به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم, در شرایطی که اقتصاد ایران با چالشهای متعددی از جمله تورم، ناپایداری ارزی و تحریمهای بینالمللی مواجه است، یکی از مهمترین مسائل در بخش صنعت، پایین بودن بهرهوری در کارگاهها و کارخانجات است. این پدیده نه تنها بر سودآوری شرکتها تأثیر میگذارد، بلکه در بلندمدت، رشد اقتصادی کشور را مختل میکند.
بر اساس گزارشهای سازمان آمار ایران و موسسه مطالعات اقتصادی، بهرهوری نیروی کار در ایران در سال 1403 به کمتر از 50درصد از میانگین جهانی رسیده است. این وضعیت نشاندهنده نیاز فوری به اصلاحات ساختاری و عملی در سیستم تولیدی کشور است.
دلایل اصلی پایین بودن بهرهوری در کارگاهها
کمبود سرمایه گذاری و تجهیرات قدیمی,کمبود آموزش و مهارت های فنی,سیستم مدیریتی ضعیف و ناکارآمد,کمبود انگیزه و رضایت شغلی,تخریب ساختار تولید و بحران اقتصادی از جمله دلایل اصلی پایین بودن بهره وری در کارگاه ها است.
کمبود سرمایهگذاری و تجهیزات قدیمی: بسیاری از کارگاهها و کارخانجات در ایران با دستگاهها و تجهیزات قدیمی و غیرمعاصر کار میکنند که به دلیل کمبود سرمایهگذاری و تحریمها، به روزرسانی نشدهاند. این امر باعث کاهش سرعت تولید، افزایش هزینههای نگهداری و کاهش کیفیت محصولات میشود.
کمبود آموزش و مهارتهای فنی:بسیاری از کارگران در کارگاهها دارای مهارتهای کافی برای استفاده از تجهیزات مدرن نیستند. آموزشهای ارائه شده در سطح ملی و صنعتی اغلب به سمت نظریات تمرکز دارند و کمتر به مهارتهای عملی و نیازهای واقعی صنعت میپردازند. این امر منجر به افت کارایی و افزایش خطاهای تولید میشود.
سیستم مدیریتی ضعیف و ناکارآمد:بسیاری از کارگاهها دارای سیستمهای مدیریتی قدیمی و غیرسازمانیافته هستند. نبود برنامهریزی دقیق، کنترل کیفیت ناکافی و عدم تحلیل عملکرد نیروی کار، منجر به اتلاف منابع و زمان میشود.
کمبود انگیزه و رضایت شغلی: کارگران در شرایطی که درآمد پایین، شرایط کاری نامناسب و نبود امکانات اجتماعی و حرفهای دارند، احساس ناامیدی میکنند. این امر باعث کاهش انگیزه، افزایش غیبت و کاهش بهرهوری میشود.
تخریب ساختار تولید و بحران اقتصادی: تحریمهای بینالمللی، تورم بالا و ناپایداری ارزی منجر به کاهش تقاضا، کاهش سرمایهگذاری و افزایش هزینههای تولید شده است. این عوامل باعث میشود کارگاهها در شرایط اضطراری و ناپایدار عمل کنند.
بهرهوری بدون مشارکت شدنی نیست
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران در گفتوگویی در خصوص افزایش بهرهوری در حوزه کار و کارگری به موضوع الگوی مشارکت اشاره کرد گفت: افزایش انگیزه و مالکیت حسی اینکه کارگران در تصمیمگیری شرکت داده شود، موجب میشود احساس کند کار مربوط به خودش بوده در نتیجه اشتیاق بیشتر برای انجام کار با کیفیت و افزایش راندمان در فعالیتش خواهد داشت.
وی افزود: استفاده از دانش عملی و تجربه کارگران بسیار در افزایش بهرهوری مؤثر بوده، زیرا کارگران اغلب بهترین شناخت را از فرآیندها، مشکلات و راهحلهای عملی دارند. به طور قطع، مشارکت آنها مساوی با بهبود فرآیندها، بدون هزینه اضافی است.
این فعال کارگری در کنار افزایش بهرهوری به شکسته شدن سد مقاومت در برابر تغییرات اشاره کرد و گفت: اگر سیاستها و تغییرات با مشارکت کارگران طراحی شوند، با کمترین مقاومت اجرا میشوند. مشارکت دادن کارگران باعث کاهش زمان و هزینه اجرایی شده و اعتماد و همدلی را به دنبال دارد.
گلپور با تاکید بر افزایش خلاقیتها در فضای کار مشارکتی، ادامه داد: خلق فرهنگ نوآوری و حل مسئله جمعی، محیطی که افراد مجاز به پیشنهاد ایده هستند، منجر به نوآوریهای کوچک و بزرگ شده که مستقیماً بر بهرهوری تأثیر میگذارد.
وی یادآور شد: بر اساس تحقیقات برخی سازمانهای بینالمللی از جمله سازمان جهانی کار (ILO) نهادهایی که از مدلهای مشارکتی استفاده میکنند، 20درصد به بهرهوری کارها میافزایند.
راهکارهای افزایش بهرهوری نیروی کار
سرمایهگذاری در تجهیزات و فناوری: ارتقای تجهیزات به سمت فناوریهای مدرن، اتوماسیون و هوش مصنوعی، میتواند بهرهوری را چند برابر کند. دولت و بخش خصوصی باید در این زمینه سرمایهگذاری کنند و از طریق تسهیلات مالی و تخفیفهای مالیاتی، تحریمها را جبران کنند.
برنامه های آموزشی مهارتی و عملی :ایجاد مراکز آموزشی صنعتی با همکاری دانشگاهها و شرکتهای بزرگ، میتواند مهارتهای کارگران را ارتقا دهد. آموزشهایی مانند تعمیر و نگهداری تجهیزات، کنترل کیفیت و مدیریت پروژه باید در برنامههای آموزشی گنجانده شوند.
بهبود سیستم مدیریتی و ایجاد سیستمهای کنترل کیفیت:استفاده از سیستمهای مدیریت مدرن مانند ISO 9001، ایجاد سیستمهای ارزیابی عملکرد و تحلیل دادههای تولید، میتواند کارایی را افزایش دهد.
ارتقای شرایط کاری و ایجاد انگیزههای شغلی:افزایش حقوق، ایجاد بیمههای اجتماعی، ارائه فرصتهای ارتقاء و ایجاد محیط کاری مثبت، میتواند رضایت شغلی را افزایش دهد و بهرهوری را بهبود بخشد.
همکاری بین بخشهای دولت، صنعت و آموزش:ایجاد شراکتهای چندجانبه بین دانشگاهها، صنایع و دولت، میتواند باعث ایجاد نیروی کار مهارتدار و متناسب با نیازهای صنعت شود.
به گزارش تسنیم, پایین بودن بهرهوری در کارگاهها نه تنها یک مشکل اقتصادی، بلکه یک چالش ساختاری و اجتماعی است. برای افزایش بهرهوری، نیاز به تغییرات جدی در سیاستهای اقتصادی، آموزشی و مدیریتی است. اگر این تغییرات به درستی اجرا شود، میتوان از ایران به عنوان یک قطب تولیدی و صنعتی در منطقه خاورمیانه یاد کرد.
انتهای پیام/