به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد سطح زیر کشت خشخاش در افغانستان در سال 2026 با افزایش 330 درصدی، از حدود 10 هزار هکتار در سال گذشته به بیش از 43 هزار هکتار رسیده است.
بر اساس این گزارش، تولید تریاک نیز در همین دوره از حدود 300 تن به نزدیک یک‌هزار و 500 تن افزایش یافته است؛ تحولی که نخستین افزایش چشمگیر کشت پس از ممنوعیت مواد مخدر از هیئت حاکمه افغانستان در سال 2022 است.
با وجود این افزایش، سطح کشت و میزان تولید تریاک همچنان بسیار کمتر از دوره پیش از ممنوعیت است. بر اساس داده‌های سازمان ملل، در سال 2022 حدود 232 هزار هکتار از زمین‌های افغانستان زیر کشت خشخاش بود؛ اما پس از اجرای ممنوعیت طالبان، این رقم در سال 2023 حدود 95 درصد کاهش یافت و به 10 هزار و 800 هکتار رسید. تولید تریاک نیز در همان سال از حدود 6 هزار و 200 تن به 333 تن سقوط کرد
سازمان ملل یکی از عوامل مؤثر در بازگشت کشت خشخاش را دشواری کشاورزان در یافتن منابع درآمدی جایگزین می‌داند. بسیاری از خانواده‌های روستایی که پیش‌تر به درآمد حاصل از فروش تریاک وابسته بودند، پس از ممنوعیت به کشت غلات و محصولات دیگر روی آوردند؛ با این حال، درآمد پایین محصولات جایگزین، خشکسالی، کمبود آب و دسترسی محدود به بازارها، تأمین هزینه‌های زندگی را برای بخشی از آنان دشوار کرده است. در چنین شرایطی، خشخاش با وجود ممنوعیت و خطر نابودی مزارع، بار دیگر برای برخی کشاورزان به گزینه‌ای درآمدزا تبدیل شده است.
بر اساس گزارش جدید، کشت خشخاش در سال 2026 به 16 ولایت افغانستان گسترش یافته است؛ پنج ولایت بیشتر از سال قبل. حدود سه‌چهارم سطح زیر کشت نیز در شمال شرق این کشور متمرکز است؛ منطقه‌ای که اکنون به کانون اصلی کشت خشخاش تبدیل شده، در حالی که پیش از ممنوعیت، بخش عمده این کشت در جنوب غرب افغانستان قرار داشت.
سازمان ملل همچنین گزارش داد برخی کشاورزان برای دور ماندن از شناسایی و نابودی مزارع، خشخاش را در میان کشتزارهای غلات یا محوطه‌های محصور می‌کارند و زمان کشت و برداشت را تغییر می‌دهند.
در همین حال، قیمت هر کیلوگرم تریاک خشک از حدود 570 دلار در سال 2025 به 500 دلار در سال 2026 کاهش یافته، اما همچنان به‌مراتب بالاتر از سطح پیش از ممنوعیت، یعنی کمتر از 100 دلار است.
پیش‌تر مقام‌های هیئت حاکمه افغانستان تأکید کرده بودند مبارزه با کشت خشخاش ادامه دارد و بیش از 22 هزار هکتار از این کشتزارها را از بین برده‌اند؛ با این حال، برآورد سازمان ملل از افزایش سطح کشت و تولید نشان می‌دهد که اجرای ممنوعیت به‌تنهایی برای تثبیت کاهش تولید کافی نبوده است.
«مونیکا جوما»، مدیر اجرایی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، افزایش دوباره کشت را نشانه دشواری حفظ دستاوردهای مبارزه با کشت غیرقانونی در شرایطی دانست که کشاورزان فقیر جایگزین معیشتی مناسبی ندارند.
این نهاد در ادامه نیز بر سرمایه‌گذاری در فرصت‌های درآمدزای جایگزین، زیرساخت‌های کشاورزی، آبیاری و دسترسی به بازارها تأکید کرد.
گزارش همچنین تصریح کرد کاهش پایدار کشت خشخاش به اقدام‌های مقابله‌ای و اجرای قانون محدود نمی‌شود و به حمایت اقتصادی بلندمدت از کشاورزان و همکاری برای مقابله با شبکه‌های فراملی قاچاق مواد مخدر نیز نیاز دارد.
مقام‌های هیئت حاکمه افغانستان تاکنون به این گزارش واکنشی نشان نداده‌اند.
انتهای پیام/.