به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، همزمان با پنجم آبان، روز ملی زعفران، توسعه کشت این محصول کم‌آب‌بر در استان کرمان به‌عنوان یکی از راهکارهای تغییر الگوی کشت و افزایش بهره‌وری منابع آبی مورد توجه قرار گرفته است؛ ظرفیتی که با وجود کیفیت مطلوب محصول و پیشتازی شهرستان زرند در تولید زعفران استان، همچنان با چالش‌هایی همچون هزینه بالای نهاده‌ها، ضعف فرآوری و بسته‌بندی، خام‌فروشی و نبود برند تجاری مستقل روبه‌رو است.
زعفران به‌عنوان محصولی ارزشمند و دارای ظرفیت صادراتی، می‌تواند در شرایط تشدید خشکسالی و محدودیت منابع آبی، جایگزینی برای بخشی از کشت‌های پرآب‌بر باشد. با این حال، توسعه پایدار این محصول تنها به افزایش سطح زیر کشت محدود نمی‌شود و بهبود عملکرد مزارع، تأمین نهاده‌ها، توسعه صنایع فرآوری و ایجاد زنجیره تولید تا صادرات نیز ضرورت دارد.
کرمان در جمع استان‌های پیشرو؛ زرند قطب تولید زعفران
ایمان کریم‌قاسمی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، با اشاره به وجود بیش از یک هزار و 300 هکتار سطح زیر کشت زعفران در استان، اظهار کرد: زعفران یکی از محصولات کم‌آب‌بر مورد تأکید وزارت جهاد کشاورزی برای تغییر الگوی کشت است و کرمان با برخورداری از ظرفیت‌های اقلیمی مناسب، از استان‌های پیشرو در این حوزه به شمار می‌رود.
وی افزود: توسعه کشت زعفران در دستور کار قرار دارد و با فراهم شدن شرایط مناسب، امکان افزایش سطح زیر کشت استان تا دو برابر میزان فعلی نیز وجود دارد؛ البته باید به نیاز آبی این محصول در پایان فصل تابستان توجه داشت و توسعه کشت را متناسب با وضعیت منابع آبی مناطق دنبال کرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان با بیان اینکه زرند با بیش از 400 هکتار سطح زیر کشت، پیشتاز تولید زعفران در استان است، گفت: شهرستان‌های سیرجان، بافت، بردسیر و کوهبنان نیز از مناطق مستعد کشت این محصول هستند و توسعه سامانه‌های نوین آبیاری تحت فشار و حمایت از کشاورزان در دستور کار قرار دارد.
وی درباره مشکلات زعفران‌کاران نیز تأکید کرد: تأمین کود و سایر نهاده‌های مورد نیاز و کاهش هزینه‌های تولید از اولویت‌های بخش کشاورزی است. تسهیلات سرمایه در گردش برای خرید نهاده‌ها و تسهیلات مکانیزاسیون برای تهیه تجهیزات مورد نیاز کشاورزان پیش‌بینی شده است.
کریم‌قاسمی از زعفران‌کاران خواست برای بهره‌مندی از تسهیلات خرید تجهیزات، از طریق سامانه سیتا و در چارچوب تسهیلات مکانیزاسیون اقدام کنند.
زرند؛ ظرفیت تولید بالا و ضرورت افزایش عملکرد مزارع
همت ایزدی، فرماندار زرند، نیز با اشاره به قرار گرفتن این شهرستان در رتبه نخست تولید زعفران استان گفت: در حال حاضر حدود 450 تا 500 هکتار از اراضی کشاورزی زرند به کشت زعفران اختصاص دارد و بخش مهمی از این مزارع در منطقه دشت‌خاک قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه خشکسالی‌های سال‌های اخیر ضرورت تغییر الگوی کشت را افزایش داده است، افزود: زعفران با نیاز آبی کمتر و ارزش افزوده مناسب، یکی از گزینه‌های جایگزین برای کشت‌های پرمصرف است. شرایط اقلیمی دشت‌خاک نیز به توسعه این محصول کمک کرده و استقبال کشاورزان از کشت زعفران افزایش یافته است.
فرماندار زرند عملکرد فعلی مزارع منطقه را به‌طور متوسط حدود سه تا سه‌ونیم کیلوگرم زعفران در هکتار اعلام کرد و گفت: با توجه به ظرفیت‌های موجود، امکان افزایش عملکرد وجود دارد و در برخی مزارع عملکردهای بالاتری نیز ثبت شده است. برای سال آینده، افزایش حدود 40 تا 50 هکتار به سطح زیر کشت شهرستان هدف‌گذاری شده است.
ایزدی، کمبود و گرانی نهاده‌ها، هزینه‌های تولید و ضعف زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی را از مهمترین مشکلات زعفران‌کاران دانست و بر ضرورت افزایش آگاهی کشاورزان از تسهیلات حمایتی و تجهیزاتی تأکید کرد.
وی تشکیل شرکت تعاونی زعفران‌کاران دشت‌خاک را یکی از راهکارهای ساماندهی تولید و توسعه بازار این محصول عنوان کرد و افزود: در حال حاضر بخش زیادی از زعفران تولیدی به‌صورت فله‌ای به استان‌های دیگر فروخته می‌شود و فرآیند برندسازی و صادرات آن در خارج از استان انجام می‌شود.
فرماندار زرند تصریح کرد: تشکیل تعاونی با مشارکت کشاورزان می‌تواند زمینه فرآوری، بسته‌بندی، ثبت برند منطقه‌ای و عرضه مستقیم محصول به بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کند. پیگیری ثبت برند زعفران دشت‌خاک و سربنان نیز باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
برندسازی و بازاریابی؛ حلقه مفقوده زنجیره زعفران کرمان
سیدمهدی طبیب‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان، نیز با تأکید بر ظرفیت زعفران برای توسعه کشاورزی اقتصادی در استان گفت: این محصول می‌تواند جایگزین مناسبی برای بخشی از کشت‌های پرآب‌بر باشد، اما توسعه آن باید بر پایه شناخت بازار و طراحی الگویی انجام شود که از مرحله تولید در مزرعه تا عرضه و صادرات را پوشش دهد.
وی با اشاره به تجربه تولید برخی محصولات کشاورزی بدون توجه کافی به بازار فروش افزود: تولید انبوه، بدون برنامه‌ریزی برای بازاریابی و فروش، ممکن است کشاورزان را با مشکلات جدی مواجه کند. بنابراین، توسعه کشت زعفران نیز باید همراه با برنامه‌ریزی برای بازارسازی، برندسازی، بسته‌بندی و صادرات باشد.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان، ضعف برند تجاری و زیرساخت‌های بسته‌بندی و بازاریابی را از چالش‌های مهم بخش کشاورزی دانست و گفت: اتاق بازرگانی در حوزه آموزش برندسازی و حمایت از حضور بنگاه‌ها در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی فعالیت دارد و آمادگی دارد در چارچوب برنامه‌های حمایتی، به توسعه بازار محصولات باکیفیت کمک کند.
طبیب‌زاده با تأکید بر ضرورت سنجش بهره‌وری آب در انتخاب محصولات کشاورزی اظهار کرد: معیار تصمیم‌گیری نباید تنها میزان تولید در هر هکتار باشد، بلکه باید ارزش افزوده ایجادشده به ازای هر مترمکعب آب نیز مورد توجه قرار گیرد. در چنین رویکردی، کشاورزان می‌توانند با شناخت بهتر هزینه‌ها، درآمد و شرایط بازار، درباره انتخاب محصول تصمیم بگیرند.
از افزایش سطح زیر کشت تا تکمیل زنجیره ارزش
مجموع اظهارات مسئولان بخش کشاورزی، مدیریت شهرستان و فعالان اقتصادی استان نشان می‌دهد که زعفران کرمان، به‌ویژه در شهرستان زرند و منطقه دشت‌خاک، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه برخوردار است؛ اما عبور از تولید محدود و فروش فله‌ای به یک فعالیت اقتصادی پایدار، مستلزم رفع همزمان چند مانع اساسی است.
تأمین نهاده‌ها با هزینه مناسب، توسعه آبیاری متناسب با شرایط اقلیمی، افزایش عملکرد در واحد سطح، دسترسی به تجهیزات فرآوری و خشک‌کردن و شکل‌گیری تعاونی‌های تولیدی، از نیازهای اصلی زعفران‌کاران است. در کنار این اقدامات، ایجاد برند مستقل برای زعفران کرمان و توسعه ارتباط مستقیم تولیدکنندگان با بازارهای مصرف و صادرات می‌تواند سهم کشاورزان استان از ارزش نهایی محصول را افزایش دهد.
روز ملی زعفران فرصتی برای توجه بیشتر به این ظرفیت کشاورزی است؛ ظرفیتی که موفقیت آن نه‌فقط در افزایش هکتارهای زیر کشت، بلکه در مدیریت منابع آب، کاهش هزینه‌های تولید و تکمیل زنجیره ارزش از مزرعه تا بازار سنجیده می‌شود.
انتهای پیام/511/