به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، جواد نخعی، مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی، صبح امروز در نشست خبری با تشریح آخرین وضعیت اقلیمی استان اظهار کرد: بر اساس خروجی مدل‌های هواشناسی، شرایط بارندگی در پاییز امسال نسبت به میانگین بلندمدت بهتر پیش‌بینی می‌شود و احتمال تحقق این چشم‌انداز بیش از 80 درصد است.
وی با اشاره به احتمال آغاز زودتر سامانه‌های بارشی نسبت به سال گذشته گفت: نخستین بارش‌های مؤثر سال گذشته حدود دهم و یازدهم آذرماه آغاز شد، اما نقشه‌های امسال احتمال شروع فعالیت سامانه‌های بارشی را سه تا چهار هفته زودتر نشان می‌دهند.
وی افزود: بر اساس پیش‌بینی‌های فعلی، از نیمه آبان تا نیمه آذر شرایط مساعدتری برای بارندگی وجود دارد، هرچند دست‌کم تا یک هفته آینده بارش قابل‌توجهی در نقشه‌های هواشناسی دیده نمی‌شود و پیش‌بینی‌های فصلی قطعی نیستند و با به‌روزرسانی مدل‌ها ممکن است زمان و میزان بارش‌ها تغییر کند.
سهم متفاوت شهرستان‌ها از بارندگی‌های پاییزی
نخعی با بیان اینکه پیش‌بینی افزایش بارش مربوط به میانگین استان است، اظهار کرد: ممکن است برخی مناطق کویری و پهناور، از جمله بخش‌هایی از نهبندان و خوسف، بارندگی کمتری نسبت به سایر مناطق دریافت کنند.
وی تأمین رطوبت را یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری بارش دانست و افزود: وجود رطوبت کافی، کاهش دما تا رسیدن هوا به حالت اشباع، هسته‌های تراکم و شرایط صعود هوا، چهار شرط اصلی برای وقوع بارندگی هستند و در هفته‌های آینده احتمال تقویت تغذیه رطوبتی سامانه‌ها از دریای سرخ و اقیانوس هند وجود دارد که می‌تواند زمینه افزایش بارندگی‌های پاییزی استان را فراهم کند.
ال‌نینو؛ عاملی مؤثر اما نه تضمین‌کننده بارش
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به نقش ال‌نینو در تغییرات اقلیمی جهان گفت: این پدیده با گرم‌شدن غیرمعمول آب‌های سطحی بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی همراه است و بر گردش عمومی جو تأثیر می‌گذارد و تأثیر ال‌نینو در مناطق مختلف یکسان نیست و ممکن است در برخی مناطق موجب افزایش و در مناطق دیگر باعث کاهش بارندگی شود. شاخص‌های دیگری مانند دوقطبی اقیانوس هند نیز در چشم‌انداز بارندگی منطقه نقش دارند.
وی تصریح کرد: همسویی برخی شاخص‌های اقلیمی در پیش‌بینی‌های فعلی، شرایط مساعدتری را برای تقویت سامانه‌های بارشی استان نشان می‌دهد، اما نمی‌توان صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو، بارش بیشتر را قطعی دانست.
بارورسازی ابرها به‌تنهایی باران ایجاد نمی‌کند
نخعی درباره نقش بارورسازی ابرها در افزایش بارندگی اظهار کرد: موفقیت این روش به فراهم بودن شرایط جوی مناسب وابسته است و نمی‌تواند جایگزین رطوبت کافی، هسته‌های تراکم، صعود هوا و رسیدن آن به حالت اشباع شود و در خراسان جنوبی که کمبود رطوبت ورودی به سامانه‌های بارشی یکی از محدودیت‌های اصلی است، صرف اجرای عملیات بارورسازی بدون وجود شرایط مناسب جوی، لزوماً به بارندگی مؤثر منجر نمی‌شود.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به تداوم پیامدهای خشکسالی در استان گفت: افزایش بارندگی در یک فصل، هرچند اتفاق مثبتی است، به معنای پایان خشکسالی و جبران تمام کمبودهای آبی سال‌های گذشته نیست.
وی با تشریح انواع خشکسالی افزود: خشکسالی هواشناسی با کاهش بارندگی و افزایش دما آغاز می‌شود و در صورت استمرار، می‌تواند به خشکسالی کشاورزی و کاهش عملکرد محصولات منجر شود. در مراحل بعد نیز افت جریان رودخانه‌ها، کاهش منابع آب سطحی و کم‌شدن ذخایر آبی، خشکسالی هیدرولوژیکی را تشدید می‌کند.
نخعی با اشاره به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی کم‌آبی تصریح کرد: تداوم خشکسالی می‌تواند تولیدات کشاورزی، فعالیت دامداری و فرصت‌های شغلی روستاییان را تحت تأثیر قرار دهد و در نهایت زمینه مهاجرت بخشی از جمعیت روستایی را فراهم کند.
وی برای تشریح آثار خشکسالی انباشته‌شده گفت: بارندگی یک فصل ممکن است بخشی از کمبودهای گذشته را جبران کند، اما برطرف‌شدن آثار خشکسالی به استمرار بارش‌های مناسب نیاز دارد.
پیش‌بینی بارش نرمال در دی و بهمن و افزایش بارندگی در اسفند
نخعی درباره چشم‌انداز بارندگی زمستان اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های موجود، شرایط بارشی در ادامه پاییز و اوایل زمستان مناسب‌تر از نرمال خواهد بود، اما بارندگی‌های دی و بهمن در محدوده نرمال پیش‌بینی می‌شود و در اسفندماه احتمال افزایش بارش‌ها وجود دارد و میزان بارندگی می‌تواند حدود 5 تا 20 میلی‌متر بیشتر از میانگین بلندمدت باشد؛ شرایطی که احتمال دارد تا فروردین نیز ادامه پیدا کند.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به پیش‌بینی‌های دمایی گفت: از 15 آبان تا 15 آذر میانگین دمای استان یک تا دو درجه سانتی‌گراد بالاتر از نرمال خواهد بود و افزایش دما از 15 آذر تا 15 دی حدود نیم تا یک درجه، از 15 دی تا 15 بهمن یک تا دو درجه و از 15 بهمن تا 15 اسفند حدود دو تا چهار درجه بیشتر از میانگین بلندمدت پیش‌بینی می‌شود.
نخعی میانگین دمای بلندمدت استان در پاییز را حدود 14.9 درجه و در زمستان 8.4 درجه سانتی‌گراد اعلام کرد و با هشدار درباره احتمال وقوع بارش‌های شدید و کوتاه‌مدت اظهار کرد: تغییرات اقلیمی بر نحوه توزیع بارندگی‌ها تأثیر گذاشته است و ممکن است حجمی از بارش که در گذشته طی چند سامانه رخ می‌داد، اکنون در مدت یک تا دو ساعت ثبت شود.
وی با بیان این که تمرکز بارندگی در بازه زمانی کوتاه می‌تواند به شکل‌گیری روان‌آب، وقوع سیلاب و خسارت به زیرساخت‌ها و اراضی کشاورزی منجر شود، تأکید کرد: دستگاه‌های اجرایی و مدیریت بحران باید در کنار توجه به احتمال افزایش بارندگی‌ها، آمادگی لازم برای مواجهه با مخاطرات ناشی از بارش‌های حدی را داشته باشند.
افزایش 83 درصدی بارندگی استان در سال زراعی گذشته
نخعی با تشریح وضعیت بارش‌های سال زراعی 1404 تا 1405 گفت: میانگین بارندگی استان در این دوره به 129.5 میلی‌متر رسید که نسبت به سال زراعی قبل 83 درصد و در مقایسه با میانگین بلندمدت هفت درصد افزایش داشته است و با وجود افزایش میانگین بارش استان، برخی مناطق همچنان با کمبود بارندگی مواجه بودند؛ به‌طوری‌که میزان بارش در حاجی‌آباد زیرکوه 20 درصد، اسدیه 18 درصد، بشرویه 13 درصد، بیرجند 10 درصد و عشق‌آباد 18 درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود. همچنین در مقابل، میزان بارندگی در نهبندان به حدود 184 میلی‌متر رسید.
ثبت دمای 49 درجه‌ای و نخستین یخبندان پاییزی
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به تغییرات دمایی سال زراعی گذشته اظهار کرد: میانگین دمای استان حدود 1.5 تا 2.5 درجه افزایش داشته است و روزهای ششم و هفتم تیرماه، دمای هوا در مناطقی مانند درح و بندان به حدود 49 درجه سانتی‌گراد رسید.
نخعی همچنین از ثبت نخستین یخبندان پاییزی خبر داد و گفت: در روزهای گذشته هشدار هواشناسی کشاورزی درباره یخبندان زودرس صادر شد و صبح پنجشنبه دمای منفی 2.5 درجه سانتی‌گراد در یکی از مناطق استان ثبت شد و توجه کشاورزان به هشدارهای هواشناسی و اطلاع‌رسانی به‌موقع می‌تواند در برداشت محصولات حساس به سرما و کاهش خسارت‌های احتمالی مؤثر باشد.
کاهش روزهای گردوغبار؛ اما همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت
نخعی درباره وضعیت گردوغبار استان گفت: تعداد روزهای همراه با گردوخاک در سال زراعی گذشته 37 روز بود، در حالی که این رقم در سال زراعی پیش از آن 49 روز و میانگین بلندمدت 29 روز ثبت شده است و با وجود کاهش 12 روزه نسبت به سال قبل، تعداد روزهای گردوغبار همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت قرار دارد.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی، بادهای 120 روزه شرق کشور، اختلاف فشار میان سامانه‌های جوی آسیای میانه و افغانستان، خشکی زمین و کاهش پوشش گیاهی را از عوامل مؤثر در تشدید وزش باد و خیزش گردوخاک عنوان کرد.
76 ایستگاه باران‌سنجی استان نیازمند خودکارسازی است
نخعی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توسعه تجهیزات هواشناسی تأکید کرد و گفت: در حال حاضر 89 ایستگاه باران‌سنجی در خراسان جنوبی فعال است که 76 ایستگاه آن به‌صورت سنتی فعالیت می‌کنند و تأمین اعتبار لازم برای خودکارسازی این ایستگاه‌ها می‌تواند به بهبود ثبت داده‌های بارندگی و ارتقای دقت اطلاعات هواشناسی کمک کند.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در پایان با تأکید بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی و مدیریت بحران خاطرنشان کرد: با توجه به احتمال افزایش بارندگی‌های پاییزی، تغییر الگوی توزیع بارش‌ها و خطر بارندگی‌های شدید و کوتاه‌مدت، توجه مردم به هشدارهای هواشناسی و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای کاهش خسارت‌های احتمالی ضروری است.
انتهای پیام/257