به گزارش خبرنگاراقتصادی خبرگزاری تسنیم,جمعیت جوانان کشور، موتور محرکه توسعه و نوآوری محسوب میشوند. اما در سالهای اخیر، روند کاهش جمعیت جوانان و همچنین چالشهای پیش روی اشتغال آنها، نگرانیهای جدی را در میان کارشناسان و مسئولان برانگیخته است. این گزارش با اتکا به دادههای مرکز آمار ایران، به تحلیل وضعیت فعلی بیکاری و اشتغال جوانان، تمرکز مشاغل، فشار بیکاری بر تحصیلکردگان و نحوه گذران وقت آنها میپردازد و نگاهی به طرحهای حمایتی دولت خواهد داشت.
دادههای مرکز آمار ایران نشاندهنده یک روند نگرانکننده در کاهش جمعیت جوانان 15 تا 34 ساله است. این جمعیت از 28 میلیون نفر در سال 1396 به حدود 24 میلیون نفر در سال 1404 رسیده است. هرچند در بازه 1397 تا 1400 شاهد افزایش موقتی بودیم، اما روند کلی نزولی است که این امر سهم جوانان در ساختار سنی کشور را کاهش داده و میتواند تبعات بلندمدتی برای نیروی کار و پویایی جامعه داشته باشد.
تمرکز اشتغال در بخش خدمات؛ نشانه مشاغل ناپایدار؟
حدود نیمی از جوانان شاغل در بخش خدمات مشغول به کار هستند. این در حالی است که سهم بخش صنعت 35درصد و کشاورزی 10درصد است. این توزیع نشاندهنده گذار از مشاغل تولیدی به سمت مشاغل خدماتی است. این تغییر میتواند نشانهای از افزایش مشاغل خدماتی، که اغلب ناپایدارتر و کمدرآمدتر هستند، در میان جوانان باشد و ضرورت حمایت از بخشهای صنعتی و تولیدی را بیش از پیش نمایان میسازد.
فشار بیکاری بر تحصیلکردگان؛ شکاف آموزش و بازار کار
با وجود کاهش کلی نرخ بیکاری، همچنان سطح بیکاری در میان جوانان بالاتر از میانگین کشوری است. نکته قابل توجه، بالا بودن سهم دانشآموختگان دانشگاهی در میان بیکاران است. این مسئله بر وجود شکاف قابل توجه میان نظام آموزشی و نیازهای واقعی بازار کار تأکید دارد. بسیاری از فارغالتحصیلان با مهارتهایی وارد بازار کار میشوند که با نیازهای فعلی صنایع و خدمات همخوانی ندارد، که این امر نیازمند بازنگری جدی در سرفصلهای درسی و همچنین ایجاد ارتباط مؤثرتر بین دانشگاهها و مراکز صنعتی است.
گذران وقت جوانان؛ سلطه فضای مجازی
بررسیها حاکی از آن است که بخش عمدهای از وقت روزانه جوانان 15تا 29سال به فعالیتهای شخصی و گذراندن وقت در رسانهها و فضای مجازی اختصاص دارد. متاسفانه، فعالیتهای آموزشی، ورزشی و اجتماعی که برای رشد فردی و اجتماعی جوانان حیاتی هستند، سهم اندکی را به خود اختصاص دادهاند. این پدیده میتواند زمینهساز انزوای اجتماعی، کاهش تحرک و سلامت جسمی و روانی جوانان باشد و لزوم تشویق و تسهیل دسترسی جوانان به برنامههای فرهنگی، ورزشی و آموزشی را برجسته میسازد.
طرحهای دولت و راهکارها
دولت در راستای رفع این چالشها، طرحهای مختلفی را در حوزه اشتغال جوانان در دست اجرا دارد. این طرحها معمولاً شامل موارد زیر میشوند.
تسهیلات و وامهای اشتغالزایی: ارائه وامهای کمبهره به کارفرمایان برای ایجاد فرصتهای شغلی جدید، به ویژه برای فارغالتحصیلان دانشگاهی و همچنین تسهیلات خوداشتغالی برای راهاندازی کسبوکارهای نوپا.
کارآموزی و مهارتآموزی: برگزاری دورههای کارآموزی و مهارتآموزی با همکاری بخش خصوصی و دانشگاهها برای همراستا کردن مهارتهای جوانان با نیازهای بازار کار.
حمایت از شرکتهای دانشبنیان: ارائه مشوقهای مالی و تسهیلاتی به شرکتهای دانشبنیان که با ایدههای نوآورانه، فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میکنند.
اصلاحات ساختاری در آموزش عالی: تلاش برای بازنگری در سرفصلهای دروس دانشگاهی و افزایش ارتباط بین صنعت و دانشگاه، به منظور کاهش شکاف میان تئوری و عمل.
توسعه برنامههای فرهنگی، ورزشی و اجتماعی: تشویق و حمایت از نهادهای فعال در حوزه جوانان برای ارائه برنامههایی که بتواند بخشی از اوقات فراغت جوانان را به شکلی سازنده پر کند.
بنابراین گزارش, وضعیت اشتغال و بیکاری جوانان نیازمند نگاهی چندوجهی است. کاهش جمعیت جوان، تمرکز بر مشاغل خدماتی، فشار بیکاری بر تحصیلکردگان و سبک گذران وقت، همگی چالشهایی هستند که باید با برنامهریزی دقیق و اجرای مؤثر طرحهای حمایتی دولت، مورد توجه قرار گیرند. موفقیت در این زمینه نه تنها به نفع جوانان، بلکه به نفع آینده توسعه و بالندگی کل جامعه خواهد بود. انتظار میرود با اجرای مستمر و هدفمند طرحهای حمایتی و همچنین اصلاحات ساختاری در بخش آموزش و بازار کار، شاهد بهبود وضعیت اشتغال جوانان و افزایش سهم آنها در پیشبرد اهداف ملی باشیم.
انتهای پیام/