر، توسعه این طرح در استان البرز میتواند به کاهش نابرابریهای سلامت، بهویژه در مناطق کمبرخوردار، منجر شود. تمرکز بر دسترسی عادلانه به خدمات، یکی از اهداف بنیادین نظام سلامت است و تجربه ساوجبلاغ نشان میدهد که با برنامهریزی صحیح، این هدف دستیافتنی است.
دانشگاه علوم پزشکی البرز با اعلام تداوم جدی این مسیر، نشان داده که تحقق عدالت در سلامت نه یک هدف دوردست، بلکه فرآیندی قابل تحقق با برنامهریزی، مشارکت و نگاه بلندمدت است؛ فرآیندی که در صورت تداوم، میتواند آیندهای سالمتر و عادلانهتر برای جامعه رقم بزند.
انتهای پیام