به گزارش خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری تسنیم، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز سه‌شنبه 28 مهرماه در نشست خبری هفتگی خود پاسخگوی سؤالات خبرنگاران شد.
بقائی در ابتدا با گرامیداشت یاد دو شهیده به نام‌های افتخاری و عقیلا گفت: مادرکشی و خواهرکشی بدترین جنایت در حق یک جامعه و یک کشور است. خانم دکتر افتخاری و خانم عقیلا از بانوان فعال سیستان و بلوچستان بودند و انسان‌هایی که زندگی خود را وقف پیشرفت جامعه کرده بودند، شهادت این دو بانو را به همه مردم ایران تسلیت عرض می‌کنم.
وی درباره تحولات حوزه دیپلماسی گفت: همزمان که شاهد تنش‌ها در منطقه هستیم، لازم است به‌عنوان مسئولیت اخلاقی و هم وظیفه حقوقی یاد کنیم از جنایاتی که در فلسطین اشغالی در جریان است، نسل‌کشی در غزه متوقف نشده است، متأسفانه رژیم صهیونیستی مورد حمایت آمریکا و برخی کشورهای اروپایی است.
.
روی چیزی جز تأمین منافع ملی ایران اصرار نداریم
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره پیمان‌شکنی آمریکا و اصرار به مذاکره و مسیر وزارت امور خارجه برای خاتمه جنگ گفت: ما روی چیزی جز تأمین منافع ملی ایران اصرار نداریم. دغدغه ما ایران است چه از طریق دیپلماسی و چه از طریق دفاع، دیپلماسی و توان دفاعی مکمل یکدیگر در احقاق حقوق ملت ایران هستند.
در رابطه با آمریکا، سابقه پیمان‌شکنی آن روشن است، مدام عهد را نقض کردند اما ما به‌عنوان دستگاه دیپلماسی مجاز نیستیم صرفاً به‌خاطر تجارب تلخ گذشته از مسئولیت خود کوتاهی کنیم، در این مفهوم، دیپلماسی بخشی از دفاع است، نباید بین میدان مبارزه و میدان دیپلماسی تفکیک قایل شد.
اگر در پیشبرد دیپلماسی تعلل کنیم می‌گویند؛ "شما جدی نبودید و جنگ را انتخاب کردید."، اگر ما کمترین احتمال دهیم که با دیپلماسی می‌توان مانع تشدید تنش شد، اقدام خواهیم کرد.
.
روسیه همیشه نقش مهمی داشته است
وی درباره سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و مباحث بین ایران و آمریکا گفت: ما از مواضع خودمان عدول نکرده‌ایم زیرا مواضع در راستای منافع ملی ایران است.
سفر آقای لاوروف در چارچوب رایزنی معمول ایران و روسیه است، روابط دو کشور بسیار خوب است به‌ویژه بعد از تصویب مشارکت راهبردی، این سفر از مدت‌ها قبل در دستورکار بود، چندماه قبل سؤال شده بود و من گفته بودم در دست برنامه‌ریزی است.
در جریان دیدار تمرکز ما روی مباحثی است که در راستای تأمین منافع دو کشور است. طبیعی است درباره منطقه تنگه هرمز و هسته‌ای صحبت کردیم، اما همه گمانه‌زنی‌های پیشین موضوعیت ندارد. ما وارد مذاکره هسته‌ای نشدیم که بخواهیم درباره جزئیات آن با دیگر طرف‌ها صحبت کنیم.
روسیه همیشه نقش مهمی داشته است و ما از رویکرد مثبت روسیه قدردانی کرده‌ایم.
مانع درج دو بند مشخص در بیانیه سازمان همکاری اسلامی که راجع به یمن بود، شدیم
بقائی درباره نشست سازمان همکاری اسلامی و بیانیه اعلامی گفت: باید بیانیه را از قطعنامه تقکیک کرد، مهمترین مصوبه شورای وزیران، بیانیه پایانی است که با اجماع تصویب می‌شود. آن چیزی که آقای عراقچی مطرح کردند این بود، نباید در متن بیانیه مباحثی طرح شود که موجب انشقاق بین کشورهای اسلامی شود، مشخصاً اشاره به یمن بود.
اینکه در یک نشست اسلامی بخواهی به کشور اسلامی برچسب بزنی مغایر با هدف تشکیل سازمان است. ما خیلی جدی موضع خود را بیان کردیم و مانع درج دو بند مشخص که راجع به یمن بود، شدیم.
موضوع یمن را بارها گفته‌ایم که باید از طریق گفتگو و مصالحه بین عربستان و یمن حل شود. آنان بیش از یک دهه است که تحت محاصره هستند و نمی‌توان با زور مسئله را حل کرد. راجع به قطعنامه نیز مواضع خودمان را با درج چنین قطعنامه‌ای اعلام کردیم، رویه‌های سازمان درباره آن رعایت نشده بود، باید درباره آن قبلاً صحبت می‌شد.
هیچ ضربه‌ای را بی‌پاسخ نمی‌گذاریم
وی درباره ادعای انتقال پیام آمریکا برای حمله به کوه‌کلنگ گفت: شما باور می‌کنید؟ ایران به طرف آمریکایی بگوید که؛ "بزن و ما بشنویم."، دوره بزن در رو تمام شده است. اگر فقط اعلام موضع بود ما در عمل نشان داده‌ایم هیچ ضربه‌ای را بی‌پاسخ نمی‌گذاریم و اگر محکم‌تر نباشد به همان اندازه پاسخ می‌دهیم.
بسته‌شدن مرزهای ایران و پاکستان به‌سبب مسائل فنی است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بسته‌شدن مرزهای ایران و پاکستان و رویکرد پاکستان در قبال ایران گفت: نباید وارد قضاوت شد، آن چیزی که به ما گفته شد این بود که مسائل فنی وجود دارد و در حال رفع هستند، صادرات از طرف ما ادامه دارد و از آن طرف قطع شده است.
رابطه ما با پاکستان ممتاز است. ایران اولین کشوری بود که پاکستان مستقل را به‌رسمیت شناخت. اکنون در یکی از فرازهای روابط قرار داریم و هر دو کشور مصمم به ارج‌نهادن به روابط هستند. ما در این سال‌ها شاهد اوج‌گیری روابط دو کشور بودیم، این موضوع را قطعاً حل خواهیم کرد.
دوستان پاکستانی به ما اعلام کردند که مسائل فنی را رفع می‌کنند.
واکنش به ادعای بیانیه پایانی نشست شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران
وی در واکنش به ادعای بیانیه پایانی نشست شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران گفت: انتظار ما این است که مقامات کشورهای حوزه خلیج فارس یک‌مقدار در بیان خرده‌فرمایشات تأمل کنند. ما تجربه تلخی داشتیم و تکرار گزاره‌هایی که می‌دانند نشانه حسن‌نیت نیست کمکی به ایجاد اعتماد نمی‌کند.
ایران واقعاً در رابطه با اتفاقات اخیر بزرگوارانه رفتار کرد، خودشان هم می‌دانند از قلمرو آنان سوءاستفاده شد برای تجاوز نظامی علیه ایران، این ادعا نیست بلکه طرف آمریکایی اعتراف کرد و از آنان اسم برده است که نقش داشتند در تجاوز علیه ایران.
اینکه ضربات دفاعی ایران علیه پایگاه‌ها به‌عنوان تجاوز نظامی مفهوم‌سازی می‌شود در واقعیت امر تأثیری ندارد، شرط روشن این است که اجازه ندهند از قلمرو آنان علیه کشور مسلمان استفاده شود.
ایده روسیه برای امنیت خلیج فارس
بقائی درباره ایده روسیه برای امنیت خلیج فارس گفت: چیزی که روسیه مطرح کرد این بود ایران، روسیه و چین طرح‌هایی را مطرح کردند و روسیه پیگیر این موضوع است، روسیه از چند سال قبل پیشنهاداتی برای تقویت امنیت در منطقه را بیان کرده بود.
اصل اینکه منطقه باید برای تأمین امنیت، متکی به کشورهای منطقه باشد، این مورد تأیید ماست، اما لازمه تحقق این امر این است فرایند اعتمادسازی بین کشورهای منطقه شروع شود.
وقتی میزبان متجاوزان هستند نمی‌توان از حسن همجواری صحبت کرد
بقائی در پاسخ به تسنیم درباره اظهارات مقامات قطر برای تأمین امنیت منطقه و رفع نگرانی‌ها گفت: مطالبه ما از کشورهای منطقه همین است که در ایجاد سازوکار منطقه‌ای جدی باشند و باید مانع سوءاستفاده از قلمرو آنان برای تهدید علیه کشورها شوند، اصل کلیدی این است و اصل حسن همجواری لازمه‌اش ایجاد اعتماد بین همدیگر است، وقتی میزبان متجاوزان هستند نمی‌توان از حسن همجواری صحبت کرد.
با قطر مراودات خوبی داریم
وی در واکنش به گله‌مندی قطر از ایران برای برجسته‌سازی گزارش این کشور گفت: ما با قطر مراودات خوبی داریم، این گزینشی عمل‌کردن نشانه حسن‌نیت است، ما کار بدی نکردیم که موضعی را که قطری‌ها صادقانه بیان کردند، برجسته کردیم، آنان گفتند؛ "ضربات ایران صرفاً علیه پایگاه‌های آمریکا بوده است."، ما به‌جای اینکه برخی ادعاهای ناروا را برجسته کنیم یک واقعیت را برجسته کردیم، این جای گله ندارد.
کل اقدامات نظامی آمریکا جنایت تلقی می‌شود
وی درباره عدم‌پذیرش جنایت علیه ایران از سوی آمریکا گفت: خیلی جدی نگیرید، مگر قرار است ملاک برای توصیف جنایت طرفی باشد که خودش موجب جنایت شده است؟ کل اقدامات نظامی آمریکا از نظر ما و حقوق بین‌الملل جنایت تلقی می‌شود.
از نگاه بین‌المللی اینکه حاضر نیستند یک جنایت محرز را که بی‌تردید عامدانه و حساب‌شده بود، ولو به‌زبان بپذیرند، خودش گواهی است که طرف مقابل قانون‌شکن است و منزلتی برای موازین حقوق بین‌الملل قائل نیست.
.
همیشه برای گفتگو با کشورهای منطقه آماده بوده‌ایم
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به گفته فؤاد حسین وزیر خارجه عراق برای برگزاری نشست با کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت: ما همیشه برای گفتگو با کشورهای منطقه آماده بوده‌ایم و آخرین مورد نشست صلاله عمان بود که دیگران در آخرین لحظه مانع شدند.
پیشنهاد برگزاری نشست کشورهای حاشیه خلیج فارس از مدت‌ها قبل مطرح بوده است و ما هم حمایت کردیم و پیشنهاد خوبی است و از هر گامی که باعث تقویت اعتماد شود حمایت می‌کنیم.
وظیفه داریم هر احتمالی را مدنظر قرار دهیم
وی در واکنش به نشست وزیر جنگ آمریکا در اراضی اشغالی با اعراب گفت: اکنون در شرایط صلح قرار نداریم و به‌انحای مختلف ایران را تهدید می‌کنند، ما وظیفه داریم هر احتمالی را مدنظر قرار دهیم، نیروهای مسلح آماده دفع هر شرایطی از سوی متجاوزان هستند.
مردم آذربایجان، مردم رشید و بصیری هستند
بقائی درباره اعتراضات در جمهوری آذربایجان گفت: مردم آذربایجان، مردم رشید و بصیری هستند و در رابطه با صیانت از باورهای خود، خودشان تشخیص می‌دهند که به‌چه‌نحو در تعامل با دولتشان عمل کنند. ما امیدواریم مشکلات در کشوری که روابط خوبی با آنان داریم و پیوندهای برادری که نیاز نیست توضیح دهیم، با در نظر داشتن به ارزش‌های مشترک حل‌وفصل شود.
آخرین وضعیت طرح 7روزه ایران
وی درباره آخرین وضعیت طرح 7روزه ایران گفت: اصلی‌ترین مانع زیاده‌خواهی آمریکاست.
رویکرد ما همیشه قائل به صلح بوده است
وی در واکنش به ادعاها مبنی بر سیطره‌جویی ایران در تنگه هرمز گفت: مثل روز روشن است که ایران به‌دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده است، ما به‌عنوان کشوری که ریشه داریم و نیازی به اعمال زور برای سلطه نداریم، رویکرد ما همیشه قائل به صلح بوده است.
هیچ کشوری نباید در مسیر هژمون‌شدن و سیطره‌جویی بر دیگران عمل کند. اگر ایران در دفاع از خودش مصمم است به این معنی نیست که سودای سیطره‌طلبی داریم. طرفی که در منطقه ریشه ندارد به‌دنبال این است از طریق زور همه را مطیع خود کند و ما به کشورهای منطقه می‌گوییم که مقهور این ادعا نشوند.
.
فرانسه آشکارا از تجاوز علیه ایران حمایت کرد
بقائی در واکنش به ادعاها و اتهامات فرانسه علیه ایران گفت: این صحبت نوعی فرافکنی است، اما یک واقعیت در این حرف نهفته است و آن این است که تبعات اقدامات خودشان را باید بپذیرند.
فرانسه در برابر حقوق بین‌الملل متعهد بود که علیه تجاوز به ایران موضع بگیرد، اما ما دیدیم که آشکارا حمایت کردند. ما یادمان نرفته است پیام مشهوری که بین آمریکا و فرانسه تبادل شد تا درباره ایران همکاری کنند، از همان زمان مشخص شد.
اگر صداقت دارند که اختلافات در فرانسه به‌دلیل بحران سوخت که ناشی از وضعیت تنگه هرمز است، باید به ریشه مشکل پرداخت. ریشه مشکل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است، این بخشی از حقیقت است که نمی‌توان نسبت به تجاوز بی‌تفاوت بود و تبعاتش را ندید.
منافع متقابل را با روسیه و چین مشخص کرده‌ایم
وی درباره رویکرد روسیه و چین نسبت به ایران گفت: من قرار نیست راجع به لفاظی مقامات آمریکا در رابطه با روابط ایران با دوستانش نظر دهم، گاهی وقت‌ها باید اجازه دهیم در توهم خود بمانند، آن چیزی که محرز است، این است که رابطه ایران با روسیه و چین مبتنی بر احترام و منافع مشترک است.
ما منافع متقابل را با روسیه و چین مشخص کرده‌ایم و به‌دور از لفاظی‌ها روابط را به‌پیش می‌بریم.
ادعای بیانیه مشترک روسیه با اعراب علیه ایران خبرسازی است
بقائی در واکنش به ادعای بیانیه مشترک روسیه با اعراب علیه ایران گفت: این یکی از خبرسازی‌هایی بود که صورت گرفت. اساساً نشست روسیه با کشورهای خلیج فارس بیانیه مشترک نداشت، شورای همکاری خلیج فارس صرفاً بیانیه دادند.
مشکل اصلی در تنگه هرمز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است
وی درباره پیشنهاد سازمان ملل برای عبور کالاهای بشردوستانه از تنگه هرمز گفت: این از خیلی وقت قبل مطرح شده بود، ما همیشه از مباحث بشردوستانه حمایت کرده‌ایم و سعی کرده‌ایم برای انتقال بشردوستانه اقدام کنیم، اما باید مشکل را ریشه‌ای حل کرد و در تنگه هرمز یک مشکل وجود دارد و آن هم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است.
رویکرد مخرب آمریکا در مباحث صلح و امنیت بین‌المللی
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعای وزیر خارجه آمریکا علیه ایران گفت: مردم آمریکا دیدگاه‌های خود را در همین راه‌پیمایی‌های «نه به پادشاه» اعلام کردند و گفتند رضایت ندارند که پول آمریکا صرف جنگ تجاوزکارانه‌ای شود که صرفاً مورد مطامع یک رژیم نسل‌کش است.
صحبت‌های مقامات آمریکا درباره بی‌ارزش بودن هنجارهای بین‌المللی همگی نمونه روشنی است، این نشانگر رویکرد مخرب آمریکا در مباحث صلح و امنیت بین‌المللی است.
.
آمریکا دچار نوعی سردرگمی است
وی درباره روابط آمریکا با متحدانش و جنگ اوکراین گفت: آمریکا دچار نوعی سردرگمی است و خودش را درگیر یک تجاوز نظامی در منطقه ما کرد و اقداماتی که در آمریکای لاتین انجام می‌دهد در راستای صلح و امنیت بین‌المللی نیست.
امیدواریم که تحولات، کشورها را بیدار کند و بدانند با همراهی با کشوری که ارزشی برای هنجار بین‌المللی قائل نیست نمی‌توانند امنیت را در کشور خودشان تأمین کنند.
حل مسئله یمن باید از طریق گفتگو صورت گیرد
بقائی درباره وضعیت یمن و مشارکت برخی کشورها در تجاوزات عربستان گفت: موضوع یمن در هر گفتگویی مطرح می‌شود از جمله گفتگو با وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی. امنیت در شبه‌جزیره عربستان برای ما مهم است منتهی هر گونه مداخله بیشتر را به‌نفع امنیت در منطقه نمی‌دانیم.
حل مسئله یمن باید از طریق گفتگو و نقشه راه چند سال قبل صورت گیرد. در گفتگو با همتای مصری تأکید کردیم که فکر نمی‌کنیم هرگونه مداخله بیشتر از سوی کشورهای اسلامی باعث بهبود اوضاع شود، به‌عکس باعث تشدید اوضاع می‌شود.
در همه ابعاد برای دفاع از کشور باید آماده باشیم
وی در واکنش به اظهارات مقامات قطر برای احتمال جنگ سوم جهانی گفت: من اعتراف می‌کنم که از پیشگویی برخوردار نیستم، اما ما 8 ماه را در این جنگ تحمیلی سوم با سربلندی طی کردیم و تجارب گذشته را پیشِ‌چشم داریم و برای هر پیشامدی آماده هستیم. فارغ از حدس و گمان‌ها آن چیزی که مهم است، این است که در همه ابعاد برای دفاع از کشور باید آماده باشیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره گمانه‌زنی‌ها برای استفاده چین از تحولات اخیر گفت: کشورها طبیعی است که دنبال منافع خود هستند. یک پندی وجود دارد و می‌گوید؛ اگر دشمنان و رقبا مشغول ارتکاب اشتباه هستند اصلاً متوقفشان نکنید.
تأمین امنیت مرزهای شرقی نیازمند همکاری مستمر ایران، افغانستان و پاکستان است
سخنگو در ادامه درباره درگیری‌های میان افغانستان و پاکستان گفت: تأمین امنیت مرزهای شرقی، موضوعی راهبردی و مستمر در دستور کار گفت‌وگوهای سه‌جانبه جمهوری اسلامی ایران، افغانستان و پاکستان بوده است.
امنیت، موهبتی مشترک و حیاتی است که هرگونه تساهل یا غفلت در مواجهه با تهدیدات امنیتی در یک سوی مرز، زمینه‌ساز سرایت ناامنی به سایر بخش‌ها خواهد شد.
وجود این درک مشترک میان کشورهای همسایه، بسترساز اتخاذ تدابیر مؤثر مرزی می‌شود و امید می‌رود ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای در امر مبارزه با تروریسم، از بروز رفتارهای ناامن‌ساز و اقدامات تروریستی در قلمرو هر سه کشور به‌طورقاطع جلوگیری نماید.
هدف سفر عاصم منیر به تهران
وی درباره هدف سفر عاصم منیر به تهران گفت: روابط ما با پاکستان مهم و ممتاز است و بخشی از این رفت‌وآمدها مربوط به مذاکرات است، اما عمدتاً برای روابط دوجانبه و همکاری‌ها است.
حضور نظامی آمریکا در منطقه باعث ناامنی است
وی درباره حضور آمریکا و تأثیرات در منطقه گفت: کشورهای منطقه شاهد بودند که حضور نظامی آمریکا باعث ایجاد امنیت نیست و به‌عکس باعث ناامنی است.
پیامی که از طرف آمریکا گرفته شد ناکافی بود
وی درباره آخرین وضعیت ایران و آمریکا گفت: اینکه مقامات آمریکا ضدونقیض صحبت کنند جدید نیست، آنچه را تأمین‌کننده منافع کشور می‌دانستیم در قالب‌های روشن از طریق قطر به آمریکا منعکس کردیم.
خواسته‌های ما روشن بود، پیامی که از طرف آمریکا گرفته شد ناکافی بود، کماکان هم بر اساس همین 7 مطالبه رفتار می‌کنیم و چیز جدیدی نیست، این‌ها در توافق اسلام‌آباد درج شده بود و مطالبه به‌حق ایران است.
رفع محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها کاملاً منطقی است، طرف آمریکایی باید تصمیم بگیرد، ایران در حین اینکه در پیشبرد دیپلماسی جدی است همزمان در دفاع از کیان ایران هم مصمم است.
انتهای پیام/+