به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، موسی فقیه حقانی، استاد برجسته تاریخ و پژوهشگر حوزه تاریخ معاصر ایران، در نشست «یک کشور، دو مسیر» که در مؤسسه امام خمینی(ره) برگزار شد، با ارائه تحلیلی عمیق و جامع از سیاستهای استعماری غرب و پیامدهای آن بر تاریخ ایران، به بررسی جنایات رژیم پهلوی و نقش انقلاب اسلامی در مقابله با این سیاستها پرداخت. وی تأکید کرد که ایران در طول 225 سال اخیر همواره در برابر فشارهای خارجی و توطئههای استعمارگرانه ایستادگی کرده است.
فقیه حقانی در ابتدای سخنان خود به جنایات رژیم پهلوی در ایران اشاره کرد و گفت: پهلویها جنایات بسیاری را در تاریخ ایران مرتکب شدند، از جمله کشتارهای وحشیانه در شهر مقدس قم و حرم شاهچراغ، و آتشسوزی مدرسه فیضیه که بخشهایی از هویت مذهبی و فرهنگی ایران را هدف قرار داد.
او افزود: این اقدامات تنها نشاندهنده سیاستهای سرکوبگرانه رژیم پهلوی نبود، بلکه تلاشی آشکار برای کمرنگ کردن هویت اسلامی و ملی مردم ایران بود.
این استاد برجسته تاریخ ایران در ادامه به دوران 225ساله مقابله ایران با استعمار پرداخت و گفت: تقریباً 225 سال است که ایران درگیر سیاستهای مخرب غرب، بهویژه انگلیس و آمریکا، علیه خود است. از سال 1210 شمسی، ایران همواره صحنه رقابتهای استعمارگران بوده است و سیاستهای استعماری در این مدت معطوف به تضعیف، جلوگیری از پیشرفت و حتی نابودی این کشور بوده است.
فقیه حقانی با بررسی وضعیت ایران در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، خاطرنشان کرد که از سال 1800 میلادی تا 1917 میلادی، انگلیس بهمدت 117 سال سیاستی در قبال ایران پیش گرفت که هدف آن تضعیف ایران و جلوگیری از پیشرفت و استقلال آن بود. بهگفته وی، در این مدت، ایران عملاً میدان رقابتهای امپریالیستی میان قدرتهای بزرگ جهانی ـ بهویژه روسیه و انگلیس ـ بود.
وی در ادامه با اشاره به خطر تجزیه ایران در قرن بیستم، افزود: اگر انقلاب اسلامی بهرهبری امام خمینی(ره) به وقوع نمیپیوست، بهاحتمال زیاد تا پایان دهه دوم قرن بیستم، ایران بهعنوان یک کشور واحد وجود خارجی نداشت، در آن صورت، نهتنها تشیع و خیزشهای دینی مردمی سرکوب میشدند، بلکه تمامیت ارضی ایران نیز از بین میرفت، در واقع، پیش از انقلاب، بخشهای زیادی از کشور عملاً تحت نفوذ و حاکمیت غرب قرار داشت.
این پژوهشگر برجسته تاریخ ایران همچنین یکی از بحرانیترین مقاطع تاریخ ایران را ذکر کرد و گفت: در سال 1915 میلادی، پس از انعقاد قرارداد محرمانهای میان روسیه تزاری و انگلیس، کار تقسیم کامل ایران میان این دو قدرت استعماری عملاً تمام شده بود، اما با قیامهای مردمی از جمله نهضت میرزا کوچکخان جنگلی و مقاومتهای مردمی در فارس، این توطئهها خنثی شد.
فقیه حقانی در این زمینه اضافه کرد: مقاومتهای گسترده ملت ایران، علیرغم فشارهای استعماری، مانع از تحقق این نقشهها شد.
وی همچنین با توجه به نقش انقلاب اکتبر 1917 در روسیه گفت: با خروج روسیه تزاری از صحنه، انگلیس نتوانست بهتنهایی سیاست تقسیم کامل ایران را پیش ببرد، بنابراین استراتژی خود را از «ایران ضعیف و تجزیهشده» به «ایران مستعمره و وابسته» تغییر داد.
فقیه حقانی در تحلیل راهبردهای دشمن پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، استکبار جهانی به راهبرد اولیه خود بازگشت، یعنی سیاست «ایران ضعیف، تجزیهشده و فروپاشیده»، که مبتنی بر نفوذ، تجزیه و وابستگی به دولتی غیرمستقل است.
او در ادامه افزود که برخی تحلیلگران داخلی تصور میکنند تجزیه ایران بهنفع غرب نیست، اما اسناد و شواهد خلاف این موضوع را نشان میدهند. بهگفته وی، آمریکا بهطور غیرمستقیم بهدنبال تجزیه ایران است، چرا که میخواهد از اجزای آن بهنفع خود بهرهبرداری کند.
فقیه حقانی در بخش دیگری از سخنان خود به ماجرای به قدرت رسیدن خاندان پهلوی پرداخت و گفت: رژیم پهلوی در چارچوب یک طرح استعماری به قدرت رسید، این طرح پس از قرارداد 1907 و توافقهای پس از جنگ جهانی اول شکل گرفت، در این دوران، صهیونیستها که در ساختار قدرت انگلیس نفوذ عمیقی پیدا کرده بودند، بهدنبال تأسیس دولت صهیونیستی در منطقه بودند، رژیم پهلوی دقیقاً در راستای این طرح استعماری بهوجود آمد.
فقیه حقانی همچنین به شواهدی از همکاری رژیم پهلوی با صهیونیستها اشاره کرد و گفت: با به قدرت رسیدن رضاخان، مهاجرت یهودیان از شرق اروپا و آسیای میانه به فلسطین آغاز شد. ایران به یک پل امن برای انتقال یهودیان به فلسطین تبدیل شد، این روند در دوران محمدرضا شاه نیز ادامه یافت و در نهایت رژیم پهلوی یکی از عوامل اصلی شکلگیری رژیم صهیونیستی شد.
وی در این زمینه سخنان وینستون چرچیل، نخستوزیر وقت انگلیس را یادآور شد که گفته بود؛ "خون ایران به صهیونیستها حیات دوباره بخشید"، و گفت که این سخن گواهی است بر نقش کلیدی رژیم پهلوی در پیشبرد پروژه استعماری غرب.
فقیه حقانی اهداف استعمار در دوره پهلوی را چهار محور عمده دانست: نابودی هرگونه مقاومت و جنبشهای استقلالطلبانه در ایران و منطقه، تشکیل رژیم صهیونیستی بهعنوان پایگاه مطمئن غرب در خاورمیانه، استفاده از ایران بهعنوان سد در برابر نفوذ کمونیسم شوروی، و غارت بیرویه منابع نفت ایران.
وی اضافه کرد که این اهداف در طول دوره پهلوی با ابزارهایی چون اشغال نظامی، جنگهای پیدرپی، قحطیهای مصنوعی، و گسترش بیماریها تحقق یافت.
فقیه حقانی در پایان سخنان خود راجع به کودتای 1299 گفت: مثلث شومی که متشکل از «اردشیر ریپورتر»، جاسوس ارشد انگلیس، «ژنرال آیرونساید»، فرمانده نیروهای انگلیس در ایران، و جمعی از روشنفکران وابسته بود، کودتای سوم اسفند 1299 را طراحی کردند. این افراد مستقیماً به شبکه صهیونیستی بینالمللی وابسته بودند و از دوران قاجار بهدنبال تضعیف و تجزیه ایران بودند.
وی نهایتاً هشدار داد: استعمارگران همچنان بهدنبال تحقق اهداف خود هستند، اما اینبار با استفاده از روشهای جدید نفوذ و ایجاد دولتهای وابسته در پی رسیدن به این هدف هستند.
انتهای پیام/+