به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در سال 2025 میلادی، روابط ترکیه و آمریکا پیشرفت چندانی به خود ندید اما حالا ظاهراً، تلاش برای تقویت رابطه با کانادا، به ایستگاههای جدیدی رسیده است. در ماههای اخیر، مقامات دولت اردوغان و حزب عدالت و توسعه، به مهیا شدن برای همکاری سیاسی و اقتصادی با کانادا نپرداختهاند اما نخست وزیر کانادا، پرده از تلاشهای آنکارا برداشت.
ترکیه در شرایطی به توسعه همکاری با کانادا امیدوار شده که طرفین، با دو مشکل مهم درگیر هستند: کاناداییها به خاطر سختگیریهای بیدلیل و رفتار قلدرانه دونالد ترامپ در بسیاری از بخشها و به ویژه در صنایع خودرو دچار مشکل شدهاند و در این سو، ترکیه نیز به خاطر استراتژی نوین اتحادیه اروپا در مورد دستورالعمل واردات، به بن بست خورده است.
با توجه به اینکه کانادا در حال پیشبرد دستور کار خودروسازی و خودروهای بدون آلایندگی است و ترکیه در چند سال گذشته در زمینه تولید صنعتی رشد کرده، انتظار میرود در بخش تولید قطعات خودرو، فناوریهای صنعتی و ادغام زنجیره تأمین، همافزایی قابل توجهی ایجاد شود. در عین حال، مذاکرات دوجانبه قبلی، نشان دهنده علاقه به گسترش همکاری در هوانوردی و ارتباطات، تجارت و گردشگری است.
سه حوزه همکاری
مارک کارنی نخست وزیر کانادا، در سخنرانی خود در شهرک صنعتی «وان» (Vaughan) در انتاریو، در بیان ابعاد و جزئیات استراتژی جدید خودروسازی کشورش، به طور ویژه از ترکیه نام برد. کارنی با توصیف ترکیه به عنوان «متحد حیاتی ناتو»، تأکید کرد که مشارکت بین دو کشور در چارچوب اتحاد «قدرتهای متوسط» گسترش خواهد یافت.
ترامپ و طرح قدیمی حمله به کانادا
مارک کارنی رسماً اعلام کرده که هدف کابینه او از تدوین «استراتژی جدید خودروسازی» کاهش وابستگی اقتصادی کانادا به آمریکا است و مشارکت با ترکیه به عنوان بخشی از تنوع بخشیدن به اتحادهای جهانی را در دستور کار قرار داده است.
وی در بخش پرسش و پاسخ سخنرانی خود به اهمیت استراتژیک ترکیه اشاره کرد و از این موضوع خبر داد تماسهای دیپلماتیکی با رئیس جمهور رجب طیب اردوغان داشته و فضای مثبت گفتگوها به زودی به گامهای تجاری ملموس، تبدیل خواهد شد.
کارنی میگوید: «ترکیه شریکی حیاتی در ناتو است. این کشور نقش بسیار مفیدی در منطقهای بسیار مهم و گاهی چالشبرانگیز از جهان ایفا میکند. ما به عنوان کانادا، فرصتهای فوقالعادهای برای تعمیق روابط تجاری خود با ترکیه داریم. دیدار من با رئیس جمهور اردوغان در نیویورک، آغاز دوران جدید توسعه روابط ما بود و پیگیر توسعه روابط هستیم».
وی به این موضوع نیز اشاره کرده که کشورش قصد ندارد با چین توافق تجارت آزاد منعقد کند.
نخست وزیر کانادا تأکید کرده که پتانسیل همکاری با ترکیه محدود به بخش خودرو نخواهد بود، بلکه بخشهای استراتژیک را نیز در بر خواهد گرفت.
کارنی درباره انتظارات خود گفته است: «مذاکراتی که ما با رئیس جمهور اردوغان آغاز کردیم میتواند به طیف بسیار وسیعتری، از جمله حوزههایی مانند همکاری در صنعت دفاعی و انرژی هستهای، گسترش یابد. ترکیه یکی از کشورهای پیشرو در تولید در مقیاس جهانی است».
وی با توجه به استراتژی کانادا برای ایجاد مشارکت با «قدرتهای متوسط» در پاسخ به عدم قطعیتها در بازار آمریکا اعلام کرد که ترکیه میتواند یکی از نقشهای کلیدی را در این استراتژی بر عهده بگیرد.
کارنی با برجسته کردن ظرفیت تولید جهانی ترکیه و وزن آن در ناتو، اعلام کرد که کانادا شبکههای تجاری موجود خود را با کشورهایی مانند ترکیه برای تقویت استراتژی صنعت دفاعی خود تعمیق خواهد کرد.
وی با توجه به پایگاه تولیدی قابل توجه و قابلیتهای پیشرفته تولیدی ترکیه، بر فرصت فوقالعاده برای تعمیق روابط تجاری و بازرگانی تأکید کرد.
درباره زمینههای مناسب برای توسعه روابط کانادا و ترکیه به همکاری استراتژیک و امنیتی اشاره شده اما اطلاعاتی درباره جزئیات در دست نیست. اما بد نیست به این نکته اشاره کنیم که در دوران نخست وزیری جاستین ترودو، گزارشهایی منتشر شد که خبر از همکاری محرمانه دو شرکت فن آوری اپتیک کانادایی با پهپادسازی نظامی بایکار ترکیه میداد.
تحلیلگران سیاست خارجی معتقدند که دولت اردوغان، در تنگنای عدم قطعیت و ابهام در روابط ترکیه با آمریکا و اتحادیه اروپا، نگرش خوشبینانهای به انگلیس و کانادا پیدا کرده است. این در حالی است که دست کم درباره کانادا، ترکیه با چندین چالش جدی روبروست. به عنوان مثال، کانادا و ترکیه با فاصله قابل توجهی از هم جدا هستند که هزینهها و پیچیدگی لجستیک را افزایش میدهد و اساساً این مشکل، یک مانع دیرینه در تجارت بین این دو کشور بوده و الگوی تاریخی حجم محدود تجاری با وجود روابط دیپلماتیک، تغییر نکرده است.
از این گذشته، روابط ترکیه با قدرتهای بزرگ و سیاستهای منطقهای گاهی اوقات با مواضع کانادا و غرب، تضاد و تفاوت بسیاری دارد. به عنوان مثال، نوع همکاری ترکیه با روسیه در پرونده سوریه و افزایش حجم مبادلات تجاری بین آنکارا – مسکو، خوشایند آمریکا و کانادا نبوده است.
بخش دیگری از چالشها، مربوط به ویژگیهای ساختاری و اختلاف در رژیمهای نظارتی، کنترلهای صادرات دفاعی و استانداردها در بخشهایی مانند هوافضا و فناوری است.
ترکیه در حوزه تجارت خارجی، با اغلب کشورهای اروپایی، آفریقایی و قفقاز و آسیای میانه روابط گسترده ای برقرار کرده، اما در زمینه تجارت با قاره آمریکا، هنوز هم موفقیت چشمگیری به دست نیاورده و به ویژه کل تجارت ترکیه در حوزه آمریکای لاتین و کارائیب، در سطح یک درصد از تجارت خارجی این کشور را تشکیل میدهد و در آمریکای شمالی نیز توانسته با ایالات متحده همراه شود اما در خصوص کانادا، امتیاز خاصی به دست نیاورده است.
با این حال اندیشکده مطالعات سیاسی – اقتصاد «ستا» (SETA) نزدیک به وزارت امور خارجه و سرویس اطلاعاتی میت ترکیه، کانادا را به عنوان یک شریک دموکراتیک پایدار و متحد ناتو با پتانسیل همکاری فراتر از روابط امنیتی سنتی قلمداد میکند.
تحلیلگران این اندیشکده، با منطق عملگرایانه بها دادن به نقش قدرتهای متوسط در نظم جهانی، دولت رادوغان را به توسعه روابط با کانادا، تشویق میکنند.
در پایان باید گفت: زمینههای عمده همکاری بالقوه بین کانادا و ترکیه شامل دفاع استراتژیک، تجارت و صنعت، حوزه انرژی و هماهنگی چندجانبه در سیاستگذاری است.
به باور کارشناسان، فرصتها در استفاده از مشارکتهای ناتو، گسترش پیوندهای تجاری و تنوعبخشی به اتحادهای ژئوپلیتیکی نهفته است. اما در عین حال، نمیتوان از چالشهای مهمی همچون فاصله، دشواریهای ادغام اقتصادی نامتقارن و اولویتهای متفاوت سیاست خارجی است.
در شرایطی که تحلیلگران خارجی به محدودیتهای ساختاری در تعامل ترکیه با قاره آمریکا اشاره میکنند، تفسیرهای داخلی ترکیه، کانادا را به عنوان یک شریک ارزشمند ناتو و فرصت اقتصادی معرفی میکنند که خواستار تعامل عمیقتر و استراتژیکتر است.
انتهای پیام/