به گزارش گروه "رسانهها"
خبرگزاری تسنیم، استخوان و پوست گاو، ژلاتین میشود و بعد پاستیل و سؤالهای فراوان که؛ آیا پاستیلها برای استخوان و مفاصل خوب است و اصلاً ارزش تغذیهای دارد یا نه؟
اخیراً پاستیلهای رنگیتر و شفافتر و در اشکال زیباتری به بازار آمده است که بهویژه کودکان را بهطرف خود جلب میکند.
اغلب این پاستیلها نیز بهصورت فلهای عرضه میشوند که نسبت به اشکال بستهبندی از رنگ خیرهکنندهتر و حتی طعم بهتری برخوردار هستند و حال این سؤال مطرح میشود؛ آیا این پاستیلها قاچاق است یا تولید داخل و آیا سلامت آنها تضمین شده است؟
اظهارنظرهای فراوان درباره پاستیل
بسیاری از افراد نمیدانند که اصلاً ترکیبات پاستیل چیست و چه ارزش غذایی دارد، در رده چیپس و پفک قرار میگیرد یا نسبت به آنها سالمتر است اما اظهارنظرهای فراوانی درباره آن میکنند،
بهطور مثال برخی میگویند "پاستیل قد را بلند میکند"، برخی دیگر میگویند "غضروفساز و برای دندان هم خوب است"، و برخی دیگر معتقد هستند که "خوردن آن موجب بروز مشکلات گوارشی میشود"،
حتی یک مادر که اخیراً کودکش را برای مشکلات تکلمی نزد پزشک برده است، پزشک به او توصیه کرده است که فرزندش پاستیل مصرف کند درحالی که تحقیقات پزشکی دراینباره انجام نشده است.
تاریخچه مختصری از پاستیل
هانس ریگل مدیر شرکت آلمانی آبنبات هاریبو با افزودن ژلاتین به آبنباتها، اولین پاستیلها را بهشکل خرس در سال 1920 ابداع کرد هرچند مصرف ژلاتین بهعنوان اصلیترین ماده غذایی تشکیلدهنده پاستیل از زمان فراعنه مصر، وجود داشته است.
سالها بعد پاستیلها در هزاران شکل مختلف از خرس، کرم، قورباغه، همبرگر کوچک، توتفرنگی و آلبالو گرفته تا بطری نوشابه و دیگر شکلهای دوستداشتنی به بازار عرضه شد.
این شکلاتهای ژلاتینی خوشمزه آنچنان محبوبیت یافت که بازار مالی آن تنها در سال 1996 در آمریکا، بالغ بر 135 میلیارد دلار شد.
در ایران نیز پاستیلهای نوشابهای جزو قدیمیترینها است و برای برخی افراد حکم یک نوستالژی دوستداشتنی را دارد.
ترکیبات پاستیل از زبان متخصص تغذیه
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: ماده اولیه پاستیل، ژلاتین است؛ ژلاتین یک ترکیب پروتئینی متشکل از سه اسیدآمینه است.
دکتر احمدرضا درستی میافزاید: هر کدام از این اسیدآمینهها بهطور جداگانه میتوانند وارد بدن شوند اما چون هر سه اسیدآمینه بهطور یکجا در پاستیل وجود دارد میتواند به فراهم کردن ژلاتین موردنیاز استخوان، کمک کند.
وی خاطرنشان میکند: ژلاتین بهویژه در افرادی که دچار شکستگی استخوان شدهاند، میتواند کمککننده باشد.
پاستیل و استخوان گاو و گوسفند
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: ژلاتین از جوشاندن استخوان گاو و گوسفند فراهم میشود؛ افرادی که خوراک کلهپاچه میخورند هنگام خنک شدن آن مشاهده میکنند که از آن ژله حاصل شده که این همان ژلاتین است.
درستی ادامه میدهد: استخوان را از گوشت جدا میکنند و آن را میجوشانند که نتیجه آن ژلهای بیرنگ است که با افزودن رنگ و مواد قندی، تبدیل به پاستیل میشود؛ پس پاستیل در حقیقت ژله کمآب همراه با طعمدهنده، رنگدهنده و دیگر افزودنیها است تا قوام بهتری پیدا کند.
تبلیغات استخوانسازی پاستیل گمراهکننده است
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: ژلاتین ارزش غذایی بالایی ندارد و در حالی که به افرادی که استخوان آنان شکسته است، کمک میکند، برای کودکان در حال رشد سودمند نیست.
درستی اضافه میکند: کودکان در حال رشد به همه نوع مواد غذایی برای رشد نیاز دارند و ژلاتین کمک چندانی به استخوانسازی و ساخت مفاصل نمیکند.
وی تصریح میکند: گاهی با تبلیغات به این اشتباه عامه دامن میزنند که "اگر غذای کافی نمیخوری، پاستیل میتواند آن را جبران کند"، در حالی که این امر اشتباه است.
لزوم توجه به حلّیت پاستیلهای خارجی
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: برای تهیه پاسیل که استخوانها جوشانده میشوند باید به ذبح شرعی دامها نیز توجه داشت؛ گاهی برخی سوءاستفادهکنندگان (در کشورهای خارجی) بهجای آنکه برای کشتن گاو، رگهای آن را ببرند، دامها را خفه میکنند تا خون در بدن دامها باقی بماند و رنگ استخوانها تیرهتر شود.
درستی میافزاید: همچنین این سوءاستفادهکنندگان گاهی به آلودگیهای میکروبی در محل کشتن دام توجهی نمیکنند.
وی تصریح میکند: گاهی مسافران ایرانی در بازگشت از کشورهای خارجی با خود پاستیل و ژلاتین میآورند بدون اینکه بدانند این پاستیلها حرام هستند یا حلال.
پاستیل اشتها را کور میکند
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: مصرف بیرویه پاستیل بهخاطر وجود رنگ و شکر و دیگر مواد افزودنی میتواند اشتها را کور کند و موجب سوءتغذیه شود.
درستی به مردم توصیه کرد هنگام خرید پاستیلها به حلّیت آن توجه داشته باشند و از مصرف زیاد آن نیز پرهیز کنند.
پاستیل بهتر است یا چیپس و پفک یا گندم شادونه؟
مدیر گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: اگر یک فرد چاق از من بپرسد که پاستیل بخورد یا بستنی یا پفک یا چیپس، به او خواهم گفت که "مصرف پاستیل بر دیگر تنقلات مصنوعی، ارجحیت دارد".
درستی میافزاید: اما بهطور قطع مصرف تنقلات سنتی مانند گندمشادونه یا توتخشکه بر مصرف تنقلاتی مانند پاستیل ارجحیت دارد و برای سلامتی مفید است زیرا بههرحال پاستیل همراه مواد شیمیایی است.
پاستیلها حتماً باید سیب سلامت داشته باشند
کارشناس علوم آزمایشگاهی میگوید: آزمایشگاههای کنترل مواد غذایی نمونههای پاستیل را بررسی میکنند؛ ژلاتین این پاستیلها باید از استخوان و پوست گاو و گوسفند باشد و پاستیلهای وارداتی نیز باید گواهی حلال داشته باشند و نباید در آنها از خوک استفاده شده باشد.
دکتر امیر رحیمی راد در گفتوگو با خبرنگار سلامت ایرنا تأکید میکند: پاستیلها علاوه بر داشتن نشان استاندارد حتماً باید سیب سلامت سازمان غذا و دارو را نیز داشته باشند.
وی تصریح میکند: از مردم انتظار داریم پاستیلهای فلهای و سنتی را نخرند چون پاستیلهای فلهای کنترل نمیشوند.
وی با اشاره به پاستیلهای وارداتی خوشرنگ از ترکیه میگوید: طبق استاندارد ملی، هفت رنگ مجاز برای پاستیل در ایران تعریف شده است اما در کشور ترکیه برای ساخت پاستیل از رنگهایی استفاده میشود که در ایران غیرمجاز اما در کشور خودشان مجاز است.
مدیر آزمایشگاه کنترل مواد غذایی و بهداشتی آذربایجان غربی میافزاید: بهطور مثال از 24 نوع پاستیل در این استان فقط 11 نمونه قابل قبول و مجاز بودند.
آیا صنایع تولید پاستیل ایران نیز باید بهسمت استفاده از رنگهای دیگر روند؟
مدیر آزمایشگاه کنترل مواد غذایی و بهداشتی آذربایجان غربی در پاسخ به این سؤال خبرنگار سلامت ایرنا که "آیا این نیاز احساس نمیشود که صنایع تولید پاستیل ایران برای حفظ بازار از رنگهای بیشتری استفاده کنند؟"، میگوید: در این رابطه تولیدکنندگان داخلی میتوانند دلایل و مستندات خود را در زمینه استفاده از رنگهای دیگر ارایه کنند تا استاندارد رنگهای مجاز، اصلاح شود.
عوارض پاستیلهای فاقد نشان سیب سلامت
این کارشناس علوم آزمایشگاهی میگوید: مردم باید به نشان سیب سلامت پاستیلها توجه داشته باشند و باید در این زمینه اطلاعرسانیهای لازم انجام گیرد زیرا روزبهروز بر تعداد بیماریهای آلرژیک (حساسیتزا) و سرطان افزوده میشود و استفاده از پاستیلهای خوشآبورنگی که سالم نیست باید کنترل شده باشد.
رحیمی راد میافزاید: مشکل اینجاست که اغلب مردم فکر میکنند هر جنس خارجی بهتر است و از پاستیلهای غیرمجاز خارجی نیز استفاده میکنند درحالی که ممکن است این پاستیلها آلودگی میکروبی داشته باشند.
وی تصریح میکند: همچنین این پاستیلها ممکن است دارای رنگهای مصنوعی غیرمجاز باشند بهطور مثال ما توانستیم از ورود یک نوع زیتون سیاه به کشور جلوگیری کنیم که در آن از رنگهای مصنوعی استفاده شده بود و اصلاً زیتون سیاه نبود.
دانستنیهایی درباره پاستیل
تحقیقات نشان میدهد که احتمال خفگی بین مواد غذایی نرم با خاصیت انعطافپذیری، بیشتر از دیگر مواد غذایی است بنابراین مصرف پاستیل در کودکان کمتر از سه سال توصیه نمیشود.
دانشمندان در مطالعات خود نشان دادهاند که استفاده از زایلیتول (نوعی ماده جایگزین قند) در پاستیل، در پیشگیری از پوسیدگی دندان مؤثر است البته بههیچوجه جایگزین مسواک نیست.
همچنین عرضه و فروش پاستیل در بوفه مدارس سراسر کشور بر اساس فهرست مواد غذایی غیرمجاز مدارس که از سوی وزارت بهداشت اعلام شده است، ممنوع است.
منبع: ایرنا