به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، چهره ماندگار دانش و کارآفرین برتر ملی، با ترسیم نقشه راه نخبگانی برای حکمرانی غذایی کشور، خراسان جنوبی را بهدلیل پتانسیلهای منحصربهفرد در محصولات راهبردی، شایستهترین استان برای تبدیل شدن به پایلوت ملی امنیت غذایی دانست.
بهرام حسنی ضمن تأکید بر ضرورت عبور از خامفروشی و تقویت شرکتهای دانشبنیان، پیوند میان دانشگاه و تولید را تنها راه مقابله با بحرانهای اقلیمی و تحقق توسعه پایدار در شرق کشور برشمرد.
چهره ماندگار دانش و کارآفرین ملی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند با تأکید بر اینکه امنیت غذایی امروز یک موضوع صرفاً تولیدی نیست بلکه مسئلهای راهبردی در حکمرانی کشورهاست، گفت: استان خراسان جنوبی بهدلیل اقلیم خاص، کمآبی مزمن، ساختار کشاورزی خرد و برخورداری از محصولات بومی راهبردی، یکی از مناسبترین استانهای کشور برای اجرای الگوی علمی امنیت غذایی است و میتواند به پایلوت ملی در این حوزه تبدیل شود.
حسنی با اشاره به تغییر مفهوم امنیت غذایی در جهان اظهار داشت: امنیت غذایی در دنیای امروز به معنای تابآوری کل زنجیره غذا از تولید تا مصرف است و کشورها باید بتوانند در برابر شوکهای اقلیمی، بحرانهای اقتصادی، نوسانات بازار جهانی و محدودیتهای تجاری مقاومت کنند.
وی گفت: استانهایی مانند خراسان جنوبی بهدلیل خشکسالیهای متوالی، افت شدید منابع آب زیرزمینی و وابستگی معیشت بخش قابل توجهی از جمعیت به کشاورزی، بیش از سایر مناطق در معرض تهدیدهای غذایی قرار دارند.
وی افزود: در چنین شرایطی نمیتوان نسخههای کشاورزی مناطق پرآب را برای این استان اجرا کرد و هرگونه سیاستگذاری باید مبتنی بر شناخت دقیق اقلیم، منابع آب، الگوی کشت، معیشت روستایی و ظرفیتهای محلی خراسان جنوبی باشد.
وی ادامه داد: سه محور اساسی برای تقویت امنیت غذایی در خراسان جنوبی شامل افزایش بهرهوری مصرف آب در کشاورزی، کاهش ضایعات محصولات در مراحل برداشت و پس از برداشت و ایجاد ارزش افزوده از طریق توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری است که باید بهصورت علمی و فناورانه اجرا شود.
خراسان جنوبی؛ کانون طراحی الگوی بومی امنیت غذایی
حسنی با اشاره به جایگاه راهبردی خراسان جنوبی در آینده کشاورزی کشور اظهار داشت: این استان بهدلیل قرار گرفتن در مرز بحران منابع طبیعی، بهترین نمونه برای طراحی و آزمون الگوی کشاورزی پایدار در کشور است.
وی گفت: اگر بتوانیم در خراسان جنوبی تولید را به فرآوری و بازار متصل کنیم، نهتنها امنیت غذایی استان تقویت میشود بلکه الگویی عملی برای سایر استانهای خشک کشور نیز ارائه خواهد شد.
وی افزود: محصولاتی مانند زرشک، عناب، زعفران و گیاهان دارویی از مهمترین سرمایههای راهبردی خراسان جنوبی هستند که بخش عمده آنها هنوز بهصورت خام عرضه میشود و این مسئله موجب از دست رفتن بخش بزرگی از ارزش اقتصادی این محصولات شده است.
وی ادامه داد: فرآوری علمی این محصولات میتواند موجب افزایش ماندگاری، ارتقای کیفیت، توسعه بازارهای داخلی و صادراتی و افزایش درآمد کشاورزان استان شود.
چهره ماندگار دانش و کارآفرین ملی تصریح کرد: توسعه صنایع تبدیلی در خراسان جنوبی باید مبتنی بر فناوریهای نوین و دانشبنیان باشد تا ضمن کاهش مصرف آب، بهرهوری اقتصادی افزایش یابد. وی افزود: اگر خراسان جنوبی به قطب فرآوری محصولات بومی تبدیل شود، علاوه بر تقویت امنیت غذایی، به محور جدیدی برای توسعه اقتصادی شرق کشور بدل خواهد شد و نقش مهمی در تثبیت جمعیت روستایی ایفا خواهد کرد.
نقش شرکتهای دانشبنیان در تحول کشاورزی خراسان جنوبی
حسنی با اشاره به جایگاه شرکتهای فناور در حل مسائل بخش کشاورزی اظهار داشت: شرکتهای دانشبنیان باید به مشکلات واقعی کشاورزان پاسخ دهند و راهکارهای عملی برای کاهش هزینه تولید، افزایش کیفیت و افزایش ماندگاری محصولات ارائه کنند.
وی گفت: در خراسان جنوبی تمرکز شرکتهای فناور باید بر کاهش ضایعات محصولات بومی، بهبود بستهبندی، افزایش ماندگاری فرآوردهها و جایگزینی افزودنیهای شیمیایی با ترکیبات طبیعی و سلامتمحور باشد.
وی افزود: این اقدامات علاوه بر ارتقای سلامت جامعه، موجب افزایش ارزش افزوده محصولات استان و افزایش سهم کشاورزان از سود زنجیره غذایی میشود.
وی ادامه داد: اگر خوشههای فناور صنایع غذایی در خراسان جنوبی شکل بگیرد، استان از خامفروشی نجات پیدا کرده و به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالا حرکت خواهد کرد.
این کارآفرین ملی تصریح کرد: توسعه شرکتهای دانشبنیان در استان میتواند زمینه اشتغال پایدار برای جوانان تحصیلکرده را فراهم کرده و مانع مهاجرت نیروی انسانی متخصص شود.
وی افزود: پیوند میان دانشگاه بیرجند، مراکز تحقیقاتی استان، پارک علم و فناوری و بخش تولید باید تقویت شود تا دانش از آزمایشگاه به مزرعه و کارخانه منتقل شود.
پیام به سیاستگذاران و جوانان خراسان جنوبی
حسنی با اشاره به اعطای نشان منتخب ملی فرهنگستان علوم به وی اظهار داشت: این نشان پیام روشنی برای استانها دارد و آن اینکه علم باید در خدمت حل مسئله قرار گیرد و ارزیابی نخبگان باید بر اساس اثرگذاری اجتماعی و ملی انجام شود، نه صرفاً بر اساس تعداد مقالات علمی.
وی گفت: در خراسان جنوبی اگر ارتباط میان دانشگاه، بخش تولید و مدیران اجرایی برقرار شود، تصمیمگیریها علمیتر شده و حکمرانی غذایی استان تقویت خواهد شد.
وی افزود: سیاستگذاری موفق زمانی محقق میشود که بر دانش بومی، پیوند دانشگاه و تولید، حمایت هدفمند از نوآوری و پرهیز از طرحهای کوتاهمدت و نمایشی تمرکز شود.
چهره ماندگار دانش و کارآفرین ملی خطاب به جوانان خراسان جنوبی اظهار داشت: آینده در پیوند علم با تولید شکل میگیرد و این استان ظرفیت تبدیل شدن به قطب نوآوری غذایی کشور را دارد. وی گفت: جوانان تحصیلکرده استان میتوانند هم دانشمند باشند و هم کارآفرین و نقش مستقیم در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کنند.
وی افزود: اگر علم، فناوری و کارآفرینی در خراسان جنوبی به هم متصل شوند، این استان میتواند از یک منطقه کمآب به یک مرکز تولید دانشبنیان در حوزه غذا تبدیل شود و سهم مهمی در امنیت غذایی ایران داشته باشد.
فرهنگستان علوم و آینده ایران؛ علم مسئلهمحور در متن حکمرانی کشور
حسنی با تأکید بر نقش راهبردی نهادهای علمی در آینده ایران گفت: در جهان امروز که با چالشهای پیچیده علمی، اقتصادی و اجتماعی مواجه است، نهادهای علمی و نخبگان نقشی تعیینکننده در جهتدهی به آینده و تحقق توسعه پایدار دارند و فرهنگستان علوم ایران بهعنوان مرجع عالی سیاستپژوهی علمی، مسئولیتی سنگین در پیوند علم با حکمرانی کشور بر عهده دارد.
وی در با بیان اینکه فرهنگستان علوم فراتر از یک نهاد دانشگاهی یا پژوهشی عمل میکند، اظهار کرد: این نهاد مستقل، با تمرکز بر مسائل ملی در حوزههایی همچون امنیت غذایی، سلامت، کشاورزی و فناوری، تلاش دارد علم را به ابزاری برای حل مسائل واقعی کشور و پشتیبانی از تصمیمسازیهای کلان تبدیل کند.
حسنی با اشاره به دریافت نشان منتخب ملی از فرهنگستان علوم تصریح کرد: این نشان برای من صرفاً یک تقدیر فردی نیست، بلکه نشانهای روشن از اعتماد نظام علمی کشور به «علم مسئلهمحور» است؛ رویکردی که پیام مهمی برای جامعه دانشگاهی، صنعت، سیاستگذاران و نسل جوان دارد و جایگاه اثرگذاری ملی دانش را برجسته میکند.
فرهنگستان علوم؛ پل ارتباطی علم و حکمرانی
این نخبه علمی با تشریح جایگاه فرهنگستان علوم ایران افزود: فرهنگستان، مرجع داوری نخبگانی و هدایت راهبردی علم کشور است و با ارائه تحلیلهای علمی و برنامهریزیهای کلان، تصمیمسازان را در انتخاب مسیرهای صحیح علمی، اقتصادی و اجتماعی یاری میدهد. تأکید این نهاد بر معیار «اثرگذاری ملی دانش» مرز روشنی میان علم نظری و علم حلمسئله ترسیم کرده است.
وی ادامه داد: اعطای نشان منتخب ملی فرهنگستان علوم به من، نماد همین نگاه است؛ نگاهی که علم را از حاشیه به متن تصمیمگیریهای کلان کشور میآورد و دانشمند را به کنشگری فعال در حکمرانی تبدیل میکند.
حسنی در بخش دیگری از این گفتوگو، فعالیتهای خود را نمونهای از علم مسئلهمحور دانست و گفت: مسیر حرفهای من بر چهار محور اصلی استوار بوده است؛ نخست، پژوهشهای آکادمیک عمیق در حوزه کشاورزی و امنیت غذایی با تأکید بر بومیسازی دانش متناسب با شرایط اقلیمی ایران. دوم، نوآوری فناورانه و ثبت اختراع که به افزایش بهرهوری و کاهش ضایعات محصولات راهبردی کمک کرده است.
وی افزود: سومین محور، کارآفرینی صنعتی و راهاندازی شرکتهای دانشبنیان در حوزه صنایع غذایی و کشاورزی است که علاوه بر ایجاد اشتغال، الگویی عملی برای پیوند علم و اقتصاد ارائه داده است و چهارمین محور نیز، حضور مؤثر در فرآیندهای سیاستگذاری علمی و اقتصادی کشور بوده که باعث شده راهکارهای علمی در سطح ملی اجرایی شوند.
این عضو جامعه نخبگانی کشور با اشاره به اهمیت امنیت غذایی تأکید کرد: توسعه زنجیره ارزش محصولات استراتژیک، کاهش ضایعات و جایگزینی افزودنیهای مصنوعی با ترکیبات طبیعی و سلامتمحور، از مهمترین دستاوردهای علمی من در خدمت امنیت غذایی کشور بوده است.
انتهای پیام/257