خبرگزاری تسنیم؛ آنچه در بلوغ سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی قابل توجه است، اینکه مرز اعتراضات از اغتشاشات، جداست و اغتشاشات، روندی هدایتشده در تخریب، آشوب، به خطر انداختن جان هموطنان، آسیبزدن به اموال عمومی و امنیت ملی است. در جریان حوادث تروریستی اخیر که با میدانداری برخی از عناصر تروریست، جنایتهایی رقم خورد که در جهت روشنگری جامعه، باید بسیاری از ابعاد موضوع به خوبی بررسی شود، ضمن اینکه با تبیین چیستی شرایطِ برگزاری اعتراضات در بیان مشکلات و پرهیز از ورود جوانان به جریان مخربی که موساد و آمریکا آن را هدایت میکند باید راه را بر تکرار این حوادث مسدود کرد. در اینباره خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با حجتالاسلام والمسلمین دکتر قاسم شباننیا، مدیر گروه فقه سیاسی جامعةالمصطفی و عضو هیأت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، گفتوگویی تفصیلی داشته که مشروح آن در ذیل میآید.
تسنیم: در حوادث تروریستی اخیر، حاکمیت تجربه دیگری نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی و امنیتی پیدا کرد در اینباره چه تحلیلی دارید؟ و ما چه تدابیر پویایی در عرصه سیاسی و امنیتی باید داشته باشیم؟
رهبر معظم انقلاب علیرغم برخی از مشکلات ملموسی که در کشور داریم، بارها با تعابیر مختلف بیان فرمودند که ما به نوک قله نزدیک شدیم؛ در این خصوص باید تحلیلهای دقیقی صورت بگیرد که چگونه به نوک قله نزدیک شدیم. با توجه به دستاوردهای انقلاب اسلامی در سطح کلان تا موارد جزئی و مصداقی پیشرفتهایی داشتهایم. به تعبیر برخی از بزرگان بعد از بعثت نبی اکرم(ص) یک حکومتی شکل گرفته که پرچم ولایت علی بن ابیطالب(ع) و یا فراتر از آن اسلام ناب را بلند کرده و حکومتی به این عظمت و وسعت ما در جهان اسلام نداشتهایم، بعد از بعثت رسول خدا(ص) و اینکه حضرت آقا میفرمایند با این شرایطی که داریم به نوک قله نزدیک شدهایم، دستاوردهایی وجود دارد که باید تببین شود؛ البته که برخی از مشکلات ملموسی نیز دیده میشود که با همراهی مردم و دولت قابل حل است.
تسنیم: با توجه به همین مشکلاتی که وجود دارد به نظر شما چرا رهبر انقلاب در این باره تأکید دارند که به قلهها نزدیک شدیم؟
رسیدن به نوک قله یک اقتضائاتی دارد که هر چه از پایین به سمت نوک قله حرکت میکنیم، نفسها بیشتر میگیرد و افراد خستهتر میشوند و اگر در این حرکتشان راسخ نباشند، خیلیها ممکن است در این مسیر بِبُرند و از این حرکتی که به سمت نوک قله داریم در میانه راه منقطع شوند، از این رو میبینیم یک سری ریزشها در این مسیر در میان خواص و سطح عمومی و حتی برخی از مسئولین نظام جمهوری اسلامی اتفاق افتاده است. لذا معتقد هستم یکی از وظایف مسئولان نظام جمهوری اسلامی اتخاذ تدابیر و برنامهریزی جهت ارتقای تابآوری مردم در این مسیر است. نزدیک بودن به قلهها، انرژی بیشتری میخواهد و به تابآوری بیشتری نیاز است و باید متناسب با آن برنامهریزی کنند. خواص نیز باید در اینباره فکر کنند، اقتضائات اینکه ما پایین قله هستیم تا زمانی که گفته میشود به نوک قله نزدیک میشویم متفاوت است. باید امیدآفرینی کرد تا مردم نیز نزدیک شدن به قله پیشرفت و تعالی را باور کنند و همه جامعه این مسیر را ادامه دهند.
تسنیم: برای همراهی مردم با مسئولان جهت گذر از مشکلات و رسیدن به نوک قله چه باید کرد؟
در این مسیر همه مردم باید با نظام همراهی داشته باشند و ریزشی در بین مردم نباید اتفاق بیفتد؛ وقتی تصمیمی گرفته میشود که مردم آمادگی لازم برای مواجهه با آن را ندارند کارشان به اعتراضاتی کشیده میشود و در این میان با سوءاستفاده عناصری، گاهی به اغتشاشات منجر میشود. از اقتضائات رسیدن به نوک قله این است که هم مردم حواسشان به مسئولین باشد و هم مسئولین حواسشان به مردم باشد و هم آن حلقههای واسط که در فرمایش حضرت آقا آمده حواسشان باشد، چرا که حضرت آقا نقش جدی برای آن قائل هستند و باید این حلقههای واسط وظیفه خود را در این شرایط ایفا کنند.
تسنیم: رسیدن به نوک قله چه ملزوماتی نیاز دارد؟
رسیدن به نوک قله در این شرایط، ممکن است و براساس فرمایش رهبری دور از ذهن نیست، در شرایطی که نظام استکباری و سلطه، همه نیروهای خود را برای جلوگیری از حرکت جمهوری اسلامی به سمت جلو بسیج کرده، به جهت اینکه به قله داریم نزدیک میشویم، اگر ملت ایران با موفقیت بتواند این مسیر را بپیماید، جمهوری اسلامی در اوج اقتدار میتواند به عنوان یکی از پرچمداران جبهه حق، محوریت پیدا کند. چنانکه جمهوری اسلامی در تقابل با نظام سلطه چنین جایگاهی را به دست آورده و برای اینکه این جایگاه تثبیت شود باید قدرتی را ایجاد کرد و این قدرتی است که تا به حال نظیر آن برای کشور اسلامی وجود نداشته و این قدرتی است که عظمت به اسلام و ایران میدهد و ما در این مرحله قرار داریم، در این باره باید بدانیم نظام سلطه همه تدابیر خودش را به کار خواهد گرفت و تمام عوامل داخلی و بیرونی را به کار میگیرد و و از هر زمینهای در کشور سوء استفاده میکند و در این عرصه دشمن در کمین است، یک زمانی میگفتند فتنههایی که دشمنان در جمهوری اسلامی شکل میدهند هر ده سال یکبار است و در دهههای قبل فتنه 77 و 88 داشتیم و در سالهای اخیر هر روز باید منتظر یک فتنه جدید باشیم، دلیل آن این است که خیلی به قلهها نزدیک شدیم و باید از این مرحله عبور کنیم تا نتوانند در برابر جمهوری اسلامی و حرکت انقلاب اسلامی مقاومت کنند.
تسنیم: در این برهه مردم و مسئولان چه نقشی دارند؟
بخش زیادی از شیطنت دشمن، به دلیل این است که نمیخواهند ملت ایران به قله پیشرفت و تعالی نزدیک شود، از این رو از هر مشکل و بحثی که در جمهوری اسلامی پیش میآید سوءاستفاده میکنند در این زمینه هم مردم و هم مسئولان باید مراقبت داشته باشند، باید عملکرد و ادبیات صحبت کردن مسئولان خوب و امیدآفرین باشد، وقتی نزدیک نوک قله هستیم، ادبیات نباید از موضع ضعف باشد، ادبیات ضعیف ما را در سرازیری سقوط قرار میدهد. ادبیاتی که بگوید در حال حاضر کاری نمیتوانیم انجام دهیم، با فضای جمهوری اسلامی تناسبی ندارد، از طرفی عملکرد مسئولین ما باید حداکثرترین میزان رضایت مردم را به دست بیاورند، یعنی نظام جمهوری اسلامی باید در اوج کارآمدی باشد و مردم هم باید در اوج آمادگی در صحنه حضور داشته باشند.
تسنیم: به نظر شما چه عنصری میتواند مردم و مسئولان را با یکدیگر همراه سازد؟
در اینباره نیاز به حلقههای میانی و حلقههای واسط داریم، آنچه در جمهوری اسلامی مورد تأکید بسیار جدی حضرت آقاست و در این برهه میتواند نقش اساسی ایفا کند همان حلقه میانی است، در این باره ضعیف عمل کردهایم.
تسنیم: حلقههای میانی چه عناصری را شامل میشود؟ در اینباره چه تحلیلی وجود دارد؟
حلقههای واسط و حلقههای میانی، بین مردم و حکومت قرار دارند، اگر حلقههای میانی نقش خود را به درستی ایفا نکنند، فاصله بین مردم و حکومت افزایش پیدا میکند، یکجایی حکومت تصمیم درستی میگیرد اما برای مردم هزینه دارد و توجیه نیستند و با این حرکت همراهی نمیکنند چون حلقههای واسط نقش خود را به خوبی ایفا نمیکنند، یکی از این حلقههای میانی، جریانهای سیاسی و احزاب هستند، متأسفانه در کشور ما کارکرد حزب و جریانات سیاسی، گاهی مثبت نیست و جریانات شب انتخاباتی هستند و منعکسکننده دیدگاههای مردم به حکومت و یا دیدگاههای حکومت به مردم نیستند و حتی گاهی خودشان در مقابل حکومت و حتی جمهوری اسلامی موضع میگیرند و مانع ایجاد میکنند، لذا میطلبد نقش خود را به درستی ایفا کنند.
بخش دیگری از حلقههای میانی متوجه ماست، حوزه علمیه به عنوان یک حلقه میانی به شمار میرود، چون مستقل از حکومت است و وابسته به بودجه دولتی نبوده و از آنطرف با بدنه مردم ارتباط وسیعی دارد، اگر حوزههای علمیه به وظیفه خود به عنوان حلقههای میانی توجه کنند میتواند بسیار کارآمد باشد، میتوانند مردم را نسبت به دغدغههای جمهوری اسلامی آگاه کنند، اگر حوزهها و روحانیت به عنوان حلقههای میانی به جهاد تبیین بپردازند بسیاری از هزینههای دشمن در ایجاد فتنه خنثی میشود، باید به نقش ارزشمند حوزههای علمیه در شناخت نظام استکبار و توطئههای دشمن توجه شود، اگر به ظرفیت حلقههای میانی در جهاد تبیین توجه میشد اغتشاشات، این هزینه سنگین را به مردم تحمیل نمیکرد.
رسانهها نیز حلقههای میانی هستند که باید در این میدان به ایفای نقش بپردازند. حلقههای میانی باید برای تبیین مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی جامعه به میدان بیایند.
تسنیم: درباره نقش حوزه و روحانیت به عنوان حلقههای میانی توضیح بفرمایید که در این راستا چه اقداماتی را میتوانند انجام دهند؟
گاهی این نقش حلقههای میانی در حوزه، در سطح مرجعیت است که از آن یک انتظاری میرود و در سطح فضلا و طلاب فاضل حوزه علمیه و یا طلاب عادی و یا مبلغ و فعالین مراکز تخصصی حوزوی هر یک وظایفی به عنوان حلقههای میانی دارند، آن قشری نخبگانی کشور در حوزههای علمیه و دانشگاهها نیز نقش حلقههای میانی را دارند. باید در این مسیر به برخی از موانع نیز توجه داشت، نکته جدی این است که ما آنمقداری که حضرت آقا میفرمایند باید به مرحله دولت اسلامی میرسیدیم و اینکه هنوز نرسیدیم بسیار قابل تامل است. حضرت آقا مرحله بعدی را رسیدن به تمدن اسلامی میدانند، بنده تصور میکنم یکی از موانع جدی حرکت ما، وجود تفکر سکولار است که امروز در جاهای مختلف چنبره انداخته و در مراکز علمی و سیاسی دیده میشود. حوزه از زمان پهلوی از صفر تا صد نظامش، سکولار بود و ما از آن توقعی نداشتیم، بعد از پیروزی انقلاب، سکولاریسم افول پیدا کرد، اما ریشه کن نشد همان اندازه که در جاهای مختلف حضور دارد و ریشهکن نشده، آسیبزاست، این مانع اسلامی سازی علوم انسانی میشود. برای اینکه حوزه علمیه به درستی بتواند نقش خود را ایفا کند، باید از تفکر سکولار فاصله بگیرد. گاهی حتی مرکز تخصصی میبینیم در حوزه علمیه با هدف اسلامی سازی علوم انسانی، فعالیتهایی آغاز میشود، اما نتیجه را احساس نمیکنیم چون موانع جدی وجود دارد. البته مقاومتهایی هم در برابر اسلامیسازی علوم انسانی وجود دارد برای مثال اقتصاد اسلامی ما به نتیجه نمیرسد، چون بانکداری و اقتصادمان مشکل دارد و عدهای اجازه نمیدهند اقتصاد اسلامی سر بلند کند. حوزه و رسانه بخش مهمی از حلقههای میانی و رابط بین مردم و مسئولانند.
تسنیم: برای واکاوی این موضوع بفرمایید چه موانع جدی در مورد تحقق اسلامی سازی وجود دارد؟
رهبر معظم انقلاب فرمایشی دارند که یکی از عوامل موفقیت غربیها در این بود که فلسفه و آن مباحث بنیادین را امتداد دادند و برای حل مسائل جامعه از آن استفاده میکنند، متأسفانه ما در مباحث تئوریک گرفتار شدیم و این مباحث ما به حوزه عمل سرایت نمیکند و ما نتوانستیم در این عرصهها موفق باشیم، بخشی از مشکل نیز از خود ماست، در حالی که مبانی جدی در مسیر اسلامیسازی وجود دارد، اما تفکرات سکولاریسم پنهان دیده میشود. در دورانی اسلام مارکیستی مطرح بود و در دورهای اسلام التقاطی و امروز نیز اسلام لیبرالی مطرح است، گاهی تصورها از اسلام ناب درست نبود و درکی از ماهیت انقلاب اسلامی وجود نداشت. و اگر یک جایی ماهیت انقلاب برای خیلیها روشن شده بود اما متناسب با وضعیت انقلاب رو به جلو نرفته است، انقلاب ما مراحلی را پشت سر میگذارد، رهبری گفتند در مرحله گام دوم انقلاب هستیم، این در حالی است که مطالعات و تجویزات ما با مرحله گام اول انقلاب، تفاوتی پیدا نکرده است. گام دوم انقلاب میتوانست منشأ حرکت سیاسی و اجتماعی و علمی شود؛ من معتقدم حرکت علمی شکل نگرفته است و باید جمهوری اسلامی خود را با آن منطبق کند. جمهوری اسلامی در گام اول انقلاب جمهوریت یک اقتضائاتی داشت و در گام دوم اقتضائات جدیدی پیدا میکند. بسیاری از فعالیت علمی ما، کتابخانهای است و ناظر به میدان نیست، خودمان و آثارمان و تدریسمان ناظر به تحولاتی که در انقلاب اتفاق افتاده نیست و صحبتهای ما در برخی از جاها در حد شعار است.
تسنیم: در خصوص جهاد تبیین چه کوتاهیهایی وجود داشته است؟
وقتی رهبر انقلاب موضوع جهاد تبیین را مطرح فرمودند، تصور عدهای این بود که برای آن باید بودجه تعیین و همایش برگزار شود، در حالی که اینگونه نیست و باید کاری جدی و اثرگذار انجام دهیم؛ اگر جهاد تبیین به خوبی در جامعه اتفاق میافتاد اغتشاشات1401 اتفاق نمیافتاد، زیرا جهاد تبیین میتوانست در میدان اثر بگذارد، در سال جاری هم عدم توجه به جهاد تبیین باعث بروز مسائلی منجر به اغتشاشات شد، ما در ارتباط با جهاد تبیین در خصوص اصناف کاری نکردهایم و از لایههای اجتماعی فاصله داریم، حضرت آقا گلایههایی داشتند که در اغتشاشات1401 افرادی که موظف بودند در این زمینه جهاد تبیین کاری کنند به وظیفه خود عمل نکردند و اگر عمل میکردند در جریانات اخیر هزینه نمیدادیم. بازاریان ما، انقلابی و اهل مسجد هستند و مشکلی با انقلاب ندارند، ما برای کاسب انقلابی تبیین نکردیم که در این شرایط چگونه اعتراض کنند، ما در بحث حکمرانی نظام جمهوری اسلامی باید متناسب با شرایط گام برداریم. نظام استکباری تمام ابزار خود را برای براندازی جمهوری اسلامی بسیج کرده و باید ببینیم با بازاری و اصناف چطور باید حرف بزنیم و با دانشگاهی و اساتید چگونه حرف بزنیم.
تسنیم: برای اینکه حاکمیت بتواند با اقشار مختلف به خوبی سخن بگوید چه سازوکاری نیاز است و در این باره چه راهکاری وجود دارد؟
ما در این باره ادبیات گفتوگو ایجاد نکردهایم و روشها سنتی است، ما قشر خاکستری جامعه را به حال خودشان رها کردیم، ما با سلبریتیها حرف نزدیم، برخی از آنها بیمار هستند و برخی نیز مغرضند و از دشمن بودجه و خط میگیرند؛ اما برخی در دامان انقلاب بزرگ شدند و ما نتوانستیم هوای اینها را داشته باشیم تا تحولی اتفاق بیفتد، ما صحنه را نشان ندادیم که نزدیک به قله هستیم، امید ایجاد نکردیم، ما ممکن است طلبه فریب خورده هم داشته باشیم که تحت این فضاها قرار بگیرد و در دام دشمن بیفتد و سره را از ناسره تشخیص ندهد، امام خمینی(ره)، مردم جامعه را بخش مهمی در تحقق اهداف برمیشمرد، گاهی برخی از مسئولان، فقط موقع انتخابات به سراغ مردم میروند و در دیگر ایام حضور ندارند. حلقه های میانی باید برای مردم تبین کنند.
تسنیم: در مورد نقش رسانهها به عنوان حلقههای میانی بفرمایید.
صدا و سیما و رسانههای ما حلقههای میانی ما هستند و باید برای مردم، مسائل را تبیین کنند، حوزه نیز میتواند از طریق رسانه، حلقههای میانی خوبی را ترسیم کند، برخی از رسانهها، براساس نیازهای جمهوری اسلامی وارد میدان نمیشوند، ما نیز گاهی همه چیز را به صدا و سیما محول میکنیم، مگر صدا و سیما چقدر توان و بودجه دارد.
تسنیم: یکی از راهکارهای مهم را اسلامیسازی برشمردید. در این باره چه تحلیلی وجود دارد؟
باید بیش از گذشته به اسلامیسازی اهمیت دهیم، نظام بانکداری ما اسلامی و ایدهآل نیست و باید آسیبشناسی کرد، باید دید چرا برخی از فسادها، وقتی اتفاق میافتد یک سر آن در بانکها پیدا میشود، چرا نتوانستیم برای این، راه حلی ارائه دهیم، در مورد اسلامیسازی به نظر میآید مطالعات ما ناظر به میدان نیست و حضورمان باید حضور میدانی باشد، رابطه ما با کاسب و اصناف و کسبه بهتر از قبل باشد.
تسنیم: نقش حوزههای علمیه در رفع این مشکلات چیست؟
حوزههای علمیه معمولا در درون بازار شکل میگرفته و بسیاری از ساختمانهای آنها در بین بازار بوده و اصلا کتاب مکاسب را داشتهایم که کتابی مهم برای طلاب است و حوزهها با تولید علمی خود، دغدغهها را رفع میکردند، ما مقداری در این باره فاصله گرفتیم، باید از طریق رسانه، نقش خود را به خوبی ایفا کنیم، بزرگان حوزه باید طبق رسالت خود به میدان بیایند، امروز نظام سلطه با همه تجهیزاتش به میدان آمده و ما با حداقل نیرو در میدان هستیم، فقط بچههای بسیج و نیروی انتظامی در میدان هستند و هزینه را باید بپردازند و بخشی از کاری که مسئولیتاش با ما بوده را نتوانستیم انجام دهیم.
تسنیم: چگونه میتوان از ظرفیت مردمی در جهت رفع مشکلات بهره گرفت؟
ما نباید در مورد مشکلاتی که وجود دارد از مردم گلایه کنیم، گاهی ما به مردم طعنه میزنیم خودتان رأی دادید! مردم ما طبق فرمایش امام خمینی(ره)، با مردم صدر اسلام بسیار متفاوت هستند و قابل مقایسه نیست، ما در کجا میتوانیم این مردم را پیدا کنیم، در راهپیمایی 22 دی تخمین زده شد 25 میلیون نفر در این راهپیماییها در سطح کشور شرکت کردند؛ مردم پای انقلاب ایستادهاند، اکثریت نیز از قشر ضعیف جامعه هستند، اینها نعمت است، باید هوای این مردم را داشته باشیم، اگر رهبری میفرمایند جهاد تبیین، باید کارآمدیهای نظام را برای این مردم بازگو کنیم، مسئولان نباید بگویند نداریم و نمیشود، باید خدمات جمهوری اسلامی به چشم بیاید، این همه کار باید انجام شود، از آن طرف در مشکلات اقتصادی باید با مردم همدردی کنیم، ما نباید فساد و بیکفایتی برخی از مسئولان را توجیه کنیم، باید با رانت و فساد و اختلاس برخورد شود، بخشی از مشکلات ناشی از تحریمهاست و بنده میپذیرم و بخشی از مشکلات از ادبیات خود ماست که از موضع ضعف حرف میزنیم و برخی نیز به دلیل ناکارآمدی برخی از مسئولان است. نباید حتی در منبر و مساجد از ضعف حرف بزنیم، باید این را القا کنیم که به نوک قله نزدیک میشویم و باید امید دهیم.
تسنیم: امیدآفرینی به خصوص از سوی حوزه و روحانیت تا چه میزان میتواند در جهت پیشرفت کشور موثر باشد؟
در جنگ 12 روزه، در حالی که در نخستین روز آن یعنی روز جمعه فرماندهان نظامی ما را زدند و اسرائیل نقاط مختلف کشور را زده بود سامانهها را با جنگ سایبری از کار انداخته بود، رهبر معظم انقلاب با مردم صحبت کردند و حتی یک کلمه، عرض تسلیت در فرمایش حضرت آقا نبود و فرمودند در جنگ هستیم و شرایط عزاداری نیست؛ اینگونه باید به میدان آمد و امید داد. ببینید حضرت آقا چقدر هنرمند است و با چند کلمه ورق را برگرداند و فضای جنگ را مدیریت کرد و انتصاباتی انجام شد و در جنگ 12 روزه با امید پیروز شدیم، من معتقدم اگر با مردم از دریچه امید حرف بزنیم و مسائل را تبیین کنیم، بخش زیادی از مشکلات حل شدنی است.
تسنیم: در فقه سیاسی شیعه مردم چه جایگاهی دارند؟
حکومت اسلامی حکومتی است که ولی خدا از ناحیه خدا مسئولیت دارد و ولایت از ناحیه خدا به او داده شده؛ اما در این حکومت الهی مردم نقش زیادی دارند، مردم در حکومت معصوم اگر حضور نداشته باشند، آن حکومت محقق نمیشود، اگر مردم همراهی نکنند، حکومت استمرار پیدا نمیکند، نقشی که مردم در استمرار جمهوری اسلامی دارند بسیار حیاتی و مهم است، مردم در رشد حکومت اسلامی مؤثر هستند، همچنین بعد نظارتی از جانب مردم مهم است، برای این نظارت البته باید فکری جدی داشته باشیم، این هم در قالب امر به معروف و نهی از منکر تحقق پیدا میکند، قطعا فساد در نظام جمهوری اسلامی سیستماتیک نیست و اهتمام مسئولان این است که جلوی فساد را بگیرند، گاهی اتفاق میافتد باید روزنهها را ببندند، باید نقش نظارتی مردم حفظ شود.
تسنیم: اعتراض و امر به معروف و نهی از منکر با اغتشاش تفاوتهایی دارد، در اینباره بفرمایید.
یک بخشی از نظارت در جمهوری اسلامی پیشبینی شده اگر در جایی تخلف صورت گرفت میتوان گزارش داد، ما نهادهای نظارتی مهمی داریم، جمهوری اسلامی نیز باید این ظرفیت را به طور گسترده فراهم کند تا بعد نظارتی جامعه افزایش یابد. یعنی مسیری برای انتقال دیدگاهها به مسئولان باشد، لزوما نیاز نیست اعتراض در خیابانها باشد میتواند از طریق سامانههایی به گوش مسئولان برسد. از طرفی باید مردم و کسبه احساس کنند که دولت و مجلس و کل حکومت اسلامی حرف آنها را میشنود، اگر احساس کنند حرفشان را حکومت میشنود احساس آرامشی به آنها دست میدهد و در جایی همینها ممکن است راهحلهایی داشته باشند. از طرفی دولت و مجلس و قوه قضائیه باید جوانب را ببینند تا در روند اعتراض سوءاستفاده نشود و مردم بیایند حرفهای خود را بزنند.
از یک طرف حکومت اسلامی یک وظیفهای نسبت به این مسأله دارد و آن امر به معروف و نهی از منکر است، انتقاد از مسئولان باید در جایی بروز و ظهور داشته باشد ضمن اینکه وجود دارد و باید تدبیر شود تا منجر به سوءاستفاده نشود. نباید اعتراض به ضد خودش تبدیل شود و منتهی به اغتشاش شود و امنیت اقتصادی جامعه و بازار را بر هم بزند که به نفع هیچ کس نیست.
اغتشاش امنیت بازار را به هم میریزد و موجودیت بازار را به مخاطره میاندازد، وقتی کسانی، بازار را آتش میزنند، بورس را به سقوط میکشاند و امنیت اقتصادی را به خطر میاندازد، اینکه ارز و طلا، نوساناتی دارد و کاسبان و مردم ناراضی هستند، به حق است اما باید مراقب بود تبدیل به اغتشاش نشود، ما در فقه و مکتب اهل بیت(ع) برای اعتراض مردم نیز پیشبینیهایی داریم، امر به معروف و نهی از منکر و گلایه بر حکومت اسلامی شرعا مجاز و وظیفه مردم است و برخی از نهادها این کار را انجام میدهند، مردم نیز نسبت به حکومت وظیفه دارند اما باید مراقب باشند همین فقهی که برای امر به معروف و نهی از منکر انتقاد و اعتراض از دلش بیرون میآید، برای آن یک مرز و حدودی قائل است، لذا محارب و مفسد فیالارض و بغی داریم. برخی در اغتشاشات، جنایت کردند و افراد بیگناه را به قتل رساندند. برخی از فقها میگویند اگر سازماندهی شده علیه حکومتی بپاخیزند اینها حکم باغی را دارند، لزوما هم نباید اسلحه داشته باشند همین که حرکتی شکل دهند برای تضعیف حکومت اسلامی، دود آن هم به چشم مردم میرود حکومت اسلامی باید قوی باشد تا با قدرت رفاه و امنیت مردم را تأمین کند.
تسنیم: با توجه به اینکه اعتراضات اخیر، با گلایههایی از سوی اصناف آغاز شد در این باره چه راهکاری برای پیگیری مطالبات این عزیزان وجود دارد تا قبل از اعتراض، بتوان در جریان مسائل اقتصادی آنها قرار گرفت؟
یک اتاق فکری میتوانیم در داخل اصناف داشته باشیم که نظر بدهند مثلا برای قشر طلاب هم اتاق فکر برای تصمیمگیری میتواند شکل بگیرد، این اتاق فکر، خرد جمعی ایجاد میکند و نکاتی جمعبندی شده را در اختیار مسئولان قرار میدهد، مانند مجلس خبرگان که آقا ترتیب دادند که حتما عدهای باشند که صرفا فکر کنند. متأسفانه به نظر میرسد برخی از مسئولان از مردم فاصله گرفتهاند اگر صادقانه با مردم حرف بزنند، مردم احساس میکنند بخشی از مشکلات حل شده است، و با این شرایط احساس می کنند اگر حرف بزنند خیلی از مشکلات تحملش برایشان آسانتر میشود تابآوریشان افزایش پیدا میکند.
یک نوع حکم اولیه این است؛ اگر کسی علیه حکومت اسلامی اقدامی انجام داد که منجر به ضعف حکومت شود و حرکت سازماندهی شده باشد مصداق محاربه است کسی که به نیروی انتظامی ضربه میزند به حدی که منجر گرفته شدن جانش می شود مأمور تأمین امنیت را از بین می برد این دیگر توجیه ندارد بحث حد بندی است که حکم اینها مشخص شود اینها را از اعتراض جدا کنیم و اعتراض هم شرایطی دارد، اعتراض هم شرایطی دارد که منجر به سوءاستفاده نشود اما اعتراض و انتقاد مشروع است و فقط نباید منجر به ضد خودش نشود. از این سمت هم باید مراقب بود به اغتشاش کشیده نشود در این مرحله نظام باید با عناصر تروریست مقابله کند، حکومت اسلامی و ولی فقیهی که در راس حکومت قرار گرفته مانند پدر جامعه است و سعی دارد کمترین تلفات را داشته باشد، وگرنه از روز اول میتوانستند حکم دهند و روی افراد آشوبگر سلاح بکشند، معترضین باید راه خود را از اغتشاشگران جدا کنند و مرزبندیها باید مشخص شود.
تسنیم: ملت هوشیار ما، اغتشاشات را با حضور گسترده خودش در 22 دی ماه محکوم کرد، به نظر شما در برابر ابعاد حقوقی و اجتماعی محکومیت اغتشاشگران چه رویهای باید در پیش گرفته شود.
در این دوره یک عده فهمیدند رژیم صهیونیستی و آمریکایی برای براندازی جمهوری اسلامی، نقشهای جدی دارند و به صراحت اعلام میکنند که ما صحنه را مدیریت میکنیم و امید دارند کسی خود را در این جبهه به آنها معرفی کند و در راستای دستورات دشمن، بانکها و مجموعههای عمومی و شخصی و دولتی را آتش بزند که هر کدام مصداق روشنی از اغتشاش است، در این زمینه هم نظام رأفت خود را نشان داد و بعد از هشدار حکم ثانویه و اولیه مبنی به محاربه را داد، حاکم اسلامی و ولی فقیه در تلاش است که اغتشاش هم کمترین هزینه را داشته باشد، لذا از موضع رأفت وارد میشود ولی عدهای این موضوع برایشان منشأ سوءاستفاده میشود در این جا اگر حکم ثانویه تکرار شود جای خود را به حکم اولیه و حکم محاربه میدهد.
ما متأسفانه محدوده و قلمرو این قوانین فقهی را نگفتهایم و تبیین نکردهایم. در جمهوری اسلامی نیز ضابطه وجود دارد هر چند در دورههای قبلی تعدادی به مجازات رسیدند منتها به خاطر مصالح حکومت اسلامی برخی شامل رأفت شدند؛ اما در جایی که کشتهسازی و ترور وجود دارد دیگر باید قاطع رفتار کرد. این جاست که کسانی که تصمیم میگیرند، در این راستا باید بر قواعد فقهی را تسلط داشته باشند، گاهی یک حکم با حکم دیگری تزاحم پیدا میکند این جا حاکم اسلامی کار سختی دارد و بحث تعارضات و تزاحمات مطرح است که باید بتواند تدبیر کند.
تسنیم: از همراهی شما استاد عزیز در گفتوگو با حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم سپاسگزاریم.
خبرنگار: حمیده زند
انتهای پیام/