به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، روندی در آسیای مرکزی در حال شتاب گرفتن است که در آن تمایل به زیرساختهای عظیم انرژی به نفع توسعه پروژههای با مقیاس کوچکتر، سریعتر و مقرونبهصرفهتر در حال کاهش است.
قزاقستان که قصد ساخت سه نیروگاه هستهای بزرگ را دارد، نخستین کشوری بود که با اعلام بررسی امکانسنجی استقرار راکتورهای کوچک مدولار (SMR) در اواخر سال 2025 برای تأمین نیازهای رو به رشد برق، به این روند پیوست.
ازبکستان نیز تمایل خود را برای عبور از تکیه بر نیروگاههای برقآبی بزرگ به نفع ژنراتورهای برقآبی میکرو (کوچکمقیاس) جهت جبران کمبود آب منطقهای ابراز کرده است.
اکنون تاجیکستان، که میزبان بزرگترین پروژه زیرساختی منطقه یعنی «سد روغون» است، بهعنوان آخرین کشور آسیای مرکزی به جنبش «کوچکسازی» پیوسته است.
قرارداد 250 میلیون دلاری برای نیروگاههای خورشیدی
طی روزهای اخیر، دولت تاجیکستان چندین ابتکار برای توسعه ظرفیت انرژی خورشیدی اعلام کرده است. در 13 ژانویه، مقامات این کشور قراردادی 250 میلیون دلاری برای ساخت دو مزرعه خورشیدی با مجموع ظرفیت تولید سالانه 500 مگاوات امضا کردند.
برای مقایسه، سد روغون در صورت تکمیل طبق مشخصات فعلی، با ظرفیت تولید سالانه 3600 مگاوات و هزینه کلی بیش از 9 میلیارد دلار، بزرگترین سد جهان خواهد بود.
در بیانیه دولت تاجیکستان آمده است: «این پروژه نمادی از گامی جدی برای تاجیکستان به سوی انرژی "سبز"، اقتصاد پایدار و آیندهای دوستدار محیطزیست است و همچنین پایهای محکم برای دستیابی به استقلال انرژی کشور ایجاد میکند.»
طبق این بیانیه، پیشبینی میشود مزارع خورشیدی ظرف حدود یک سال عملیاتی شوند. این در حالی است که تکمیل سد روغون، مشروط بر نبود تأخیرهای ناشی از مشکلات مالی یا سایر عوامل، بهطور آزمایشی برای حدود یک دهه آینده برنامهریزی شده است.
علاوه بر این، وزارت انرژی و منابع آب تاجیکستان فاش کرده که در حال مذاکره با شرکت عربستانی «ACWA Power» و شرکت اماراتی «Masdar» (مستقر در ابوظبی) برای ساخت مزارع خورشیدی با مجموع ظرفیت 1650 مگاوات است. هر دو شرکت هماکنون در حال توسعه پروژههای متعدد انرژی تجدیدپذیر در سراسر آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان هستند و نسبت به توسعه حضور خود در منطقه ابراز تمایل کردهاند.
تردید در سودآوری «فیل سفید»؛ اعتراف ضمنی به مشکلات سد روغون
روی آوردن به انرژی خورشیدی نشاندهنده تغییر بالقوه و بزرگی در سیاست انرژی دولت دوشنبه است. مقامات دولتی مدتهاست که ادعاهای فعالان محیطزیست مبنی بر اینکه روغون یک تهدید زیستمحیطی برای منطقه و یک «فیل سفید در حال ساخت» (پروژهای پرهزینه و کمفایده) است را رد کرده و در عوض از این سد بهعنوان ضامن استقلال انرژی کشور دفاع میکنند.
ظهور پروژههای خورشیدی در تاجیکستان ممکن است نشاندهنده اعتراف ضمنی دولت به درست بودن انتقادات باشد. همچنین این امر میتواند اذعان غیرمستقیمی به این واقعیت باشد که دوشنبه نمیتواند نگرانیهای وامدهندگان بینالمللی را مبنی بر اینکه روغون پس از بهرهبرداری کامل، سودآوری کافی برای بازپرداخت میلیاردها دلار وام را خواهد داشت، برطرف سازد.
انتهای پیام/