به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، طی سال‌های اخیر، توسعه هوانوردی غیرنظامی و صنعت حمل‌ونقل هوایی به یکی از محوری‌ترین و راهبردی‌ترین ارکان سیاست‌های ترانزیتی قرقیزستان تبدیل شده است.
دولت این کشور با اتخاذ رویکردی جامع، پروژه‌های کلانی را برای مدرن‌سازی زیرساخت‌های فرودگاهی، بازسازی و راه‌اندازی مجدد خطوط پروازی میان‌منطقه‌ای و گسترش ناوگان هوایی شرکت‌های هواپیمایی ملی در دستور کار قرار داده است.
این تحولات ساختاری نه تنها چهره حمل‌ونقل هوایی قرقیزستان را دگرگون ساخته، بلکه بستر مناسبی را برای تعمیق همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم کرده است.
فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ای در حوزه هوانوردی قرقیزستان به صورت موازی در فرودگاه‌های بزرگ بین‌المللی و پایانه‌های کوچک محلی در جریان است. احداث ترمینال‌های مسافربری مدرن، بهسازی باندهای پرواز و فرود، تجهیز سامانه‌های ناوبری و احیای پروازهای داخلی از جمله اقداماتی است که با سرعت بالا پیگیری می‌شود.
هم‌زمان، مقامات بیشکک برنامه‌ریزی‌های دقیقی را برای خرید هواپیماهای مسافربری جدید به منظور توسعه شبکه خطوط هوایی بین‌المللی و افزایش ظرفیت ناوگان ملی انجام داده‌اند.
حجم بالای سرمایه‌گذاری‌های دولتی در صنعت هوانوردی
بر اساس آمارهای رسمی منتشرشده توسط کابینه وزیران قرقیزستان در اکتبر 2026، میزان سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در بخش نوسازی زیرساخت‌های فرودگاهی کشور از مرز 9.8 میلیارد سوم (معادل تقریبی 112 میلیون دلار) فراتر رفته است.
علاوه بر این، در سال 2026 میلادی بودجه‌ای کلان بالغ بر 5.836 میلیارد سوم (حدود 66.7 میلیون دلار) منحصراً به توسعه و تجهیز ناوگان شرکت هواپیمایی دولتی «آسمان ایرلاینز» اختصاص یافته است. این ارقام نشان‌دهنده اراده جدی حاکمیت قرقیزستان برای تحول بنیادین در ساختار لجستیک هوایی است.
توسعه هوانوردی غیرنظامی برای قرقیزستان فراتر از یک نوسازی ساده زیرساختی اهمیت دارد. با توجه به جغرافیای کوهستانی و عوارض دشوار طبیعی این کشور، سفرهای زمینی میان مناطق مختلف غالباً زمان‌بر و دشوار است؛ به‌ویژه در فصل سرما که گردنه‌های کوهستانی مسدود می‌شوند. از این رو، برقراری ارتباطات هوایی مستمر، دسترسی شهروندان را به مناطق مختلف تسهیل کرده و یکپارچگی سرزمینی را تقویت می‌کند.
افزون بر این، مدرن‌سازی فرودگاه‌ها و توسعه ناوگان هوایی، پیش‌شرط لازم برای گشایش مسیرهای جدید بین‌المللی و رونق صنعت گردشگری به شمار می‌رود.
نوسازی کلان فرودگاه بین‌المللی «ماناس»
یکی از محوری‌ترین پروژه‌های هوانوردی قرقیزستان، طرح جامع بازسازی و توسعه فرودگاه بین‌المللی «ماناس» در نزدیکی پایتخت (بیشکک) است. فرودگاه ماناس به عنوان دروازه اصلی هوایی کشور، حجم عمده‌ای از پروازهای بین‌المللی قرقیزستان را پوشش می‌دهد. در همین راستا، طی سال‌های اخیر پروژه‌های عمرانی گسترده‌ای برای ارتقای ظرفیت پذیرش مسافر و بهبود کیفیت خدمات فرودگاهی در این مجموعه به اجرا درآمده است.
در اکتبر 2026، «عادل بیگ قاسم علیف»، رئیس کابینه وزیران قرقیزستان، رسماً از اتمام عملیات بازسازی مجتمع فرودگاهی «ماناس-2» خبر داد.
افزون بر این، عناصر مختلف محوطه پروازی و سیستم‌های روشنایی فرودگاه ماناس نیز به‌روزرسانی شده‌اند. این پروژه کلان شامل افزایش وسعت ترمینال مسافربری به میزان 20 هزار متر مربع است؛ به‌طوری که پس از تکمیل نهایی تمامی فازها، مساحت کل ترمینال به حدود 60 هزار متر مربع خواهد رسید. این توسعه چشمگیر به فرودگاه اجازه می‌دهد تا با ظرفیت بالاتری به مسافران خدمات ارائه دهد.
باند فرود، محوطه رمپ و تاسیسات مهندسی فرودگاه نیز از دیگر بخش‌هایی بوده که مشمول تعمیرات اساسی شده‌اند.
بر اساس ارزیابی‌های شرکت سهامی «فرودگاه‌های قرقیزستان» در اکتبر 2026، مجموع هزینه‌های پیش‌بینی‌شده برای بازسازی فرودگاه ماناس رقمی در حدود 130 میلیون دلار تخمین زده شده است. این سرمایه‌گذاری کلان، چشم‌انداز روشنی را برای پذیرش پروازهای بیشتر و تقویت جایگاه ترانزیتی بیشکک ترسیم می‌کند.
توسعه فرودگاه‌های «اوش» و پروژه احداث فرودگاه جلال‌آباد
هم‌زمان با پروژه‌های پایتخت، طرح‌های عمرانی عظیمی در جنوب قرقیزستان در دست اجراست. توسعه فرودگاه بین‌المللی «اوش» به عنوان دومین شهر بزرگ کشور، یکی از این طرح‌های کلان است. در این فرودگاه، ترمینال جدیدی با زیربنای 25.4 هزار متر مربع در حال احداث است که بر اساس برآوردهای وزارت ساخت‌وساز قرقیزستان، گنجایش پذیرش سالانه بیش از 5 میلیون مسافر و 900 نفر در ساعت را خواهد داشت.
ماناس‌بک سامیدینوف، رئیس هیئت‌مدیره شرکت «فرودگاه‌های قرقیزستان»، در جریان بازدید میدانی از پروژه ساخت ترمینال اوش در اکتبر 2026، بر لزوم اتمام کارها تا پایان سال جاری میلادی تاکید کرد.
با توجه به اهمیت استراتژیک شهر اوش در مبادلات تجاری و گردشگری جنوب قرقیزستان، این توسعه زیرساختی تحول بزرگی در اقتصاد منطقه‌ای ایجاد خواهد کرد.
پروژه بزرگ دیگر، احداث از صفرِ فرودگاه بین‌المللی «جلال‌آباد» در منطقه سوزاک است. برای این طرح، زمینی به مساحت 381 هکتار اختصاص یافته است؛ چرا که فرودگاه فعلی در بافت شهری قرار داشته و پاسخگوی استانداردهای ایمنی جدید نیست.
طبق اعلام شرکت «فرودگاه‌های قرقیزستان»، هزینه تخمینی این پروژه حدود 60 میلیون دلار بوده و اتمام ساخت‌وساز آن برای سه ماهه سوم سال 2027 برنامه‌ریزی شده است.
رونق گردشگری در ایسیک‌کول و کاراکول
در مناطق توریستی قرقیزستان نیز پروژه‌های هوانوردی با سرعت دنبال می‌شوند. فرودگاه بین‌المللی «ایسیک‌کول» واقع در روستای تامچی که در قطب گردشگری کشور قرار دارد، شاهد احداث یک ترمینال جدید مسافربری است تا پاسخگوی حجم بالای مسافران در فصول اوج سفر باشد.
علاوه بر این، در شهر کاراکول عملیات توسعه و بازسازی باند فرودگاه با موفقیت به سرانجام رسید و طول آن از 2450 متر به 3750 متر افزایش یافت. نصب تجهیزات مدرن کمک‌ناوبری و سامانه فرود دقیق (ILS) امکان نشست‌وبرخاست هواپیماهای پهن‌پیکر را فراهم آورد.
در دهم اوت 2026، این فرودگاه برای نخستین بار میزبان یک فروند هواپیمای بزرگ «ایرباس A320» بود که با موفقیت در این باند به زمین نشست. این تحول راهگشای گشایش پروازهای مستقیم از روسیه، کشورهای مستقل همسود (CIS) و خاورمیانه به مناطق توریستی قرقیزستان خواهد بود.
احیای شبکه فرودگاه‌های محلی و پروازهای یارانه‌ای
دولت قرقیزستان در کنار طرح‌های کلان بین‌المللی، توجه ویژه‌ای به احیای فرودگاه‌های متروکه در مناطق دوردست و کوهستانی داشته است. در سال 2021 تنها پنج فرودگاه در کشور فعال بودند، اما با تلاش‌های دولت، تا اکتبر 2026 فرودگاه‌های شهرهای «نارین»، «تالاس»، «کربن»، «کازارمان» و «کاراکول» نوسازی و مجدداً به چرخه فعالیت بازگشتند. همچنین فرودگاه «رزاق‌اف» در استان باتکن نیز مورد تعمیرات اساسی قرار گرفت.
با راه‌اندازی مجدد این زیرساخت‌ها، شرکت هواپیمایی دولتی «آسمان ایرلاینز» خطوط پروازی داخلی خود را به این شهرها دایر کرد. برای حفظ پایداری این مسیرها و تامین رفاه ساکنان محلی، دولت برنامه‌های حمایتی و پروازهای یارانه‌ای را به اجرا گذاشته است؛ چنان‌که در سال 2026 مسیرهای کلیدی بیشکک-نارین و بیشکک-تالاس تحت پوشش یارانه‌های دولتی قرار گرفتند.
توسعه ناوگان هوایی و نوسازی شرکت «آسمان ایرلاینز»
شرکت «آسمان ایرلاینز» که در سال 2023 تاسیس شده و پروازهای منظم خود را از سپتامبر 2024 آغاز کرده است، اکنون نقش کلیدی در حمل‌ونقل داخلی ایفا می‌کند. ناوگان این شرکت هم‌اکنون متکی بر هواپیماهای توربوپراپ کانادایی «داش 8 کیو400» با ظرفیت 80 صندلی است که برای باندهای کوتاه‌محلی ایده‌آل هستند.
با این حال، اهداف بیشکک فراتر از پروازهای داخلی است. در مارس 2026، شرکت «فرودگاه‌های قرقیزستان» قرارداد مهمی را با شرکت لیزینگ «BBAM» برای خرید دو فروند هواپیمای پهن‌پیکر «ایرباس A321ceo» امضا کرد.
تحویل این فروندها برای اواخر سال 2026 برنامه‌ریزی شده است تا بسترساز توسعه پروازهای بین‌المللی در سال آینده باشد. دولت بیش از 5.836 میلیارد سوم برای تقویت ناوگان تخصیص داده و فرآیند جذب و آموزش کادر پروازی و زمینی جدید را با دریافت بیش از 2500 تقاضا کلید زده است.
پایان تحریم‌های اتحادیه اروپا و افق‌های روشن بین‌المللی
یکی از نقاط عطف تاریخ هوانوردی قرقیزستان، لغو تحریم‌ها و محدودیت‌های اتحادیه اروپا در ژوئن 2026 بود. کمیسیون اروپا تمامی شرکت‌های هواپیمایی قرقیزستان را پس از دو دهه (از اکتبر 2006) از فهرست سیاه امنیت پرواز خود خارج کرد.
این تصمیم پس از اصلاحات ساختاری در قوانین هوانوردی و ارتقای سطح نظارت‌های دولتی اتخاذ شد و مانع بزرگ بر سر راه برقراری پروازهای مستقیم میان بیشکک و فرودگاه‌های اروپایی را برداشت.
آمارهای کلان اقتصادی نیز مؤید پویایی این صنعت است؛ در سال 2025 فرودگاه‌های قرقیزستان بیش از 6 میلیون مسافر را پذیرایی کردند و شرکت‌های ملی حدود 1.8 میلیون مسافر را جابه‌جا کردند.
سود خالص تلفیقی شرکت «فرودگاه‌های قرقیزستان» در نه ماه نخست سال 2026 به 4.2 میلیارد سوم (معادل 48 میلیون دلار) بالغ شد. این دستاوردها نشان می‌دهد صنعت هوانوردی قرقیزستان با شتابی مطمئن به سوی شکوفایی همه‌جانبه و تثبیت جایگاه خود به عنوان هاب ترانزیتی منطقه گام برمی‌دارد.
انتهای پیام/