به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، قرقیزستان به افزایش جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بخش‌های گوناگون اقتصادی ادامه می‌دهد. تمرکز اصلی سرمایه‌های خارجی بر صنعت، بخش مالی و تجارت است و در پایان سال 2025، ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از 1.3 میلیارد دلار گذشت.
هم‌زمان سود شرکت‌های دارای مشارکت خارجی افزایش یافت، هرچند نتایج مالی مثبت در همه بخش‌ها دیده نشد. بیشترین سرمایه‌گذاری‌ها به صنایع تبدیلی و استخراجی اختصاص یافت، اما بخش تجارت با وجود دریافت سرمایه‌گذاری جدید بسیار کمتر، یکی از بالاترین شاخص‌های سودآوری را ثبت کرد.
در ادامه بررسی می‌شود که کدام بخش‌ها بیشترین سرمایه خارجی را جذب می‌کنند، سود اصلی کجاست و کدام حوزه‌ها چشم‌انداز توسعه دارند.
رشد 27 درصدی جذب سرمایه خارجی با پیشتازی چین
طبق داده‌های کمیته ملی آمار، در سال 2025 ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بدون احتساب خروج سرمایه با 27.3 درصد رشد سالانه به 1.31 میلیارد دلار رسید. این روند در سال 2026 نیز تداوم یافت و در نیمه نخست سال، 709.9 میلیون دلار وارد اقتصاد کشور شد که 26.2 درصد بیشتر از سال قبل است.
در سال 2025، چین با تامین نزدیک به نیمی از کل ورودی‌ها، بزرگ‌ترین منبع سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی شد، روسیه با سهم 13.9 درصدی در رتبه دوم ایستاد و پس از آن قزاقستان، ترکیه و هلند قرار گرفتند؛ این پنج کشور بیش از 85 درصد کل سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی را تامین کردند.
هم‌زمان جغرافیای سرمایه‌ها نیز تغییر کرده است؛ در سال 2025 سرمایه‌گذاری از خارج از اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع 1.7 برابر شد، اما سهم اعضای این اتحادیه حدود یک‌چهارم کاهش یافت که نشان‌دهنده افزایش نقش کشورهای غیرعضو به ویژه چین است.
سهم بالای صنعت و صعود بخش مالی در سال 2026
بیشترین حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در قرقیزستان متعلق به صنایع تبدیلی است که در سال 2025 با جذب 618.8 میلیون دلار، تقریباً نیمی از کل سرمایه‌های مستقیم خارجی را دریافت کرد.
صنایع استخراجی با 246.3 میلیون دلار در رتبه دوم قرار گرفت و مبالغ کلانی نیز به بخش مالی و بیمه (142.2 میلیون دلار) و عمده‌فروشی و خرده‌فروشی (117 میلیون دلار) اختصاص یافت که در مجموع بیش از 85 درصد کل سرمایه‌گذاری‌ها را به خود اختصاص دادند.
همچنین بخش اطلاعات و ارتباطات 73.6 میلیون دلار و فعالیت‌های حرفه‌ای، علمی و فنی 50.4 میلیون دلار جذب کردند.
در آغاز سال 2026 بخش مالی در جایگاه نخست قرار گرفت و در ژانویه تا مارس 93.6 میلیون دلار جذب کرد، در حالی که صنایع تبدیلی 90.1 میلیون دلار دریافت کرد.
سرمایه‌گذاری در تجارت نیز با بیش از دو برابر افزایش نسبت به دوره مشابه سال قبل به 64.5 میلیون دلار رسید و در خدمات اطلاعاتی و فعالیت‌های حرفه‌ای، علمی و فنی نیز افزایش یافت.
بنابراین با وجود پیشتازی صنایع تبدیلی و استخراجی در سال 2025، آمارهای ابتدای 2026 نشان‌دهنده تقویت سرمایه‌گذاری در بخش مالی و برخی خدمات است.
سود 1.25 میلیارد دلاری شرکت‌های خارجی در صنعت و تجارت
نتایج مالی بنگاه‌های دارای مشارکت خارجی نشان می‌دهد کدام بخش‌های اقتصاد قرقیزستان بیشترین سود را ایجاد می‌کنند.
طبق اعلام کمیته ملی آمار، در سال 2025 سود شرکت‌های دارای مشارکت خارجی پس از کسر زیان‌ها به حدود 1.25 میلیارد دلار رسید که تقریباً دو برابر سال قبل است.
بیشترین سود را شرکت‌های صنایع تبدیلی با حدود 532 میلیون دلار کسب کردند و بنگاه‌های عمده‌فروشی و خرده‌فروشی شامل تعمیر خودرو و موتورسیکلت نیز حدود 483 میلیون دلار سود بردند.
صنایع استخراجی حدود 184 میلیون دلار سود ثبت کردند و موسسات ارتباطی با 82 میلیون دلار و شرکت‌های عمرانی با 42 میلیون دلار نیز عملکرد مثبتی داشتند.
در نتیجه، بیشترین سود نصیب صنایع تبدیلی و تجارت شد و بخش تجاری با وجود سرمایه‌گذاری جدید بسیار کمتر، سودی تقریباً هم‌سطح بخش صنعت ثبت کرد.
اجرای طرح‌های بزرگ معدنی و نیروگاهی توسط روسیه و ویتنام
از طرح‌های بزرگ دارای مشارکت خارجی در قرقیزستان، بهره‌برداری از معدن طلای «جروی» در استان «تالاس» توسط شرکت «آلیانس آلتین» وابسته به شرکت روسی «وستوک-ژئولدوبیچا» است.
طبق اعلام این شرکت، تا 30 ژوئن 2026 از مجموع 705 میلیون دلار سرمایه‌گذاری اعلام‌شده، 465 میلیون دلار سرمایه‌گذاری شده است.
در سال 2025 در این معدن 4.8 تن طلا تولید شد و افزایش استخراج زیرزمینی و نوسازی کارخانه فرآوری در برنامه قرار دارد.
در بخش انرژی نیز در ژوئن 2026 فاز نخست نیروگاه خورشیدی «ROX Issyk-Kul» در روستای «قزیل‌اوروک» استان «ایسیک‌کول» توسط شرکت ویتنامی «ROX Energy Global» با ظرفیت حداکثر 175 مگاوات و هزینه حدود 130 میلیون دلار راه‌اندازی شد.
قرار است ظرفیت این نیروگاه به 1900 مگاوات و کل سرمایه‌گذاری آن به حدود 1.4 میلیارد دلار برسد. این طرح‌ها تاسیسات صنعتی و انرژی قرقیزستان را توسعه می‌دهند، اما نتایج اقتصادی آتی آن‌ها به شاخص‌های تولید، هزینه‌های بهره‌برداری و شرایط فروش محصول وابسته است.
بخش‌های آینده‌دار جذب سرمایه و تاثیر قانون جدید سرمایه‌گذاری
قرقیزستان در سال‌های آینده بر جذب سرمایه خارجی در انرژی، صنعت، حمل‌ونقل و خدمات مالی حساب باز کرده است.
در بخش انرژی، احداث نیروگاه‌های خورشیدی و برق‌آبی برای افزایش تولید برق و بهبود شرایط صنعت ادامه دارد و در صنایع تبدیلی، تمرکز بر گسترش بنگاه‌های فعال، فرآوری مواد خام داخلی و افزایش تولیدات صادراتی است.
در بخش حمل‌ونقل، ادامه احداث خط‌آهن چین، قرقیزستان و ازبکستان ظرفیت‌های ترانزیتی و خدمات لجستیکی را گسترش می‌دهد که بازدهی اقتصادی آن به حجم حمل بار و تعرفه‌های رقابتی بستگی دارد؛ بخش مالی نیز طبق آمارهای آغاز سال 2026 از محورهای اصلی جذب سرمایه باقی می‌ماند.
تصویب قانون جدید سرمایه‌گذاری در اوت 2025 شامل تضمین حفاظت از سرمایه، حق انتقال عواید پس از پرداخت مالیات و امکان امضای توافق‌نامه‌های سرمایه‌گذاری نیز نقش مهمی در این روند دارد.
در مجموع، رشد سرمایه‌گذاری خارجی با بهبود نتایج مالی شرکت‌ها در صنعت و تجارت همراه شده، اما طرح‌های جدید انرژی و حمل‌ونقل هنوز باید کارآمدی خود را نشان دهند.
جذب سرمایه به گسترش تولید، اشتغال‌زایی و توسعه شبکه‌های زیربنایی کمک می‌کند، ولی نتایج آن تابع زمان اجرای طرح‌ها، هزینه‌های تولید، تقاضا، ثبات قوانین، دسترسی به منابع مالی، تامین انرژی و ورود به بازارهای خارجی است.
انتهای پیام/