به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، دامداری برای عشایر خراسان جنوبی تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخش مهمی از معیشت خانوار و سرمایهای است که طی سالها شکل گرفته است؛ با این حال، خشکسالیهای پیدرپی، کاهش علوفه مراتع و افزایش هزینه نهادههای دامی، ادامه این فعالیت را برای بخشی از دامداران دشوار کرده است.
خراسان جنوبی حدود 22 هزار خانوار عشایری کوچنده دارد که در مناطق مختلف استان، بهویژه نواحی مرزی، کویری و دورافتاده، زندگی و فعالیت میکنند. کاهش توان مراتع در سالهای خشکسالی موجب شده است وابستگی دامداران به خرید نهادههای دامی افزایش پیدا کند؛ موضوعی که همزمان با رشد قیمت نهادهها، فشار بیشتری بر هزینههای تولید وارد کرده است.
قیمت جو و نهادهها 4 تا 5 برابر شد
جاوید حیاتی، معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران، در سفر اخیر خود به خراسان جنوبی افزایش قیمت نهادهها را یکی از چالشهای جامعه عشایری عنوان کرد و گفت: پس از آزادسازی قیمت نهادههای دامی، قیمت جو و برخی نهادههای دیگر حدود چهار تا پنج برابر افزایش یافته است و سرمایه قبلی تشکلهای عشایری دیگر پاسخگوی حجم خدمات مورد نیاز نیست.
معاون سازمان امور عشایر ایران با بیان این که افزایش سرمایه تشکلهای عشایری در کارگروه ملی تعاون به تصویب رسیده و به استانها ابلاغ شده است، افزود: دستورالعمل پرداخت تسهیلات نیز در حال نهایی شدن است و حداقل تسهیلات برای هر متقاضی 200 میلیون تومان و سقف آن 400 میلیون تومان اعلام شده است.
خوراک؛ یکی از مؤلفههای اصلی هزینه تولید دام
افزایش هزینه خوراک در شرایطی رخ داده که خشکسالی، ظرفیت مراتع خراسان جنوبی برای تأمین علوفه مورد نیاز دام را کاهش داده است. در چنین شرایطی، دامدار برای حفظ گله ناچار به خرید نهاده بیشتری میشود و افزایش قیمت نهاده مستقیماً هزینه نگهداری دام را تحت تأثیر قرار میدهد.
یک کارشناس حوزه کشاورزی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به تأثیر هزینه خوراک بر اقتصاد دامداری اظهار کرد: در شرایط خشکسالی، سهم نهاده خریداریشده در هزینه پرورش دام افزایش پیدا میکند و رشد قیمت این نهادهها میتواند قیمت تمامشده تولید را بالا ببرد.
وی با اشاره به این که اگر دامدار به سرمایه در گردش کافی دسترسی نداشته باشد، ممکن است برای تأمین هزینه خوراک، بخشی از دام خود را زودتر از زمان مناسب به فروش برساند، ادامه داد: خرید قراردادی دام، تأمین نهاده با مهلت پرداخت، تقویت سرمایه در گردش تشکلهای عشایری و کاهش واسطهها میتواند بخشی از فشار هزینه را کاهش دهد.
فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش
یکی از چالشهای دامداران، فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش دام است. افزایش هزینه نهادهها بهسرعت هزینه پرورش را افزایش میدهد، اما دامدار همیشه امکان انتقال کامل این افزایش هزینه به قیمت فروش را ندارد. از سوی دیگر، عشایر مناطق دورافتاده به دلیل فاصله از مراکز توزیع نهاده، هزینه حملونقل بیشتری نیز متحمل میشوند. این موضوع میتواند هزینه نهایی خوراک دام را برای خانوارهای عشایری افزایش دهد.
در چنین شرایطی، فروش دام برای تأمین هزینههای جاری ممکن است به یک راهکار کوتاهمدت تبدیل شود؛ اما اگر این روند به فروش دامهای مولد منجر شود، ظرفیت تولید گله در دورههای بعدی نیز میتواند تحت تأثیر قرار گیرد.
حمایت مالی در کنار تأمین نهاده
دامداری عشایری زمانی میتواند تداوم داشته باشد که درآمد حاصل از فروش دام، هزینههای خوراک، حملونقل، دارو و سایر هزینههای نگهداری را پوشش دهد. افزایش قیمت نهادهها در کنار کاهش توان مراتع، این معادله را برای بخشی از عشایر دشوارتر کرده است.
در این شرایط، حمایت از تشکلهای عشایری، تأمین سرمایه در گردش و تسهیل دسترسی به نهادهها میتواند در حفظ ظرفیت تولید نقش داشته باشد. در کنار آن، ایجاد سازوکارهای مناسب برای فروش دام و کاهش فاصله میان تولیدکننده و بازار نیز از موضوعاتی است که میتواند بخشی از فشار اقتصادی بر دامداران را کاهش دهد.
برای عشایر خراسان جنوبی، مسئله تنها تأمین نهاده نیست؛ قیمت خرید نهاده و توان تأمین هزینه خوراک نیز تعیینکننده است. استمرار تولید دام و حفظ سرمایه خانوارهای عشایری به این بستگی دارد که حمایتهای مالی و تأمین نهاده بتواند با واقعیت هزینههای تولید در مناطق عشایری هماهنگ شود.
انتهای پیام/257