به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، افزایش قیمت جهانی سوخت در پی جنگ و اختلال در بازار انرژی، هزینه‌های سنگینی را به مصرف‌کنندگان در سراسر جهان تحمیل کرده است؛ به طوری که برآورد مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA) از تحمیل حدود 468 میلیارد دلار هزینه اضافی سوخت به مصرف‌کنندگان جهان حکایت دارد.
بر اساس گزارش اویل‌پرایس، از این میزان، حدود 160 میلیارد دلار به آمریکا مربوط می‌شود؛ رقمی که معادل نزدیک به 34 درصد کل هزینه اضافی برآوردشده در جهان است. این آمار نشان می‌دهد حتی اقتصاد بزرگی مانند آمریکا که از تولیدکنندگان عمده نفت و گاز جهان به شمار می‌رود، در برابر شوک‌های قیمتی بازار جهانی انرژی مصون نیست.
سهم 471 دلاری هر آمریکایی از افزایش هزینه سوخت
برآورد CREA نشان می‌دهد هزینه اضافی ناشی از افزایش قیمت سوخت به‌طور متوسط به حدود 471 دلار برای هر آمریکایی رسیده است؛ در حالی که میانگین جهانی این هزینه حدود 60 دلار به ازای هر نفر برآورد شده است.
این اختلاف، علاوه بر تفاوت در میزان مصرف انرژی، به ساختار حمل‌ونقل و وابستگی خانوارها و کسب‌وکارها به سوخت نیز مربوط می‌شود. در آمریکا استفاده گسترده از خودروهای شخصی و نقش پررنگ حمل‌ونقل جاده‌ای در فعالیت‌های اقتصادی باعث می‌شود افزایش قیمت بنزین و گازوئیل به سرعت در هزینه‌های روزمره خانوارها و بنگاه‌ها منعکس شود.
افزایش هزینه سوخت همچنین می‌تواند هزینه حمل کالا، فعالیت کشاورزی و خدمات حمل‌ونقل را بالا ببرد و از این مسیر، فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد کند.
چرا تولید بالای نفت، آمریکا را از شوک انرژی مصون نمی‌کند؟
یکی از نکات مهم این گزارش، تأثیرپذیری مصرف‌کنندگان آمریکایی از افزایش قیمت جهانی نفت، با وجود جایگاه این کشور در تولید انرژی است.
قیمت سوخت در آمریکا تنها تابع میزان تولید داخلی نیست و از تحولات بازار جهانی نفت نیز تأثیر می‌پذیرد. در چنین شرایطی، افزایش قیمت جهانی می‌تواند درآمد تولیدکنندگان انرژی را افزایش دهد؛ اما هم‌زمان هزینه سوخت مصرف‌کنندگان، شرکت‌های حمل‌ونقل و سایر بنگاه‌های اقتصادی را بالا ببرد.
به این ترتیب، منافع ناشی از افزایش قیمت انرژی برای تولیدکنندگان الزاماً به معنای کاهش هزینه خانوارها نیست؛ این مسئله نشان می‌دهد که برخورداری از منابع نفت و گاز، به تنهایی برای جلوگیری از انتقال شوک‌های قیمتی به اقتصاد داخلی کافی نیست.
اروپا و ژاپن نیز با افزایش هزینه انرژی روبه‌رو هستند
گزارش اویل‌پرایس در ادامه به فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت در دیگر اقتصادهای بزرگ جهان اشاره می‌کند. در اروپا قیمت بالای سوخت می‌تواند هزینه رفت‌وآمد و حمل‌ونقل را افزایش دهد. در این گزارش، قیمت متوسط گازوئیل در آلمان حدود 2/30 یورو در هر لیتر اعلام شده است.
ژاپن نیز به دلیل وابستگی قابل‌توجه به واردات انرژی، در برابر اختلال در عرضه جهانی آسیب‌پذیر است. افزایش هزینه تأمین انرژی و تغییر سیاست‌های حمایتی دولت در بخش برق، از جمله عواملی هستند که می‌توانند فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان این کشور وارد کنند.
در مقابل، برخورداری آمریکا از تولید گسترده گاز طبیعی می‌تواند در برخی بخش‌های بازار انرژی برای این کشور مزیت ایجاد کند؛ هرچند این مزیت به معنای مصونیت کامل در برابر افزایش قیمت نفت و سوخت‌های حمل‌ونقل نیست.
افزایش قیمت سوخت چگونه به اقتصاد منتقل می‌شود؟
افزایش قیمت سوخت تنها به هزینه مستقیم خرید بنزین و گازوئیل محدود نمی‌شود؛ شرکت‌های حمل‌ونقل با افزایش هزینه فعالیت روبه‌رو می‌شوند و این موضوع می‌تواند به افزایش قیمت تمام‌شده کالاها و خدمات منجر شود.
در صورت تداوم این روند، خانوارها ناچار خواهند بود سهم بیشتری از درآمد خود را به تأمین انرژی و حمل‌ونقل اختصاص دهند. در نتیجه، منابع کمتری برای سایر هزینه‌ها باقی می‌ماند و قدرت خرید مصرف‌کنندگان تحت فشار قرار می‌گیرد.
با این حال، ارقام اعلام‌شده درباره هزینه اضافی سوخت به‌تنهایی برای تعیین میزان کل خسارت اقتصادی جنگ در هر کشور کافی نیست؛ ارزیابی جامع‌تر به بررسی هزینه برق و گاز، آثار تورمی، تغییرات تولید و تجارت و همچنین سیاست‌های مالیاتی و حمایتی دولت‌ها نیاز دارد.
در مجموع، برآورد CREA از تحمیل 468 میلیارد دلار هزینه اضافی سوخت به مصرف‌کنندگان جهان، از ابعاد گسترده شوک انرژی حکایت دارد؛ شوکی که سهم آمریکا از آن حدود 160 میلیارد دلار برآورد شده است. این ارقام بار دیگر نشان می‌دهد اختلال در بازار جهانی انرژی می‌تواند حتی اقتصادهای برخوردار از ظرفیت بالای تولید نفت و گاز را نیز با افزایش هزینه‌های داخلی مواجه کند.
انتهای پیام/؛