به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، امام خامنهای (مد ظله العالی) در جریان دیدار اخیرشان با مردم قم به مناسبت سالروز قیام تاریخی 19 دی، همچون همیشه نکات بسیار مهم و تعابیر به غایت دقیقی را مطرح فرمودند. یکی از تعبیرهای شایان توجهی که بر لسان ایشان جاری شد، «سلاح نرم» و رجحان آن در برابر سلاح سخت بود. از منظر معظمله، «سلاح نرم» همان عنصر معنوی نصرتآفرینی است که در واقعه تاریخی 19 دی توانست به برگ برنده ملت ایران تبدیل شود و بر امکانات و تجهیزات گوناگون دشمن اعم از توپ و تانک و امثالهم فائق آید.
از همینرو در مجال پیشرو به سراغ دکتر محسن ردادی، جامعهشناس سیاسی و عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی رفتیم و نظرات او را درباره بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب در سخنرانی 19 دی جویا شدیم.
در ادامه مشروح این گفتوگو را از نظر میگذرانید:
تسنیم: یکی از تعابیر شایان توجهی که رهبر معظم انقلاب در بیاناتشان به مناسبت سالروز قیام تاریخی 19 دی مطرح فرمودند، تعبیر «سلاح نرم» بود؛ سلاحی از جنس غیرت دینی و غیرت ایمانی که در همه میدانها تعیینکنندهتر است و در بستر واقعه تاریخی 19 دی 1356 هم توانست بر سلاح سخت دشمنان چیره شود. ارزیابی شما در باب طرح این تعبیر مهم از جانب مقام معظم رهبری چیست؟
ردادی: مبحث «سلاح نرم» که رهبر معظم انقلاب در بیانات اخیرشان مورد اشاره قرار دادند، عاملی تعیینکننده در تابآوری نظامهای حکمرانی و نیز در تمامی جنگها و مبارزات است. ممکن است برخی F35 و سلاحهای هستهای را عامل قدرت ببینند، اما اگر خلبانی که میخواهد در F35 بنشیند، ایمان، غیرت، احساس مسئولیت و عشق به وطن نداشته باشد، نمیتواند کار خود را به خوبی انجام دهد. در مقابل، فردی را در نظر بگیرید که ممکن است خلبان جنگنده ضعیفتری باشد اما دارای صفات فوقالذکر باشد. بیتردید خلبان دوم عملکرد موفقتری را از خود به جا خواهد گذاشت. در جریان جنگ تحمیلی 12روزه هم نمونه این امر را دیدیم. آمریکا و رژیم صهیونیستی با پیشرفتهترین سلاحهای روز دنیا به خاک ما هجوم آوردند اما از آنجا که کشور ما ریشه دارد و مردمش حب وطن، غیرت، ایمان و احساس مسئولیت دارند، نتوانستند کاری از پیش ببرند.
جنگ تحمیلی 12روزه نشان داد که «سلاح نرم» مردم ایران چقدر قوی است
جنگ میان ایران و رژیم صهیونیستی جنگ ارادههاست؛ جنگی که در آن ایمان به خدا و نصرت الهی، تعیینکننده پیروز میدان خواهد بود. بحمدالله تا به امروز پیروزی از آن ملت ایران بوده و به یاری خدا در ادامه هم اینگونه خواهد بود. در جنگ تحمیلی 12روزه مشخص شد که ایمان ملت ایران به پروردگار، تا چه اندازه عمیق بود. هرچه مردم شهید میشدند، غیرت و مجاهدت و مقاومتشان افزایش مییافت. از آن طرف، دشمنان ما بیشتر احساس عجز و ترس و فرار به پناهگاه پیدا میکردند. «سلاح نرم» به مثابه سلاحی تعیینکننده، موضوع بسیار مهمی است که رهبر معظم انقلاب مورد تاکید قرار دادند. عنصری که اکنون میتواند کشور را حفظ کند و تا به امروز هم علیرغم مشکلات و سختیهایی که مردم با آنها مواجهاند، حافظ ایران بوده، همین «سلاح نرم» است. اگر دشمنیهایی که از بدو پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز در قبال ایران رخ داده در قبال هر کشور دیگر دنیا رخ میداد، مردم آن کشورها خیلی زود صبر و ایستادگی خود را از دست میدادند. اینکه رهبر معظم انقلاب، ملت ایران را تحسین میکنند، به خاطر همین سلاح نرمی است که مردم از آن برخوردارند. مولفههایی چون ایمان، غیرت، احساس مسئولیت و وطندوستی باعث میشود که ملت ایران علیرغم مشکلات و موانع موجود، راه خود را ادامه دهند و کشور در مسیر پیشرفت حرکت کند.
«سلاح نرم» از بدو تشکیل جمهوری اسلامی تا به امروز حافظ کشور بوده است
همانگونه که مقام معظم رهبری هم اشاره کردند، وضعیت در اوایل انقلاب به مراتب دشوارتر بود و از بدو تشکیل جمهوری اسلامی، همین «سلاح نرم» بود که حافظ کشور شد. تصور کنید انقلاب اسلامی به تازگی رخ داده و کشور هنوز نظام سیاسی مستقر ندارد، از سوی دیگر شاهد آشوب و توطئههای داخلی اعم از تجزیهطلبی، کودتا و بقایای سلطنتطلب رژیم سابق هستیم. در ادامه، هجوم رژیم بعث عراق به کشور را داشتیم و... در تمامی این حوادث اگر «سلاح نرم» را نداشتیم و مردم همراهی نمیکردند، کشور مانند شهریور 1320 خیلی زود از هم میپاشید. چرا در سال 1320 آن اتفاق رخ داد؟ چون پهلوی تمام مولفههای انسجامبخش را از بین برده بود؛ بدینمعنا که مردم ناامید بودند، حس ایمان و مسئولیتپذیری تضعیف شده بود، علیرغم پیشرفت مقوایی و کادوپیچشدهای که پهلوی با پول نفت در کشور به وجود آورده بود، بهواسطه تحدید روحانیت، سلاحهای نرم مردم را از آنها گرفته بود. به تدریج این سلاحها بازیابی شد و روحانیت تلاش کرد و حربههای نرم را در اختیار مردم قرار دهد. روحانیون ما با آموزش و پرورشی که از پایان دوره رضا خان تا پیروزی انقلاب اسلامی انجام دادند، باعث شدند که اعتماد به نفس مردم و روحیه ایستادگی در برابر ظلم دشمنان بازیابی شود و این بازیابی به خوبی خود را در وقوع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی هشتساله نشان داد.
خصوصیات ویژه مردم ایران باعث میشود که حامل سلاحهای نرم باشند
همه این موارد نشان میدهد که مردم ایران دارای خصوصیات بسیار شاخص و خاصی هستند و این برآمده از فرهنگ و تمدن ریشهمند آنهاست. این مردم، خصالی دارند که با اتکا بر آن میتوانند حامل سلاحهای نرم باشند. همه ملتهای دنیا اینگونه نیستند که تا این حد حس وطندوستی، احساس مسئولیت و غیرت داشته باشند. به همین دلیل است که حضرت آقا در سخنرانیشان مردم ایران را به صورت خاص مورد تمجید قرار میدهند. وقتی در افواه و افکار عمومی سخن به میان میآید، گفته میشود که همهجا خوب و بد دارد، اما رهبر معظم انقلاب اینگونه سخن نمیگویند، بلکه معتقدند مردم ایران به طور کلی بهترند. این وصف، نشاندهنده شناخت عمیق مردم ایران است. چه امام خمینی (ره) و چه مقام معظم رهبری در سایه همراهی مردم خداپرست و مسلمان ایران توانستند نظام اسلامی را به خوبی پیش ببرند و تا به امروز به حیات پربرکت آن تداوم بخشند. اعتمادی که امام (ره) و حضرت آقا به مردم داشته و دارند، در نوع خود بینظیر است. همانگونه که رهبر معظم انقلاب اشاره کردند، شناختی که آمریکا و رژیم صهیونیستی از مردم ایران دارند، بسیار ناقص است، مثالشان هم این بود که «جیمی کارتر» مردم ایران را نشناخت، ترامپ هم نمیشناسد.
امامین انقلاب به خوبی مردم ایران را شناختهاند
به اعتقاد من، امامین انقلاب به خوبی مردم را شناختند و دیدیم که بهترین سطح از تعامل را با ملت برقرار ساختند و با همراهی همین مردم است که کشور، جنگهای متعدد و تحریمهای گوناگون را پشت سر گذاشته و همچنان پرقدرت و توانمند در حال حرکت است. پس رهبر معظم انقلاب اسلامی هم مردم ایران را خیلی خوب میشناسند و هم این مردم را از حیث شاخص خوبی در منتهای خود میبینند. مردمی که همواره پای کار ایران و اسلام و انقلاب هستند.
جوان ایرانی برخلاف آنچه جامعهشناسان میگویند ناامید نیست
نکته دیگری که مایلم بیان کنم این است که برخلاف آنچه گفته میشود-مخصوصا از جانب استادان اصلاحطلب دانشگاهها- جوانهای ما از دست نرفتهاند و شکاف نسلی باعث ناامیدی و گسستشان از ارزشها نشده است. چندی قبل آقای تقی آزادارمکی مصاحبهای انجام داده و چنین اظهاراتی داشتند که با واقعیات جامعه ایران منطبق نیست. از سوی دیگر ممکن است گاهی برخی متدینین ما هم درگوشی به هم بگویند جوانان فاسد شدهاند و دیگر به دنبال معنویات نیستند. این درحالی است که رهبر معظم انقلاب هرگز چنین اعتقادی ندارند. ایشان معتقدند که جوانان ما هم امید دارند و هم نقطه قوت جمهوری اسلامی محسوب میشوند. اگر قرار باشد روزنهای گشوده شود و کشور پیشرفت کند، این اتفاق با تکیه بر منابع طبیعی نمیافتد، با تکیه بر علم و فناوری و نیروی نظامی هم رخ نمیدهد، اگرچه همه اینها مهماند، اما تاکید رهبر معظم انقلاب این است که کشور با تکیه بر نیروی جوان پیشرفت میکند و نقطه قوت ما جواناناند. بنابراین مقام معظم رهبری با ادبیات و تحلیلهایی که جوانان را لاابالی و فاسد معرفی میکند، به شدت مخالفاند و این برآمده از شناخت عمیق ایشان نسبت به جوانان است. به هر حال ایشان بین جوانها بزرگ شده و از بدو جوانی تا به امروز با اقشار جوان معاشرت داشتهاند و چهبسا بهتر از استادان دانشگاه و جامعهشناسانی که خود را در اتاقهای تنگ و تاریک محصور ساختهاند و میکوشند از دریچه رسانهها و تئوریهای غربی و آمار و ارقام گزینشی، جوانان ایران را تحلیل و تفسیر کنند، این قشر را میشناسند.
تسنیم: امام خامنهای (مد ظله العالی) در بخش دیگری از بیانات خود به نکته مهم دیگری اشاره داشتند و آن مزیت جمهوری اسلامی نسبت به دیگر نظامهای سیاسی است. ایشان قدرت امروز ایران را برآمده از حاکمیت جمهوری اسلامی دانسته و تصریح فرمودند که اگر حکومت لیبرالدموکراسی، سلطنتی یا سایر حکومتهای وابسته به این و آن در مسند کار بود، امروز کشور از چنین قدرت، اقتدار و پیشرفتی برخوردار نبود. تحلیل شما درباره این نکته چیست؟
ردادی: مقاومت، مقوله بسیار عجیب، پیچیده و جالبی است. هرجا که مقاومت در برابر جریان اصلی اتفاق میافتد، آنجاست که ابتکار جوشش پیدا میکند و نوآوری رخ میدهد. این امر به وفور در حوزهای چون دانش و فناوری رخ داده است. مقاومت و حرف متفاوت زدن به خودی خود، نقطه قوت است؛ زیرا باعث میشود ابتکار اتفاق بیفتد و مسیر تازهای باز شود. درباره نظام حکمرانی هم شرایط به همین ترتیب است. اگر ما بخواهیم پا جای پای لیبرالدموکراسی یا حکومتهای کمونیستی شرق بگذاریم، هیچ مزیتی حاصل نمیشود و در نهایت، نقشی که برایمان تعریف میشود، فراتر از تامین منابع خام برای کشورهای مسلط و پیشرفته نخواهد بود. چنین روندی سبب میشود کمکم فاصله یک کشور با کشورهای پیشرفته افزایش پیدا کند و عقب بماند.
مقاومت به مثابه قدرت؛ تجربه ثمربخش آفریقای جنوبی
عنصری که باعث تابآوری و قدرتمندتر شدن کشورها میشود، مقاومت است. مقاومت باعث میشود که ما همواره به دنبال ابداع روشهای تازه باشیم و قدرتمندتر شویم و بهترین مدلی که با نیازهای ایران تناسب دارد را برای اداره کشور انتخاب کنیم. در دنیا کشورهایی را میبینیم که از ترس تحریم و مسائل اقتصادی به دامن غرب رفتند؛ مثل اندونزی، مصر و... که زمانی کشورهایی انقلابی بودند اما به دلیل مشکلات اقتصادی، بیاعتمادی به مردمشان و ناتوانی در کنترل شورشهای داخلی، به دامان غرب پناه بردند و اینک وضعیت هر دو مشخص است؛ حالا مصر و اندونزی به کشورهایی تبدیل شدهاند که در حوزههای گوناگون اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و... کشورهای پیشرفتهای به شمار نمیآیند. چهبسا اگر بر مشی مقاومت و مبارزه میایستادند و خوی انقلابی خود را حفظ میکردند، امروز کشورهای پیشرفتهتری بودند. کما اینکه آفریقای جنوبی به این نقطه رسید. آفریقای جنوبی نخواست پیرو کشورهای غربی و رژیم صهیونیستی باشد و امروز میبینیم که پیشرفت بیشتری را هم تجربه کرده است و حرفهای زیادی برای گفتن دارد. میخواهم تاکید کنم که مقاومت موجب بروز ابتکاراتی میشود که این ابتکارات به افزایش قدرت و توانمندی کشورها میانجامد.
تسنیم: رهبر معظم انقلاب در فراز پایانی بیاناتشان بار دیگر بر ضرورت وحدت و یکپارچگی ملت تاکید و تصریح فرمودند که ملت یکپارچه بر هر دشمنی فائق میآید. علت تاکیدهای مکرر ایشان درباب لزوم و اهمیت حفظ روحیه اتحاد و انسجام ملی را در مقطع کنونی چه میدانید؟
ردادی: پایانبندی بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب میتوانست با آنچه شاهد بودیم، متفاوت باشد. برای مثال با توجه به اغتشاشات اخیر، ایشان میتوانستند روی این نکته تاکید کنند که کشور باید قدرت و اقتدار خود را حفظ کند. یا میتوانستند بر مباحث اقتصادی و معیشتی تاکید کنند و یا موضوعات سیاسی را برجسته سازند اما برای شخص من بسیار جالب بود که ایشان در شرایط کنونی با این حجم از دشمنیها و توطئهچینیها بر وحدت و یکپارچگی متمرکز شدند. وقتی ایشان در پایان سخنانشان به این نکته اشاره میفرمایند، یعنی وحدت مهمترین نکته و توصیهای است که میخواهند با مردم مطرح کنند. طبیعی است که اگر انسجام ملی از دست برود، کشور دچار مشکلات بسیار جدی میشود. طی روزهای اخیر، حوادث و صحنههای عجیبی را در کشور شاهد بودیم؛ توحش عریان و داعشگونهای که شاید مشابه آن را در کشورهای تروریستزدهای مثل سوریه دیده بودیم.
آشوبگران با اعمال خشونتهای عریان اتحاد مقدس و انسجام ملی را هدف گرفته بودند
من فکر میکنم یکی از اهدافی که دشمنان از اعمال خشونتهای عریان در کف جامعه پیگیری میکردند، این بود که نفرت و خشونت را در جامعه ما رواج دهند؛ چراکه هرچه خشونت افزایش پیدا کند، اتحاد مقدس و انسجام اجتماعی کاهش مییابد. لبنان تکهتکهشدهای که امروز میبینیم، نتیجه اقدامات وحشیانهای است که فالانژها در دهه 60 و 70 میلادی در این کشور انجام دادند و با روشهای بسیار سخت و سبوعانه با مردم مواجه شدند. این امر باعث شد که جامعه لبنان پارهپاره شود. وقتی رهبر معظم انقلاب در پایان سخنرانیشان روی مولفه وحدت دست میگذارند، پس این موضوع برای ما هم باید بسیار مهم و اولویتدار باشد. ما نباید با مشاهده این حجم از خشونتهای زبانی و فیزیکی که حجمشان نسبت به گذشته بسیار بالاتر بود، دچار خشم، دیگرستیزی، جنگ خانگی، برادرکشی و مواردی از این دست شویم. همواره باید یادمان باشد که یک ملت متحد و یکپارچه هستیم و در نهایت، سرنوشتمان یکی است.
دشمن اصلی را گم نکنیم
حس هموطن بودن، حس برادری و خواهری باید همواره میان ما وجود داشته باشد و روز به روز تقویت شود. برای حفظ انسجام ملی لازم است که از نفرت دوری کنیم. من نگران نفرتی هستم که ممکن است پس از اتفاقات اخیر، سر برون آورد. مثلا قشر مذهبی ما در واکنش به این خشونتهای کلامی و فیزیکی دچار نفرت شوند و این وضعیت به شکافهای درون جامعه بیشتر دامن بزند. برای اجتناب از بروز چنین وضعیتی همواره باید نگاه امامین انقلاب مدنظرمان باشد، اگر میبینیم برادران یا خواهرانمان در موضوعاتی دچار سوءتفاهم یا کجاندیشی شدهاند، نباید با هم درگیر شویم و دشمن اصلی را گم کنیم. باید با آنها صحبت کنیم و دردشان را بفهمیم تا انسجام اجتماعی حفظ شود. فکر میکنم این پایانبندی از جانب رهبر معظم انقلاب بسیار هوشمندانه بود و باید مبنای عمل همه قرار گیرد؛ خاصه قشری که دلشان برای وطن میتپد. در شرایط کنونی، فرقه فرقه شدن باعث میشود که خشک و تر با هم بسوزند و چیزی از میهن باقی نمیماند. بنابراین همه ما باید نسبت به توصیه بسیار مهم رهبر معظم انقلاب، احساس مسئولیت و غیرت بیشتری داشته باشیم.
انتهای پیام/