به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، کلانشهر صنعتی اراک، به‌عنوان مرکز استان مرکزی، شهری با پیشینه‌ای تاریخی و هویتی پیوندخورده با شکل‌گیری صنعت نوین ایران است؛ شهری که نام آن با شخصیت‌هایی همچون امیرکبیر و تحولات مهم اقتصادی و صنعتی کشور گره خورده است. با این حال، توسعه شهری اراک در دهه‌های گذشته بیش از آنکه صرفاً به توسعه کالبدی و صنعتی محدود بماند، نیازمند توجه هم‌زمان به ابعاد فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و تفریحی است؛ حوزه‌هایی که مستقیماً با کیفیت زندگی شهروندان و میزان تعلق آنها به شهر ارتباط دارند.
رشد جمعیت، گسترش محدوده شهری و تغییر سبک زندگی شهروندان، نیاز به فضاهای عمومی متنوع و باکیفیت را افزایش داده است. پارک‌ها، بوستان‌ها، تفرجگاه‌ها، فرهنگسراها، فضاهای ورزشی و پیاده‌راه‌ها دیگر صرفاً فضاهایی برای گذران اوقات فراغت نیستند، بلکه بخشی از زیرساخت اجتماعی شهر محسوب می‌شوند؛ فضاهایی که می‌توانند زمینه حضور خانواده‌ها، افزایش تحرک و ورزش همگانی، تعاملات اجتماعی و برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری را فراهم کنند.
اراک در سال‌های اخیر شاهد اجرای طرح‌هایی برای توسعه فضاهای سبز، تفرجگاهی، فرهنگی و ورزشی بوده است؛ از توسعه و تجهیز پارک جنگلی شهید باهنر و دره گردشگری گردو گرفته تا ایجاد فرهنگسراها، زمینهای چمن مصنوعی و توسعه برخی فضاهای عمومی در مناطق مختلف شهر. با این حال، فاصله میان ظرفیت‌های موجود و نیازهای جمعیتی و اجتماعی شهر همچنان یکی از موضوعات قابل توجه در مدیریت شهری اراک است و مسئله کمبود زمین، به‌ویژه در مناطق مرکزی و کم‌برخوردار، از موانع مهم توسعه فضاهای عمومی به شمار می‌رود.
در کنار زیرساخت‌های کالبدی، کیفیت و تنوع برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی و ورزشی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. شهری که برای اوقات فراغت شهروندان، ورزش همگانی، فعالیت جوانان و نوجوانان، حضور بانوان، برنامه‌های فرهنگی و هویت شهری خود برنامه داشته باشد، می‌تواند از ظرفیت فضاهای عمومی برای تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش نشاط شهروندان استفاده کند. از همین رو، توسعه این حوزه‌ها باید در کنار پروژه‌های عمرانی و خدماتی، بخشی از برنامه بلندمدت مدیریت شهری باشد.
موضوع هویت شهری نیز برای اراک اهمیت ویژه‌ای دارد؛ شهری که از یک سو پیشینه تاریخی و فرهنگی قابل توجهی دارد و از سوی دیگر، چهره صنعتی آن بخش مهمی از هویت معاصر آن را شکل داده است. برگزاری برنامه‌هایی مانند هفته فرهنگی اراک و تلاش برای معرفی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی شهر می‌تواند فرصتی برای تقویت تعلق خاطر شهروندان و معرفی اراک به‌عنوان شهری فراتر از یک قطب صنعتی باشد؛ البته استمرار و مشارکت دستگاه‌های مختلف در این برنامه‌ها، از الزامات اثرگذاری آنهاست.
در همین راستا، برای بررسی وضعیت فضاهای تفریحی و تفرجگاهی، سرانه‌های فرهنگی و ورزشی، ظرفیت پارک‌ها و بوستان‌ها، توسعه ورزش همگانی، وضعیت امکانات بانوان، برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی و همچنین چالش‌های پیش روی مدیریت شهری اراک، خبرنگار خبرگزاری تسنیم استان مرکزی در مصاحبه‌ای تفصیلی با "سیدوحید میرنظامی"، رئیس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شورای اسلامی شهر اراک، به بحث و گفت‌و‌گو نشسته که مشروح آن در زیر می آید:
*اراک در حوزه سرانه‌های ورزشی با کمبود جدی مواجه است
*دره گردو می‌تواند بخشی از عقب‌ماندگی تفرجگاهی اراک را جبران کند
*توسعه فرهنگی و ورزشی نباید قربانی پروژه‌های عمرانی شود
*اراک با عقب‌ماندگی چند دهه‌ای در حوزه تفرجگاه‌ها مواجه است
*مشکل اصلی اراک در توسعه پارک‌های محله‌ای، کمبود زمین است
*بیشترین کمبود اراک در سرانه‌های ورزشی است
*در برخی مناطق اراک حتی برای ایجاد پارک محله‌ای زمین نداریم
*امکانات ورزشی بانوان در اراک کافی نیست
*پارک‌های اراک فقط فضای سبز نیستند
*شهرداری به‌تنهایی متولی حل مشکلات ورزش شهر نیست
*عملکرد دستگاه‌های فرهنگی اراک در عمل قابل توجه نیست
*کمبود زمین، سد توسعه پارک‌های محله‌ای اراک؛ حتی برای خرید چند پلاک هم مشکل داریم
تسنیم: از وقتی که در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار دادید سپاسگزاریم، برای شروع بفرمایید وضعیت فعلی تفرجگاه‌های اراک را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این فضاها متناسب با جمعیت و نیازهای امروزی شهروندان هستند؟
میرنظامی: در ابتدای دوره ششم شورای اسلامی شهر اراک، میانگین سرانه فضای سبز شهر حدود 26 متر بود. در این دوره با توجه به اقداماتی که در دره گردو، گردنه سیبک، کمربند سبز شهری در محدوده چاه‌ها و سایر نقاط انجام شد، افزایش سرانه فضای سبز را داشتیم و تا حدودی این شاخص ارتقا پیدا کرد، اما همچنان این میزان کفایت نمی‌کند.
در خصوص تفرجگاه‌ها نیز اراک با یک عقب‌افتادگی چند دهه‌ای مواجه بوده است. به همین دلیل، در این دوره تلاش کردیم پارک جنگلی شهید باهنر و دره گردشگری گردو را برای استفاده مردم آماده‌سازی کنیم.
اگر وضعیت دره گردو را در ابتدای دوره ششم بررسی کنید، به‌جز کانالی که قرار بود رودخانه در کنار آن باشد و طول آن هم حدود یک کیلومتر بیشتر نبود، تقریباً مجموعه‌ای خاکی و شنی بود و مسیر مناسبی نیز در آن وجود نداشت.
در سال اول دوره، با اختصاص 70 میلیارد تومان کار را آغاز کردیم و تا امروز که با شما صحبت می‌کنیم، نزدیک به 2 هزار میلیارد تومان برای این مجموعه اختصاص داده شده است. مجموعه‌ای از بازی‌های تفریحی و هیجانی، به‌اضافه مجموعه گردشگری، برای این منطقه در نظر گرفته شده است.
در ابتدا مجموعه بین‌راهی آنجا اختصاص داده شد. پارک آبی نیز توسط دوستان مصوب شد. بازی‌های هیجانی از جمله «تلسی» و یک بازی دیگر که به «زیپ‌لاین» معروف است، ایجاد شده که در مرحله تکمیل قرار دارد.
البته از پیشرفت و سرعت کار راضی نیستیم، اما از هدف‌گذاری انجام‌شده رضایت داریم. هدف‌گذاری به‌درستی طراحی شده است. پیشرفت کار آن‌چنان که انتظار ما بوده و بر اساس قراردادهایی که با شرکت مربوطه داریم، پیش نرفته، ولی اصل هدف‌گذاری درست بوده است؛ چراکه می‌تواند بخشی از عقب‌افتادگی‌های تفرجگاهی شهر را جبران کند.
در خصوص پارک جنگلی شهید باهنر نیز اقدام خوبی که شهرداری انجام داده، افزایش روشنایی و نورپردازی بوده است. یکی از دلایلی که مردم کمتر در تفرجگاه‌هایی مانند پارک جنگلی شهید باهنر، به‌خصوص در شب‌ها و عصرها، حضور پیدا می‌کردند، وجود نقاط تاریک و ناامن در این پارک‌ها بود.
با نورپردازی و روشنایی‌هایی که انجام شد، فضاهای تاریک به فضاهای امن‌تر تبدیل شدند. همچنین مبلمان شهری در آنجا ایجاد شد و فضاهایی متناسب با نیاز خانواده‌ها شکل گرفت. همه اینها اتفاقات مبارکی بود که در این دوره رخ داد.
همین‌طور در گردنه سیبک نیز درختکاری انجام شد و موضوع استفاده از پساب را دنبال کردیم. تقریباً برای استفاده از 500 لیتر در ثانیه پساب، با شرکت آب و فاضلاب استان قرارداد بستیم تا ان‌شاءالله این میزان پساب جایگزین آب شرب و آب آشامیدنی شود. هدف ما این است که مصرف آب را در شهر بهینه کنیم و بتوانیم بخش‌های بیشتری از فضای سبز را آبیاری کنیم. البته این 500 لیتر در ثانیه هنوز به بهره‌برداری نرسیده و در مرحله فرآیندی قرار دارد و کارهای مربوط به آن در حال انجام است تا ان‌شاءالله به شبکه آب ما بپیوندد.
در کنار این موضوع، به دنبال ایجاد تصفیه‌خانه‌های محلی نیز هستیم. بنابراین نگاه ما فقط به تصفیه پساب و قرارداد موجود نیست. تصفیه‌خانه‌های محلی، تأسیسات کوچکی هستند که فضای چند ده متری بیشتر اشغال نمی‌کنند، اما می‌توانند با بهره‌وری ایجادشده، فضای سبز همان منطقه و مناطق اطراف را آبیاری کنند.
ما در این دوره اقدامات و بحث‌های خوبی را شروع کردیم، اما این مسیر باید توسط شوراهای بعدی نیز ان‌شاءالله ادامه پیدا کند.
اگر دره گردو را به عنوان یک هدف گردشگری در نظر بگیریم و آن را با باراجین قزوین و گاوازنگ زنجان مقایسه کنیم، باید توجه داشته باشیم که باراجین قزوین بعد از 20 تا 25 سال کار و سرمایه‌گذاری، امروز به یک منطقه گردشگری تبدیل شده است. آنجا نیز تپه‌ماهورها و کوه‌های نزدیک قزوین وجود دارد که تا حدودی با دره گردو شباهت دارند. گاوازنگ زنجان نیز شرایط مشابهی دارد و چند دهه برای توسعه آن کار شده تا به یک منطقه تفرجگاهی تبدیل شود. ان‌شاءالله در آینده، دره گردشگری گردو نیز آینده‌ای شبیه آنها و حتی بهتر از آنها خواهد داشت.
تعداد فرهنگسراها در تناسب با سرانه جمعیتی با کمبود مواجه است
تسنیم: فضاهای تفریحی و تفرجگاهی اراک با چه کمبودهایی مواجه هستند و مهمترین مطالبه شهروندان در این حوزه چیست؟
میرنظامی: کمبودها متنوع هستند. برای مثال، اگر بخواهیم تعداد فرهنگسراها را متناسب با سرانه جمعیتی محاسبه کنیم، با کمبود مواجه هستیم. در ابتدای این دوره، ما فقط فرهنگسرای شهر صنعتی و یک فرهنگسرا در خیابان سیدالشهدا، یا همان شش سابق، را داشتیم. در این دوره فرهنگسرای کوی امام علی(ع) که فرهنگسرای قابل‌توجهی است، ساخته شد. همچنین فرهنگسرای قنات ناصر نیز که فرهنگسرای بسیار خوبی است و امکانات مناسبی دارد، ایجاد شد. هدف از ایجاد این مجموعه‌ها نیز جبران سرانه‌های فرهنگی، اجتماعی و ورزشی در مناطق کم‌برخوردار بوده است.
همچنین 11 زمین چمن مصنوعی ایجاد شد که این 11 زمین نیز در اولویت مناطق کم‌برخوردار قرار داشتند. از نظر بنده، به عنوان عضو خدمتگزار مردم، بخش مهمی از کمبودهای ما در سرانه‌ها، ابتدا در حوزه سرانه‌های ورزشی است. البته خاطرنشان می‌کنم که متولی جبران سرانه‌های ورزشی و رفع این کمبودها، سازمان ورزش و جوانان است، اما شورای شهر و شهرداری نیز به منظور توسعه ورزش همگانی و فراهم کردن محیط‌های سالم فرهنگی، اجتماعی و ورزشی در محله‌ها، این موضوع را دنبال کرده‌اند و ادامه خواهند داد. در مجموع، بیشترین کمبود ما در حوزه سرانه‌های ورزشی است.
در زمینه پارک‌های محله‌ای نیز، به‌ویژه در منطقه 2، به دلیل کمبود زمین در مرکز شهر با مشکل مواجه هستیم. متأسفانه فشار و بارگذاری زیادی که در پیاده‌راه‌های مرکز شهر ایجاد شده، باعث شده بخشی از این فضا به عنوان فضای تفریحی و تفرجگاهی مورد استفاده قرار بگیرد.
منطقه 2، علیرغم اینکه امکانات بسیار زیادی در مرکز شهر، خیابان شهید رجایی، خیابان عباس‌آباد و خیابان شهید بهشتی دارد، در بحث پارک‌های محلی جزو فقیرترین مناطق ماست. به همین دلیل شاید بخشی از بار و فشار به سمت پیاده‌راه‌های مرکز شهر آمده است. به نظر من، پیاده‌راه فعلی نیز باید بهینه و اصلاح شود و ما وضعیت فعلی پیاده‌راه را به این شکل قبول نداریم.
تسنیم: بسیاری از شهروندان معتقدند تفرجگاه‌های اراک در برخی نقاط از نظر مبلمان شهری، روشنایی، سرویس‌های بهداشتی، امکانات ورزشی، امنیت و نظافت با وضعیت مطلوب فاصله دارند. شورای شهر برای رفع این مشکلات چه برنامه‌ای دارد؟
میرنظامی: ما یک مادربزرگ داشتیم که مثالی می‌زد و می‌گفت: «درد به خروار می‌آید.» این کمبودها نیز در طی سالیان زیادی ایجاد شده‌اند. اینکه توقع داشته باشیم در یک دوره شورا ــ اصلاً کاری به شورای ششم نداریم؛ شورای پنجم، شورای ششم، شورای هفتم یا شوراهای بعدی ــ همه این کمبودها در یک دوره جبران شود، شدنی نیست.
اما اتفاقات خوبی نیز افتاده است که پیش از این سؤال شما به آن اشاره کردم. برای مثال، در بحث روشنایی پارک‌ها، به‌خصوص پارک جنگلی شهید باهنر و خود دره گردو، اگر شب به آنجا بروید، بخش‌هایی که محل نشستن و استفاده خانواده‌هاست، تقریباً مانند روز روشن است.
در پارک جنگلی شهید باهنر، پیش از این شب‌ها به دلیل تاریکی و ناامنی، عملاً امکان حضور مناسب مردم وجود نداشت. تعدادی وانت و دستفروش در آنجا مستقر بودند که به نوعی به کافه‌های قهوه سیار تبدیل شده بودند یا مواد غذایی عرضه می‌کردند. به نظر من، در این زمینه اتفاقات خوبی افتاده است. البته کمبودهایی هم داریم. برای مثال، سرانه سرویس‌های بهداشتی ما در پارک‌ها کم است.
در این زمینه به دنبال یک سرمایه‌گذار بودند تا در پارک‌های سطح شهر قسمتی از زمین به او اختصاص داده شود و آن سرمایه‌گذار بتواند مجموعه‌هایی برای ارائه خدمات عمومی ایجاد کند؛ برای مثال، مغازه‌هایی برای فروش اقلام مورد نیاز مردم، سوپرمارکت پارکی و خدمات مشابه، و در کنار آن نیز سرویس‌های بهداشتی استاندارد و بهینه ایجاد شود که به‌درستی نگهداری شوند. این موضوع در حال پیگیری است و برای اطلاع از آخرین مرحله اجرای آن، باید از شهرداری استعلام شود.
تسنیم: پارک‌ها و تفرجگاه‌های حاشیه شهر و مناطق کم‌برخوردار اراک چه وضعیتی دارند؟ آیا توزیع امکانات تفریحی در مناطق مختلف شهر عادلانه است؟
میرنظامی: مشکلی که الان در مناطق کم‌برخوردار و مرکز شهر داریم، کمبود زمین است. برای مثال، در منطقه شهدای صفوی و بان‌کررا، زمینی را برای پارک بانوان شماره 2 تملک کرده بودند که مشکلات حقوقی و قانونی دارد. ان‌شاءالله اگر این مشکلات رفع شود، آن زمین نیز زمینهای برای ارائه خدمت خواهد بود.
ما به سمت این حرکت کرده‌ایم که در مناطق کم‌برخوردار زمین تملک کنیم و زمین بخریم. یکی از مشکلاتی که در اراک وجود دارد، فقط بحث ایجاد پارک‌های محله‌ای نیست؛ حتی برای بافت مسکونی نیز با کمبود زمین مواجه هستیم. مشکل شهر ما زمین است.
اگر مشکل زمین نداشتیم، راه و شهرسازی و معاونت استانداری وقت نمی‌رفتند در زمینهای اوقافی، مسکن 8 هزار و 100 واحدی ایجاد کنند. این نشان‌دهنده آن است که ما کمبود جدی زمین داریم و باید به سمت تملک اراضی، زمین‌ها و اماکنی برویم که بتوان آنها را به کاربری سبز تبدیل کرد و به پارک اختصاص داد.
از طرفی، قیمت‌ها نیز با توجه به افزایش تورم، بسیار گزاف شده است. حتی اینکه بتوانیم زمین‌هایی را از ریزدانه‌ها تجمیع کنیم و به پارک محله‌ای تبدیل کنیم، کار راحتی نیست. اینکه بخواهید با تعداد زیادی از مالکان، مثلاً 50 خانه، 20 خانه یا 30 خانه، توافق کنید و آنها را تملک کنید تا به پارک محلی تبدیل شوند، کار ساده‌ای نیست.
اتفاقات خوبی نیز در این زمینه افتاده است. درباره بحث روشنایی در سؤال قبل توضیح دادم و موضوع کمربند سبز شهری و مناطق کم‌برخوردار نیز تکرار همان مطالبی است که عرض کردم.
پارک‌های ما برای به‌روزرسانی و استاندارد شدن باید خودشان را با نیازهای مردم تطبیق دهند
تسنیم: چه برنامه‌ای برای تبدیل پارک‌ها و تفرجگاه‌های اراک به مقصدهای واقعی تفریحی، فرهنگی و ورزشی وجود دارد، نه صرفاً فضای سبز؟
میرنظامی: پارک‌های ما برای به‌روزرسانی و استاندارد شدن باید خودشان را با نیازهای مردم تطبیق دهند و همچنین با استانداردهایی که در سطح بین‌المللی و جهانی وجود دارد، یا حداقل استانداردهایی که برای کشور خودمان و متناسب با زیست‌بوم خودمان تعریف شده است، به‌روز شوند.
امکانات خدماتی، امکانات بهداشتی، امکانات ورزشی و همچنین امکانات فرهنگی باید در پارک‌ها مورد توجه قرار گیرد. نمونه بارز این مجموعه امکانات را باید مثلاً در پارک صفه اصفهان ببینیم که آنجا یک مجموعه گردشگری، تفریحی، خدماتی، اجتماعی و حتی ورزشی وجود دارد. ما نیز باید به سمت ایجاد چنین مجموعه‌ای از امکانات در پارک‌ها و تفرجگاه‌های اراک حرکت کنیم.
تسنیم: آیا شهرداری برنامه‌ای برای ایجاد تفرجگاه‌های جدید یا توسعه فضاهای موجود دارد؟ این طرح‌ها در چه مرحله‌ای قرار دارند؟
میرنظامی: ما در سند بودجه سال 1405 ردیف‌هایی را برای همین موضوع اختصاص داده‌ایم؛ یعنی برای توسعه پارک‌های محله‌ای و توسعه فضاهای فرهنگی و ورزشی محله‌ای و شهری، ردیف‌هایی اختصاص داده شده است.
اما اینکه این طرح‌ها در چه مرحله‌ای هستند و چه درصد پیشرفتی دارند، باید از معاونت خدمات شهری که متولی مستقیم این موضوع است و همچنین سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی سؤال شود؛ چون درصد پیشرفت و فرآیندهای حقوقی و قانونی در اختیار آنهاست.
مشکل ما، مشکل زمین و فضاهای کالبدی است
تسنیم: در سال‌های اخیر موضوع استفاده از ظرفیت‌های کوهستان و ارتفاعات اطراف اراک برای ایجاد فضاهای گردشگری و تفریحی مطرح بوده است. شورای شهر در این زمینه چه رویکردی دارد؟
میرنظامی: رویکرد ما این بود که در ابتدای دوره، ابتدا به سمت دره گردشگری گردو و همچنین کوی مستوفی که بالای منطقه کوی علی‌بن‌ابی‌طالب(ع) یا همان فوتبال است، برویم تا بتوانیم مثلاً در آنجا تله‌کابین و مواردی از این دست را راه‌اندازی کنیم.
اما با توجه به مباحث زمین‌شناسی و توپوگرافی و مطالعات توپوگرافی زمین، هزینه‌های بسیار گزافی داشت. یعنی با بودجه‌های شهری و از پول مردم امکان اجرای آن وجود نداشت و نیاز بود که سرمایه‌گذار وارد شود.
همان‌طور که در شهرهای بزرگ نیز اگر چنین کاری انجام شده، سرمایه‌گذار وارد شده است. مثلاً در شهر اصفهان، اگر تله‌کابینی در منطقه صفه ایجاد شده، سرمایه‌گذار وارد شده، قرارداد بلندمدت بسته و در حال اجرای آن است.
اما در دره گردو، خودمان به‌صورت مستقیم وارد شدیم و از ظرفیت فضای کوهستانی منطقه استفاده کردیم. «تلسی» و همچنین «زیپ‌لاین» را که آن هم از فضای کوهستانی منطقه استفاده می‌کند، ایجاد کردیم. هرچند با توجه به نیازی که در سطح شهر وجود دارد، این اقدامات برای شروع خوب است، ولی کافی نیست.
تسنیم: وضعیت امکانات ورزشی روباز در تفرجگاه‌های اراک چگونه است؟ آیا برنامه‌ای برای توسعه زمینهای ورزشی، مسیرهای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و ورزش‌های همگانی وجود دارد؟
میرنظامی: در این موضوع کمبود زیادی داریم، به‌خصوص برای بانوان. فضاهای روبازی که بانوان بتوانند با آرامش خاطر در آنها ورزش کنند، کم داریم و لازم است اداره‌کل ورزش و جوانان و وزارت ورزش نسبت به این موضوع اهتمام بیشتری داشته باشند. در بحث پیاده‌راه‌سازی، در کنار فضاهای پارکی، پیاده‌راه‌هایی از قبل ساخته شده و همین‌طور مسیرهایی داخل پارک‌ها وجود دارد.
ما الان پارک شقایق، پارک لاله، پارک شهدای گمنام و پارک مادر را داریم که چند پارک هستند و هم در حاشیه آنها و هم در بطن خود پارک، مسیرهای پیاده‌روی برای استفاده مردم وجود دارد. اما همان‌طور که عرض کردم، با توجه به سرانه و نیازی که مردم دارند، این امکانات کافی نیست.باز هم عرض می‌کنم که مشکل ما، مشکل زمین و فضاهای کالبدی است و به‌خصوص در قسمت بانوان، این کمبود را بیشتر احساس می‌کنیم.
تسنیم: حضور خانوادگی شهروندان در پارک‌ها و تفرجگاه‌ها تا چه اندازه در طراحی و مدیریت این فضاها مورد توجه قرار گرفته است؟
میرنظامی: در دوره ما برای اولین بار اتفاق افتاد که پارک جنگلی شهید باهنر احیا شد و الان مکان بسیار مناسبی برای حضور خانواده‌هاست. دره گردو نیز در زمان ما احیا شد. قبلاً اصلاً قابلیت شب‌روی و زیست شبانه وجود نداشت. همین‌طور در پارک خیابان قضا، مجموعه آرشین و فوداستریپ، بستر مناسبی در دوره ما با کمک سرمایه‌گذار ایجاد شد.
می‌خواستیم باشگاه فرهنگی، ورزشی شهرداری را احیا کنیم/ برای این موضوع کسی جلو نیامد
تسنیم: اراک از نظر زیرساخت‌های ورزش همگانی در چه شرایطی قرار دارد؟ آیا سرانه فضاهای ورزشی عمومی پاسخگوی نیاز مردم است؟
میرنظامی: به نسبت استان‌های هم‌تراز، وضعیت‌مان بد نیست، ولی کفایت نمی‌کند. اگر بخواهیم با استان‌هایی مثل زنجان، همدان و بعضی از استان‌های هم‌تراز مقایسه کنیم، وضعیت‌مان خیلی نامناسب‌تر از آنها نیست، ولی نیازهای مردم خیلی بیشتر است.
خیلی از سؤال‌های شما نیز به‌صورت مستقیم با دوستان در حوزه ورزش و جوانان ارتباط دارد. این را در نظر داشته باشید که رسالت شورای شهر و شهرداری در بحث ورزش و فضاهای فرهنگی، کمک به آن نهادهاست و مسئولیت مستقیم در این زمینه با دستگاه‌های متولی است.
وقتی صحبت از ورزش و جوانان می‌شود، ستون اصلی و ستون فقرات این حوزه، ورزش و مباحث مربوط به جوانان است. اما مأموریت‌های شورا و شهرداری بسیار گسترده است. ما نزدیک به 400 نوع مأموریت داریم؛ یعنی از بند ناف تا بند کفن، شهرداری با موضوعات مختلف سروکار دارد.
پسماندهای بیمارستانی و زایشگاه‌ها و دفن آنها با شهرداری است تا فرد متوفایی که در آرامستان آرام می‌گیرد و امور مربوط به کفن و دفن او نیز با شهرداری است.در این میان، وقتی شما پای خود را از خانه بیرون می‌گذارید، وارد موضوعات مربوط به مدیریت شهری می‌شوید؛ آسفالت، جدول، درخت، پروانه ساخت و خیلی چیزهای دیگر.
زندگی مدنی امروز ما با مباحث و موضوعات مدیریت شهری گره خورده و این حوزه آن‌قدر پیچیدگی و گستردگی دارد که اینکه توقع داشته باشید مثلاً موضوع ورزش را صرفاً از شهرداری مطالبه کنیم، درست نیست.
در حوزه ورزش همگانی می‌توان این مطالبه را از شهرداری داشت. ما می‌خواستیم باشگاه فرهنگی، ورزشی شهرداری را احیا کنیم، به خاطر اینکه دستگاه نظارتی ایراد گرفت که شما نباید وارد ورزش قهرمانی شوید.
دوستان جلو نیامدند، هرچند من برای آن تعریف داشتم و معتقد بودم می‌شد بدون ورود به ورزش قهرمانی، باشگاه فرهنگی، ورزشی شهرداری را برای توسعه ورزش در شهرمان احیا کرد. اما یک‌سری از دوستان محافظه‌کاری کردند و گفتند «نه شیر شتر می‌خواهیم و نه دیدار عرب» و نخواستند وارد موضوعی شوند که بعداً مجبور باشند به دستگاه‌های مختلف پاسخ دهند.
به نظر من، یکی از غفلت‌هایی که بعضی از دوستان ما کردند، وارد نشدن به موضوع باشگاه فرهنگی، ورزشی شهرداری بود؛ موضوعی که بخش قابل‌توجهی از صحبت‌ها و سؤال‌های شما را می‌شود در قالب آن دنبال کرد و به آنها پاسخ داد.
به هیات‌های ورزشی نیز کمک‌های خوبی کردیم
تسنیم: از ظرفیت پارک‌ها و بوستان‌های اراک برای ورزش صبحگاهی و ورزش همگانی استفاده می‌شود؟ آیا شهرداری وظیفه ایجاد زیرساخت ورزش در پارک‌ها برای ورزش همگانی را دارد؟
میرنظامی: راه‌اندازی ورزش‌های همگانی با هیئت‌های ورزشی، انجمن‌های مردم‌نهاد یا همان سمن‌هاست و متولی این موضوع نیز اداره‌کل ورزش و جوانان است. شما می‌دانید که در اداره ورزش و جوانان، هیئت ورزش‌های همگانی داریم و متولی آن نیز همین مجموعه است.
اما اینکه فضاهای پارک‌ها از نظر وسایل بازی و ورزشی آماده شوند و بستری فراهم شود که گروه‌های مختلف سنی بتوانند در آنجا ورزش صبحگاهی و غیرصبحگاهی داشته باشند، با شهرداری است که به صورت نسبی، به نظرم، در این زمینه بد عمل نکرده است.
تسنیم: آیا میان شهرداری، هیات‌های ورزشی و اداره ورزش و جوانان برای فعال‌سازی فضاهای ورزشی شهری هماهنگی مناسبی وجود دارد؟ برای حضور بیشتر جوانان و نوجوانان در فعالیت‌های ورزشی چه برنامه‌ای دارید؟
میرنظامی: ما ارتباط خوبی با هیات‌های ورزشی داریم. در قالب ماده 15، کمک‌های زیادی به هیات‌های ورزشی داشته‌ایم. حتی برای ورزشکاران قهرمان نیز مصوباتی داشتیم. ورزشکارانی که در رده‌های ملی و بین‌المللی قهرمان شدند، مدال آوردند و برای شهر اراک افتخار کسب کردند، آنها را به شهرداری یا شورا دعوت و از آنها تجلیل می‌کردیم و جوایزی نیز به آنها می‌دادیم.
به هیات‌های ورزشی نیز کمک زیادی کردیم. در سال اولی که ما آمدیم، هیات والیبال استان از باشگاه شهرداری اراک طلب داشت؛ به خاطر بدهی‌هایی که باشگاه ورزشی شهرداری در لیگ برتر کشور برای والیبال ایجاد کرده بود. در سال اول، حدود 300 میلیون تومان بدهی داشتیم که شاید ارتباط مستقیمی هم با شورای شهر و شهرداری نداشت، اما در دوره ما، فقط به خاطر اینکه افرادی که متولی آن باشگاه بودند، برخی افراد بدهی ایجاد کرده بودند و این بدهی بابت خرید بازیکن و موارد دیگر به وجود آمده بود، این مبلغ را پرداخت کردیم. در آن سال، 300 میلیون تومان رقم قابل توجهی بود. به هیئت هندبال، هیات کاراته و هیئت پیوند اعضا نیز کمک کردیم. به همه این مجموعه‌ها در حد بضاعت کمک کرده‌ایم.
البته نمی‌گوییم همه هیات‌ها به یک اندازه حمایت دریافت کرده‌اند. ممکن است برخی هیئت‌ها بگویند ما چیزی دریافت نکرده‌ایم؛ این هم ممکن است درست باشد. ما در حد بودجه و بضاعت شهرداری از هیئت‌ها حمایت کردیم.
شهرداری لوایح خوبی را در حمایت از هیئت‌های ورزشی ارائه کرده و ما نیز معمولاً لوایحی را که شهرداری برای حمایت از هیئت‌های ورزشی می‌آورد، رد نکرده‌ایم و همه را به تصویب رسانده‌ایم.
فضاهای ورزشی ما برای بانوان نیاز به توسعه بیشتری دارد
تسنیم: وضعیت امکانات ورزشی برای بانوان در پارک‌ها و فضاهای عمومی اراک را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
میرنظامی: اگر بخواهم به صورت کلی بگویم، مناسب نیست. فضاهای ورزشی ما برای بانوان نیاز به توسعه بیشتری دارد و زیرساخت‌های بهتری را می‌طلبد. به هر حال، نوع فعالیت‌های ورزشی بانوان با آقایان متفاوت است و این تفاوت، نیاز به زیرساخت و امکانات متناسب با خودش دارد. ما در این زمینه کمبود داریم.
تسنیم: آیا پارک‌ها و تفرجگاه‌ها صرفاً باید محل تفریح باشند یا می‌توان از آنها به عنوان پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی محلات نیز استفاده کرد؟ برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی، هنری و ورزشی در بوستان‌های اراک چه برنامه‌ای دارید؟
میرنظامی: پارک‌ها در واقع فضاهایی هستند که تمام گروه‌های سنی و همچنین خانواده‌ها باید بتوانند اوقات فراغت خود را در آنها سپری کنند و متناسب با نیاز خود، پاسخ نیازهایشان را دریافت کنند.
برای مثال، پارک‌ها نیاز به کتابخانه‌های پارکی دارند، نیاز به وسایل ورزشی پارکی دارند، نیاز به زمینهای چمن مصنوعی دارند، نیاز به زمینهای بازی دارند و همین‌طور مجموعه‌هایی مانند تئاتر شهری یا بلک‌باکس که ما ساختیم. اینها فضاهایی هستند که در پارک‌ها مورد نیازند و باید یک زنجیره تأمین در پارک‌ها وجود داشته باشد.
زنجیره تأمین فقط در صنعت نیست؛ در مباحث فرهنگی و اجتماعی نیز زنجیره تأمین داریم. باید بین امکانات مختلف همبستگی وجود داشته باشد تا مثلاً شما فرزندتان را، همسرتان را و خانواده‌تان را به پارک بیاورید و حداقل زمانی که به خانه برمی‌گردید، هم از نظر انرژی تخلیه شده باشید و هم از نظر ذهنی اشباع و ارضا شده باشید و بخشی از نیازهای روحی و جسمی شما در آنجا برآورده شده باشد.
در هفته فرهنگی اراک، فقط شهرداری در میدان حضور دارد
تسنیم: اراک به عنوان یک شهر صنعتی، تا چه اندازه توانسته هویت تاریخی و فرهنگی خود را در طراحی فضاهای عمومی و تفرجگاه‌ها بازتاب دهد؟ آیا قرار است در تفرجگاه‌های شهر از ظرفیت هنرمندان، ورزشکاران و گروه‌های مردمی اراک بیشتر استفاده شود؟
میرنظامی: ما یک هفته فرهنگی اراک داریم. شاید این گلایه من باعث تکدر خاطر بعضی از مسئولان شهری شود، ولی در هفته فرهنگی اراک، فقط شهرداری در میدان حضور دارد. یک دبیرخانه، یک ستاد و کمیته تشکیل می‌شود و دستگاه‌های مختلف دولتی نیز در آن حضور پیدا می‌کنند.
با توجه به اینکه در آستانه هفتمین سال اراک نیز هستیم، روز 28 مهر که روز صدارت امیرکبیر است، به عنوان روز اراک در نظر گرفته شده و ما آن را به هفته اراک تبدیل کرده‌ایم تا مردم بتوانند تعلق خاطر و عرق هویتی خودشان را نسبت به شهر زنده کنند و ببینند که این شهر، شهر و خانه خودشان است و تعلق خاطر بیشتری نسبت به آن پیدا کنند.
اما آن‌چنان که باید، دستگاه‌های فرهنگی، اجتماعی و خدماتی برای هفته فرهنگی اراک و برای ایجاد این حس تعلق خاطر نسبت به شهر اراک، مانند شهرداری پای کار نیستند. فقط در کمیته حضور دارند، ولی در عمل، اگر بخواهند عملکرد و کارنامه‌ای ارائه دهند، آن عملکرد قابل توجه نیست.بنابراین نسبت به این موضوع گلایه دارم.
گفت‌و‌گو از: مبین جلیلی
انتهای پیام/711/