به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، روسیه با «گیورگی زوراباشویلی» نماینده ویژه جدید نخستوزیر گرجستان در امور روابط با مسکو ارتباط برقرار کرده و «میخائیل گالوزین» معاون وزیر امور خارجه روسیه همتای روسی وی خواهد بود.
وزارت امور خارجه روسیه در گفتوگو با روزنامه «ایزوستیا» ضمن اعلام این خبر تصریح کرد: «ما با گیورگی زوراباشویلی تماس برقرار کردیم و همتای روسی او نیز که میخائیل گالوزین، معاون وزیر امور خارجه و مسئول پرونده قفقاز جنوبی است، مشخص شد. روسیه پیوسته از شکلگیری مناسبات عملگرایانه و دارای منافع متقابل با گرجستان حمایت میکند.»
بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی مسکو، محورهای اصلی مذاکرات میان دو طرف شامل رشد مبادلات تجاری و گردشگری، گسترش ارتباطات حملونقل و تبادلات فرهنگی خواهد بود.
وزارت امور خارجه روسیه معنای سیاسی گستردهتری نیز به این قالب جدید بخشیده و اعلام کرده که این سازوکار در عمل با احیای همان روند گفتوگوهای روسیه و گرجستان پیوند دارد که در سال 2012 میلادی آغاز شد و نزدیک به 10 سال ادامه یافت.
گیورگی زوراباشویلی که هم اکنون سمت معاون اول وزیر امور خارجه گرجستان را بر عهده دارد، به عنوان نماینده ویژه نخستوزیر در امور روابط با روسیه منصوب شده است.
سمت کنونی وی در وزارت امور خارجه نیز حفظ شده است، اما به گفته «ایراکلی کوباخیدزه» نخستوزیر گرجستان، او در روابط با روسیه دقیقاً با جایگاه نماینده ویژه، نماینده دولت گرجستان خواهد بود.
تفلیس با اتخاذ این تصمیم، به قالب گفتوگوی غیررسمی با روسیه رتبه سیاسی بالاتری و ماموریت روشنی اعطا کرد و اکنون در سوی دیگر این روند، میخائیل گالوزین معاون وزیر امور خارجه روسیه و ناظر بر مسائل قفقاز جنوبی حضور دارد.
خط قرمز گرجستان در روابط دیپلماتیک
در همین حال، ایراکلی کوباخیدزه اعلام کرد که موضع گرجستان در موضوع احیای روابط دیپلماتیک با روسیه تغییر نکرده و برنامهای برای بازنگری در این تصمیم وجود ندارد.
رئیس دولت گرجستان در جمع خبرنگاران خاطرنشان کرد که مانع اصلی در مسیر احیای روابط دیپلماتیک، اشغال سرزمینهای گرجستان و به رسمیت شناختن دو منطقه «آبخازیا» و «تسخینوالی» (اوستیای جنوبی) به عنوان دولتهای به اصطلاح مستقل است.
کوباخیدزه در تبیین این موضع گفت: «احیای این روابط مانع طبیعی خود را دارد و آن، اشغال سرزمینهای کشور ما و به رسمیت شناختن دو منطقه اشغالی به عنوان دولتهای به اصطلاح مستقل است؛ بنابراین تصمیم ما در این زمینه بازنگری نخواهد شد و قابل بازنگری نیست.»
انتقاد اپوزیسیون گرجستان از مذاکرات دوجانبه بدون حضور شرکای غربی
در واکنش به این تصمیم، «زوراب جاپاریدزه» سیاستمدار مخالف دولت با انتقاد از این اقدام اعلام کرد که حاکمیت تفلیس گامبهگام به سوی احیای روابط با روسیه حرکت میکند و هدف نهایی از این روند ممکن است وجود سه سفارتخانه در خاک گرجستان یعنی در شهرهای سوخومی، تسخینوالی و تفلیس باشد.
جاپاریدزه در اظهارات خود گفت: «کاراسین اصلاً چه مسئلهای را حل کرد یا زوراباشویلی و گالوزین قرار است چه چیزی را سامان بدهند؟ هدف این است که در گرجستان سه سفارتخانه وجود داشته باشد؛ یکی در سوخومی، یکی در تسخینوالی و یکی در تفلیس. آنها جرات بیان این موضوع را ندارند، اما در همین مسیر گام برمیدارند.»
این چهره اپوزیسیون همچنین از انجام مذاکرات دوجانبه با روسیه بدون مشارکت شرکای بینالمللی انتقاد و تاکید کرد که گرجستان نباید در پشت میز مذاکره با روسیه تنها بماند.
پیشینه احیای گفتوگوهای تفلیس و مسکو پس از جنگ اوت 2008
روابط دیپلماتیک میان گرجستان و روسیه پس از جنگ ماه اوت سال 2008 میلادی قطع شد؛ مسکو در اوت همان سال استقلال آبخازیا و منطقه تسخینوالی را به رسمیت شناخت و تفلیس نیز در واکنش به این اقدام، پیوندهای دیپلماتیک را با روسیه قطع کرد و از آن زمان تاکنون روابط رسمی دیپلماتیک میان دو کشور احیا نشده است.
با این حال، پس از تغییر قدرت و دولت در گرجستان در سال 2012 میلادی، تفلیس تلاش برای عادیسازی روابط با مسکو را آغاز کرد.
دولت حزب «رویای گرجستان» اعلام میکرد که قرار داشتن در وضعیت تقابل دائمی با روسیه به سود منافع کشور نیست و امکان همکاری در مسائل عملی به گونهای وجود دارد که موضع تفلیس درباره تمامیت ارضی گرجستان و مسیر سیاست خارجی این کشور تغییر نکند.
در چهارچوب همین سیاست، در نوامبر سال 2012 میلادی «بیدزینا ایوانیشویلی» نخستوزیر وقت گرجستان، «زوراب آباشیدزه» را به عنوان نماینده ویژه در امور روابط با روسیه منصوب کرد و از سوی طرف روسی نیز «گریگوری کاراسین» معاون وقت وزیر امور خارجه به عنوان همتای وی تعیین شد.
نخستین دیدار آنها در تاریخ 14 دسامبر سال 2012 در نزدیکی شهر ژنو در کشور سوئیس برگزار شد که نخستین مذاکره مستقیم میان نمایندگان گرجستان و روسیه پس از جنگ سال 2008 بود و دو طرف توافق کردند که این گفتوگوها به صورت منظم ادامه یابد و به طور عمده مسائل تجاری، اقتصادی، بشردوستانه و فرهنگی را پوشش دهد.
این سازوکار بعدها با نام «مذاکرات کاراسین - آباشیدزه» شهرت یافت که نشستهای آن عمدتاً در شهر پراگ برگزار میشد و دستورکار آن آگاهانه به روابط تجاری، ارتباطات حملونقل، گردشگری و مسائل بشردوستانه محدود شده بود و تمامیت ارضی و امنیت گرجستان را در بر نمیگرفت.
دستاوردهای اقتصادی مذاکرات پراگ در سایه تداوم بنبست سیاسی
مذاکرات مربوط به مسائل امنیتی و ارضی در چهارچوب «مباحثات بینالمللی ژنو» دنبال میشد؛ سازوکاری که پس از جنگ سال 2008 با میانجیگری اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد و سازمان امنیت و همکاری اروپا شکل گرفت و تفلیس تاکید داشت که قالب کاراسین و آباشیدزه نباید جایگزین مذاکرات ژنو شود یا آن را تضعیف کند.
آغاز این گفتوگوها نتایج عملی ملموسی نیز به دنبال داشت؛ پس از تحریمهای سال 2006 روسیه، در سال 2013 بازار روسیه بار دیگر به روی نوشیدنیها و آبهای معدنی گرجستان باز شد، بخشی از حملونقل بار احیا شد، مناسبات تجاری گسترش یافت، صادرات محصولات گرجستان به روسیه افزایش پیدا کرد و بعدها موضوع پروازهای منظم هوایی و ارتباطات حملونقل نیز وارد دستورکار شد.
با این وجود، بهبود روابط اقتصادی، بنبست سیاسی موجود را برطرف نکرد؛ مسکو همچنان کنترل نظامی و سیاسی خود را بر مناطق آبخازیا و تسخینوالی حفظ کرد و تصمیم خود مبنی بر به رسمیت شناختن آنها به عنوان دولتهای مستقل را تغییر نداد و به موازات آن، دولت گرجستان نیز تاکید داشت که تمامیت ارضی و حق این کشور برای تعیین مستقل مسیر سیاست خارجی، موضوع مذاکره نیست.
در سال 2023 میلادی، روسیه رژیم روادید برای شهروندان گرجستان و ممنوعیت پروازهای مستقیم با گرجستان را لغو کرد؛ تصمیمهایی که تفلیس آنها را گامهایی یکجانبه ارزیابی کرد، هرچند پیوندهای اقتصادی و حملونقل میان دو کشور بیش از پیش گسترش یافت.
انتهای پیام/