به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، مرکز مطالعات راهبردی تسنیم در تازهترین اثر تحلیلی خود، تکنگاشتی با عنوان «جمهوری همافزا؛ خوانشی از بینش رهبر سوم انقلاب اسلامی درباره دولت بر اساس پیامهای ارسالی به قوای سهگانه کشور» منتشر کرد.
این تکنگاشت به کالبدشکافی طرحواره نظری و مانیفست حکمرانی برآمده از سه پیام راهبردی حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای به مناسبتهای هفته دولت، آغاز سال کاری مجلس شورای اسلامی و هفته قوه قضائیه میپردازد.
- تداوم، تحول و بازتعریف قدرت در عصر گذار
نویسنده در مطلع اثر، با اشاره به تحولات رأس هرم حاکمیت پس از دوران زعامت امام خمینی (ره) و امام شهید آیتالله خامنهای (قدس)، تصریح میکند که انتصاب رهبر سوم انقلاب در بستری آکنده از چالشهای ژئوپلیتیک، ترور و پیامدهای جنگهای تحمیلی رخ داده است. در این چارچوب، پیامهای نخستین رهبر جدید متضمن نوعی تحول مقتضی شرایط جدید در عین وفاداری به اصول بنیادین است.
به باور مؤلف، دال مرکزی گفتار رهبری جدید معطوف به تثبیت اقتدار، بازسازی انسجام اجتماعی و تدوین الگویی نوین از رابطه ارکان قدرت با یکدیگر و با تودههای مردم است. این تکنگاشت، ایده نهایی مستخرج از پیامها را «حکومت همافزای مردمپایه، خدمتگزار، قانونمدار و عدالتگستر» مینامد. الگویی که در آن «قدرت» ابزاری برای تحکم نیست، بلکه ظرفیتی برای حل مسئله، تأمین خدمات عمومی، مهار نفوذ و آیندهسازی تعریف میشود.
- تقسیم کار کارکردی، استقلال در وظیفه، همافزایی در مقصد
بخش مهمی از این پژوهش به بررسی تفکیک و پیوند کارکردی سه قوه در پیامهای رهبر انقلاب اختصاص دارد. تک نگاشت منتشر شده نشان میدهد که در منظومه فکری آیت الله مجتبی خامنهای رهبر انقلاب، تفکیک قوا به معنای جزایر مستقل یا رقیب نیست:
1. قوه مجریه؛ موتور حل مسئله و ظرفیتساز
قوه مجریه نزدیکترین رکن قدرت به زندگی ملموس مردم است که وظیفه مدیریت منظومه بههمپیوسته اقتصاد، تکیه بر تولید داخلی با واردات حکیمانه و حمایت از سرمایههای انسانی معلمان، پزشکان، حوزویان و بانوان را بر عهده دارد. در این نگاه، فرهنگ جایگاهی «فراراهبردی» داشته و هر سیاست نیازمند پیوست انسجام اجتماعی است.
2. قوه مقننه، صورتبندی اراده عمومی و ریلگذاری آینده
مجلس مظهر مردمسالاری دینی و رکن قانونگذاری است که رسالت دارد از طریق زیست مردمی و کارشناسی، مطالبات متکثر جامعه را از سطح احساس به قواعد باثبات و ریلگذاری کلان تبدیل کند و با نظارت دقیق، مانع انحراف اجرا شود.
3. قوه قضائیه، مهار قدرت و تضمین عدالت ملموس
دستگاه قضا سنگر پاسداری از حقوق عامه، آزادیهای مشروع و مبارزه با فساد است. معیار موفقیت این قوه نه در اسناد و شعار، بلکه در تجربه واقعی مردم از سهولت دسترسی به عدالت، بسته شدن باب سفارش و مهار صاحبان نفوذ خلاصه میشود.
فرمول حاکم بر این رابطه استقلال در وظیفه برای مهار تمرکز قدرت، و همافزایی در مقصد برای رسیدن به ایران هرچه قویتر است.
هفت کارکرد بنیادین دولت و جایگاه مردم
این تکنگاشت با تجمیع پیامها، هفت کارکرد اساسی را برای دولت استخراج میکند، حفظ امنیت و استقلال، عدالتگستری و مدیریت رفاه، نظم قانونی، توسعه زیرساخت فناورانه، مراقبت تربیتی و فرهنگی، حفظ انسجام اجتماعی و تولید امید از طریق کارآمدی واقعی و روایت صادقانه.
در نسبت با جامعه، این پژوهش تأکید میکند که شأن ملت بالاتر از شأن دستگاههای حاکمیتی تعریف شده است. مردم صرفاً رأیدهنده مقطعی نیستند، بلکه «منشأ اراده سیاسی»، «موضوع حق» و «شریک تولید قدرت» بهشمار میروند. قدرت عمومی باید مهارپذیر، مقید به قانون و دارای نتیجه ملموس در زندگی مردم باشد.
- جامعه قوی در کنار دولت قوی
پژوهشگر تسنیم ضمن تحلیل مفاهیم «انسجام اجتماعی»، «روایت قدرت در برابر سیاهنمایی» و «ضرورت نقد کارشناسی»، تأکید میکند که در اندیشه رهبری جدید، انسجام اجتماعی به معنای حذف اختلاف یا سرکوب نقد نیست، بلکه به معنای پرهیز از تنازع سیاسی در شرایط حساس و تبدیل تعارضها به سازوکارهای قانونی و گفتوگو است.
در نهایت، تکنگاشت نتیجه میگیرد که نظریه دولت در بینش رهبر سوم انقلاب اسلامی، رد توأمان دوگانه «دولت ضعیف - جامعه قوی» و «دولت قوی - جامعه ضعیف» است. غایت این حکمرانی، شکلگیری «جامعه قوی در کنار دولت قوی» است، جامعهای آگاه، نقاد و برخوردار از حقوق عادلانه، در کنار دولتی کارآمد، قانونمدار و مقتدر که اقتدار خود را نه در ابزار اجبار، بلکه در خدمتگزاری، امانتداری الهی و پیشرفت مستقلانه کشور جستوجو میکند.
فایل PDF تکنگاشت «جمهوری همافزا» را از اینجا دریافت کنید.
انتهای پیام/