به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، نشست خبری آغاز آموزش هوش مصنوعی به معلمان سراسر کشور در معاونت علمی ریاستجمهوری برگزار شد. عمادالدین فاطمیزاده، رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی معاونت علمی در این نشست اظهار کرد: هوش مصنوعی دیگر فناوری متعلق به آزمایشگاههای تحقیقاتی دانشگاهها و شرکتهای بزرگ فناوری نیست؛ این فناوری متناسب با موضوع این جلسه وارد نظامهای آموزشی شده و بهصورت جدی شیوه تدریس، یادگیری و ارزشیابی را تحتتأثیر قرار داده است.
وی افزود: طبیعتاً ما نمیتوانیم آموزش را با شیوههای گذشته ادامه دهیم و باید معلمان عزیزمان را برای همراهی با فناوریهای جدید آماده و مسلح کنیم.
فاطمیزاده تصریح کرد: معلمان ما در این شیوه جدید، دیگر انتقالدهنده صرف مطالب کتابهای درسی یا مراجع علمی نیستند، بلکه در واقع نقش راهنما، تربیتکننده و تسهیلگر یادگیری را ایفا میکنند.
رئیس ستاد توسعه فناوری هوش مصنوعی معاونت علمی با اشاره به زنجیره برنامههای این ستاد گفت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان و ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی، زنجیرهای از نفوذ فناوری هوش مصنوعی در آموزش عالی و سطوح متوسطه و ابتدایی را طراحی کردهاند؛ ما پیشتر طرح «ایران دیجیتال یک» را داشتیم که روز گذشته اختتامیه مرحله اول آن برگزار شد و اکنون در حال طراحی برنامه برای «ایران دیجیتال دو» جهت آموزش تکمیلی هستیم.
وی افزود: طرح آموزش معلمان نیز حلقه دیگری از این زنجیره است. در سطح آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی نیز برنامههایی برای حمایت از کاربرد هوش مصنوعی در حوزههای علوم انسانی، علوم پایه و تمامی رشتههای دانشگاهی داشتهایم.
فاطمیزاده با بیان اینکه ثبتنام این دوره بهزودی آغاز خواهد شد، خاطرنشان کرد: این دوره حاصل تعامل و همکاری بینبخشی میان وزارت آموزش و پرورش، ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی (وابسته به معاونت علمی)، دانشگاه صنعتی شریف و بخش خصوصی بهعنوان کارگزار ارزیابی است.
وی ادامه داد: محتوای این دوره با تایید و همکاری متقابل آموزش و پرورش و دانشگاه شریف تدوین شده و سعی شده است نیازهای معلمان بر اساس نظرسنجیها و نظر کارشناسان تأمین شود. این آموزش در قالب فیلمهای آموزشی در اختیار معلمان قرار میگیرد و گذار از یک فیلم به فیلم بعدی، منوط به قبولی در آزمونها و پرسشهای طراحیشده بین دورههاست.
رئیس ستاد توسعه فناوری هوش مصنوعی معاونت علمی در پاسخ به نگرانیها درباره جایگزینی معلم توسط هوش مصنوعی، تأکید کرد: ما بهشدت به معلمان احتیاج داریم و این نیاز بیشتر نیز خواهد شد؛ اگر آموزش را صرفاً انتقال مطالب کتاب درسی بدانیم، شاید نقش معلم کمرنگ شود، اما واقعیت این است که ما به تعلیم و تربیت احتیاج داریم.
وی افزود: درک شرایط فردی، ارتباط انسانی، حمایت عاطفی، الگوسازی اخلاقی و راهنمایی تربیتی مواردی است که فقط از یک معلم انسانی برمیآید؛ بنابراین هوش مصنوعی قرار است تسهیلگر فرایند آموزش باشد.
فاطمیزاده در پایان خاطرنشان کرد: ما همانطور که در طول تاریخ ابزارهای کمکآموزشی متنوعی داشتهایم، این فناوری را نیز یک ابزار کمکآموزشی جدید میبینیم. مسئولیت جمعی ما این است که معلمانی داشته باشیم که از فناوری هراس نداشته باشند، بدون تفکر از آن استفاده نکنند و با دانش، آگاهی و مسئولیتپذیری، فناوری را در خدمت آموزش و تربیت قرار دهند.
در ادامه این نشست، مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش، آموزش هوش مصنوعی به معلمان را بخشی از یک برنامه گستردهتر برای بازتعریف نقش مدرسه، معلم و دانشآموز در عصر فناوری دانست و گفت: موضوع این طرح صرفاً آموزش یک فناوری جدید نیست، بلکه درباره آینده یادگیری، آینده مدرسه و مهارتهای مورد نیاز نسل جدید است.
او با اشاره به ورود هوش مصنوعی به عرصههای مختلف زندگی، دانشگاه و مدرسه افزود: مسئله امروز آموزشوپرورش دیگر این نیست که آیا باید با هوش مصنوعی مواجه شود یا نه؛ پرسش اصلی این است که چگونه میتوان از این فناوری به شکلی هوشمندانه و مسئولانه و در خدمت کیفیت و عدالت آموزشی استفاده کرد.
آذرکیش تأکید کرد: هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین نقش تربیتی، الهامبخش و هویتساز معلم شود. به گفته او، فناوری یک ابزار است و این معلم است که به ابزار معنا میدهد.
وی نقش معلم در عصر هوش مصنوعی را فراتر از انتقال محتوای آموزشی توصیف کرد و گفت: معلم باید به طراح تجربه یادگیری، هدایتکننده تفکر و پرورشدهنده سواد دیجیتال دانشآموزان تبدیل شود.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش افزود: فناوری میتواند در طراحی درس، تولید و انتخاب محتوا، طراحی فعالیتهای یادگیری، تحلیل عملکرد دانشآموزان و شخصیسازی آموزش به معلم کمک کند؛ اما مسئولیت تربیت، قضاوت حرفهای، ارتباط انسانی و شناخت عمیق دانشآموز همچنان بر عهده معلم است.
او همچنین بیان کرد: موفقیت این برنامه نباید صرفاً با تعداد دورههای برگزارشده یا گواهینامههای صادرشده سنجیده شود، بلکه معیار اصلی باید تأثیر آموزشها بر کلاس درس و یادگیری دانشآموزان باشد.
آذرکیش ضمن تاکید بر اینکه هدف این دورهها صرفاً آشنایی معلمان با چند نرمافزار هوش مصنوعی نیست؛ توضیح داد: معلم باید بداند چه زمانی استفاده از هوش مصنوعی مفید است، چگونه پرسش مناسبی برای دریافت پاسخ طراحی کند، چگونه خروجی تولیدشده را راستیآزمایی کند و خطاهای احتمالی آن را تشخیص دهد.
به گفته او، توجه به حریم خصوصی اطلاعات دانشآموزان و رعایت اخلاق حرفهای نیز بخش مهمی از این آموزشها خواهد بود.
برنامه آموزشی پیشبینیشده، موضوعاتی از جمله مفاهیم پایه هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، هوش مصنوعی مولد، ابزارهای تولید متن، مهندسی پرامپت، برنامهنویسی و تحلیل داده با کمک هوش مصنوعی، ابزارهای تولید تصویر و صوت، تولید محتوای آموزشی، اخلاق و حریم خصوصی را دربرمیگیرد.
این دورهها با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و دانشگاه صنعتی شریف و با مشارکت دانشکده مهندسی کامپیوتر این دانشگاه دنبال میشود.
تجربه آموزش میلیونها دانشآموز در طرح «ایران دیجیتال»
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش گفت: آموزش دانشآموزان و معلمان در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت و هدف آن تنها تبدیل دانشآموزان به مصرفکنندگان فناوری نیست؛ بلکه باید زمینهای فراهم شود تا دانشآموزان توانایی تحلیل، پرسشگری و در آینده تولید فناوری را به دست آورند.
او همچنین با اشاره به تجربه آموزش سال گذشته مطرح کرد: بیش از 95درصد معلمان، آموزشهای اولیه را بر اساس سرفصلهای تعیینشده دریافت کردهاند.
تأکید بر عدالت آموزشی در استفاده از هوش مصنوعی
یکی از محورهای اصلی سخنان آذرکیش، جلوگیری از تبدیل فناوری به عاملی برای افزایش شکاف آموزشی بود. او افزود: اگر هوش مصنوعی قرار است به ارتقای کیفیت آموزش کمک کند، دسترسی به فرصتهای آموزشی مرتبط با آن باید متناسب با امکانات و زیرساختهای مناطق مختلف کشور فراهم شود.
به گفته معاون آموزش متوسطه، در برنامههای سال گذشته، دانشآموزان مناطق کمتر برخوردار نیز در طرحهای آموزش هوش مصنوعی مشارکت داشتند و استانهایی مانند سیستانوبلوچستان، کردستان، جنوب کرمان، هرمزگان، بوشهر و آذربایجان غربی از جمله مناطق هدف این برنامه بودند.
این مقام مسئول اعلام کرد: استفاده هوشمندانه از فناوریهای نوین میتواند به کاهش فاصله آموزشی میان مناطق مختلف کمک کند؛ مشروط بر اینکه توسعه زیرساخت و دسترسی عادلانه نیز همزمان مورد توجه قرار گیرد.
آذرکیش درباره برنامه جدید آموزش معلمان نیز توضیح داد: هدفگذاری اولیه، آموزش 200 هزار معلم در همه دورههای تحصیلی عنوان شده و این برنامه در مسیر توسعه به معلمان سراسر کشور خواهد رسید.
بر اساس توضیحات ارائهشده، دوره آموزشی برای معلمان 32 ساعت پیشبینی شده است و معلمان مدارس دولتی، غیردولتی، سمپاد و سایر مدارس میتوانند از ظرفیت ایجادشده استفاده کنند.
ضرورت بازنگری در شیوه تدریس و ارزشیابی
آذرکیش ورود هوش مصنوعی به مدرسه را محدود به آموزش یک ابزار ندانست و گفت: این تحول باید شیوههای یاددهی و یادگیری و همچنین روشهای ارزشیابی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. استفاده بدون چارچوب از هوش مصنوعی میتواند زمینههایی مانند تقلب، وابستگی به پاسخهای آماده و انتشار اطلاعات نادرست را تقویت کند. به همین دلیل، آموزش استفاده مسئولانه از این فناوری باید همزمان با آموزش مهارتهای فنی دنبال شود.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش تأکید کرد: دانشآموزان نباید صرفاً مصرفکننده پاسخهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی باشند؛ بلکه باید به لایههای عمیقتر این فناوری، شیوه تحلیل اطلاعات و نحوه استفاده آگاهانه از آن مسلط شوند.
پیوند مدرسه، دانشگاه و زیستبوم فناوری
آذرکیش همکاری میان آموزشوپرورش، معاونت علمی و دانشگاه صنعتی شریف را نمونهای از پیوند میان مدرسه، دانشگاه و زیستبوم فناوری دانست و گفت: آموزشوپرورش میدان واقعی مسائل آموزشی و کلاس درس نقطه اصلی مواجهه با این مسائل است؛ دانشگاه میتواند پشتوانه علمی و پژوهشی برنامه باشد و زیستبوم فناوری نیز ظرفیت تبدیل دانش و پژوهش به راهکارهای عملی را فراهم کند.
به گفته او، هدف این همکاری نباید به برگزاری دوره و نشست محدود شود، بلکه باید در نهایت به حل مسائل واقعی کلاس درس منجر شود.
آذرکیش در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: ورود هوش مصنوعی به آموزشوپرورش به معنای فاصله گرفتن از مأموریتهای اصلی این وزارتخانه نیست، بلکه میتواند ضرورت توجه بیشتر به این مأموریتها را نشان دهد.
او با اشاره به سند تحول بنیادین آموزشوپرورش مطرح کرد: بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نوین و بهروزرسانی روشهای تعلیم و تربیت، از جمله محورهایی است که در این سند مورد توجه قرار گرفته است.
این مقام مسئول افزود: هدف نهایی، تربیت دانشآموزانی است که در کنار فناوریهای جدید، همچنان خلاق، مسئول، پرسشگر و توانمند باشند و این مسیر از توانمندسازی معلم آغاز میشود.
آذرکیش در پایان با قدردانی از همکاری معاونت علمی، وزارت ارتباطات، دانشگاه صنعتی شریف، خانوادهها و بخشهای مختلف آموزشوپرورش گفت توسعه آموزش هوش مصنوعی نیازمند همکاری میان دستگاههای مختلف است و استمرار این همکاری میتواند به ارتقای کیفیت آموزش و توسعه عدالت آموزشی کمک کند.
5 قطب آموزشی برای توسعه مهارتهای هوش مصنوعی معلمان تعیین شد
احمد محمودزاده، معاون وزیر آموزشوپرورش و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی در نشست خبری برنامه آموزش هوش مصنوعی به معلمان، با بیان اینکه هوش مصنوعی از یک فناوری نوظهور به یکی از مؤلفههای اثرگذار در آموزش تبدیل شده است، اظهار کرد: این فناوری در حال تغییر شیوههای یادگیری، کار، تولید، ارتباط و تصمیمگیری است و نظام آموزشی باید متناسب با این تحولات، مهارتهای مورد نیاز نسل آینده را توسعه دهد.
او افزود: در برنامههای آموزشوپرورش، استفاده از هوش مصنوعی برای توانمندسازی معلمان و تقویت مهارتهایی مانند تفکر الگوریتمی و برنامهنویسی دانشآموزان دنبال میشود. کاهش شکاف آموزشی، توسعه عدالت آموزشی و آمادهسازی نسل آینده برای حضور در اقتصاد دیجیتال از اهداف این برنامه است.
محمودزاده با اشاره به برنامه آموزش معلمان مدارس غیردولتی اذعان کرد: در مرحله نخست، آموزشهای اولیه برای 10 هزار نفر از معلمان این مدارس پیشبینی شده است. این گروه شامل معلمان آزاد و نیروهایی است که در قالب مأموریت، اضافهتدریس یا همکاری با مدارس دولتی فعالیت میکنند.
به گفته او، در مرحله قبلی، حدود 500 معلم در قالب دورههای 32 ساعته آموزش دیدهاند و قرار است از ظرفیت این افراد به عنوان مدرس و تسهیلگر برای توسعه آموزشهای هوش مصنوعی استفاده شود.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی همچنین از همکاری دانشگاه صنعتی شریف در اجرای بخش تخصصی این برنامه خبر داد و گفت ظرفیت علمی این دانشگاه برای آموزش و تربیت مدرس در حوزه هوش مصنوعی به کار گرفته خواهد شد.
محمودزاده درباره برنامه دانشآموزی نیز گفت آموزش هوش مصنوعی برای دانشآموزان پایههای هفتم تا دهم در نظر گرفته شده و برای پایههای یازدهم و دوازدهم نیز با توجه به شرایط آزمونهای نهایی و کنکور، برنامهریزی جداگانهای انجام میشود.
او افزود: برای نزدیک به یک میلیون دانشآموز برنامه آموزشی در حوزه هوش مصنوعی و پایتون پیشبینی شده است. بخشی از این آموزشها در قالب مسابقه، بازی و فعالیتهای مقایسهای اجرا میشود و بخشی دیگر در مراحل بعدی ادامه خواهد یافت.
به گفته محمودزاده، از میان دانشآموزان شرکتکننده، حدود هزار نفر به عنوان برگزیدگان حوزه هوش مصنوعی در جشنوارهای مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
معاون وزیر آموزشوپرورش از تقسیم کشور به پنج قطب برای اجرای برنامه آموزش هوش مصنوعی خبر داد و بیان کرد: این قطببندی با هدف استفاده از ظرفیتهای منطقهای و تسهیل آموزش معلمان و دانشآموزان انجام شده است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، استانهای تهران، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و فارس به عنوان محورهای اصلی این قطبها در نظر گرفته شدهاند و استانهای همجوار نیز در هر قطب قرار میگیرند.
محمودزاده تأکید کرد: این برنامه به یک دوره آموزشی محدود نخواهد شد و آموزش هوش مصنوعی قرار است به عنوان یکی از محورهای مستمر برنامههای آموزشی مدارس دنبال شود.
تکیه بر ظرفیت دانشگاهها و شرکتهای فناوری
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی با اشاره به تجربه اجرای برنامه در استانهای مختلف گفت: پیش از این، برخی استانها برای استفاده از ظرفیت شرکتهای بومی در اجرای آموزش هوش مصنوعی اعلام آمادگی کرده بودند، اما زیرساخت و ظرفیت لازم در همه مناطق وجود نداشت.
او افزود: با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و وزارت ارتباطات، از ظرفیت شرکتهای تخصصی استفاده شد و اکنون نیز دانشگاه صنعتی شریف در بخش تخصصی این برنامه مشارکت دارد.
محمودزاده توسعه آموزش هوش مصنوعی را بخشی از برنامه آموزشوپرورش برای بهرهگیری از فناوریهای نوین دانست و گفت: این مسیر در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت و تربیت مدرس و منتورهای تخصصی، یکی از محورهای آن خواهد بود.
او در پایان سخنان خود تأکید کرد: هدف از ورود هوش مصنوعی به مدارس، صرفاً آموزش یک فناوری جدید نیست؛ بلکه باید زمینهای فراهم شود تا معلمان و دانشآموزان بتوانند از ظرفیتهای این فناوری برای یادگیری، حل مسئله و آمادهشدن برای تحولات اقتصاد دیجیتال استفاده کنند.
انتهای پیام/