به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری تسنیم، حسین سیمایی صراف وزیر علوم در اجلاسیه روسای دانشگاههای ضمن گرامیداشت یاد امام شهید و اساتید شهید، یاد شهید دانشگاه علم و صنعت شهید شمقدری را گرامیداشت.
وی با اشاره اقدامات رخ داده در کشور طی ماههای اخیر به ایستادگی مردم و نظام اسلامی مقابل دشمن اشاره کرد و گفت: حتی اروپاییها هم از اینکه ما مقابل آمریکا ایستادهایم ابراز خوشحالی میکنند.
وی به نقش دانشگاهها در کشور اشاره کرد و اولین نقش آن را پیشبرد علم و دانش برشمرد و گفت: جنگ اخیر جنگ علم و تکنولوژی بود اگر ما در علم و فناوری کوتاهی داشتیم در جنگ این موفقیتها کسب نمیشد. دانشگاه در جنگ پشتوانه دفاع بود و با تأمین نیروی انسانی متخصص و توانمند به کشور کمک کرد.
سیمایی صراف تولید علم و حضور در بین سردمداران علمی جهان را دیگر نقش دانشگاه بیان کرد و گفت: ایران از دهه 70 وارد تولید علم شد. الان رتبه خوبی نسبت به قبل از انقلاب دارد.
وی گفت: سومین کارکرد دانشگاه در دوران فعلی ارتقای فرهنگ عمومی و گسترش عقلانیت اخلاق و همزیستی در کشور است. دانشگاه به این امر کمک شایانی کرده و به کمک جمهوری اسلامی این مهم به اقصی نقاط کشور منتقل شد. در اغتشاشات دیماه 1404 کمترین شرکتکنندگان تحصیلکردگان بودند. یعنی پهلویچیها کسانی را میتوانند تحریک کنند که از سطح دانش خوبی برخوردار نیستند.
.
وی گفت: روزانه دهها هزار تصمیم تحقیقات تدریس مجله علمی و رویداد ورزشی در دانشگاهها و پهنه جمعیتی سه میلیونی برگزار میشود. در این گستره گاهی یک گوشهای یک موضوعی و عیبی پدیدار می شود و صدای «وای اسلاما» بلند می شود. اگر این مچگیری نیست چرا دهها هزار رویداد دیگر دیدهای شود؟
وی با اشاره به اینکه بازدهی دانشگاههای ما بسیار بالاست گفت: طبق یک تحقیقی از سوی نظام رتبه بندی اسکوپوس، ایران از نظر سهم اختصاصی به پژوهش از تولید ناخالص ملی پایینترین رتبه را داشت اما در تولید مقالات علمی کشور نخست شد.
وزیر علوم در ادامه به جایگاه علمی ایران در جهان اشاره کرد و گفت: در سال 1996 میلادی رتبه علمی ایران 54 بوده است، با حدود 850 مقاله. از رتبه 54 با 850 مقاله، امروز به 75 هزار مقاله و رتبه 15 یا 16 رسیدهایم و معتقدم که میتوانیم بهتر از این باشیم. ایران از دهه 70 تازه وارد تولید علم شده است. قبل از انقلاب، دانشگاه ما فقط آموزشی بود. نهاد دانشگاه، نهاد آموزشی بود و نهاد پژوهش نبود. پژوهشگاه نداشتیم، مجله علمی آنچنانی نداشتیم، تولید مقاله یک فرهنگ عمومی نشده بود.
وزیر علوم اظهار داشت: دانشگاه در جمهوری اسلامی از مرحله پژوهش به مرحله فناوری نیز قدم گذاشته است. امروز این قدرت و توان را پیدا کردهایم که آموزش را به پژوهش، پژوهش را به فناوری و نوآوری و تجارت و تولید ثروت و ارتقای اقتصاد، یعنی اقتصاد مبتنی بر دانش، پیوند بزنیم.
وی افزود: اکنون ما در دانشگاه، 60 پارک علم و فناوری داریم و بیش از 170 هزار فناور در این زیستبوم فعالیت میکنند که اکثریت آنها دانشگاهی هستند، شرکتهای دانشبنیان، هستههای فناور و 50 هزار محصول در پارکهای علم و فناوری تولید میشود و این خروجی دانشگاه است.
وی درخصوص ارتباط دانشگاه و جامعه و صنعت نیز گفت: یکی از مهمترین مصادیق این ارتباط، محصولات دانشگاه است. شرکتهای دانشبنیان، محصول دانشگاه هستند.
وزیر علوم افزود: بیش از 558 هزار میلیارد تومان در سال گذشته، یعنی سالی که کشور درگیر دو جنگ بوده، گردش مالی این پارکهای علمی بوده است و از این 50 هزار محصول، 2 هزار مورد آنها محصولات تحریمی است؛ یعنی به تابآوری کشور نیز کمک کرده است و جدا از اینکه در جنگ پشتوانه دفاع بوده، دانشگاه برای زندگی مردم نیز به صورت روزمره در حال خدمت است.
وزیر علوم با اشاره به وضعیت اعتبارات حوزه تحقیق و توسعه اظهار کرد: چقدر ما به تحقیق و توسعه در این کشور اعتبار میدهیم؟ طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، 23 صدم درصد از تولید ناخالص داخلی صرف پژوهش میشود، در حالی که طبق قانون برنامه هفتم توسعه باید 2 درصد تخصیص پیدا کند. طبق سیاستهای علم و فناوری ابلاغی رهبر معظم انقلاب، باید 4 درصد تولید ناخالص داخلی به تحقیق و توسعه اختصاص پیدا کند. کشورهای رقیب و دشمن ما نیز چندین درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف تحقیق و توسعه میکنند و برخی از آنها کمتر از 4 درصد به این حوزه اختصاص نمیدهند.
سیمایی ادامه داد: تولید ناخالص داخلی ما تحت تأثیر جنگ و تحریم بسیار پایین آمده است، اما با این حال 23 صدم درصد از آن را صرف تحقیق و توسعه میکنیم و انتظار داریم خروجی علمی کشور در سطح بالایی باشد.
وی با اشاره به وضعیت اعتبارات دانشگاهها و نهاد علم گفت: کل اعتبارات دانشگاهها، پژوهشگاهها، حوزه علم و فناوری، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای این حوزه که از دولت دریافت میکنیم، زیر یک میلیارد دلار است. در همین منطقه ما دانشگاهی وجود دارد که به تنهایی یک میلیارد دلار بودجه دارد؛ اسم نمیبرم چون مناسب نیست.
سیمایی با اشاره به سهم آموزش عالی از بودجه کشور گفت: سهم ما از بودجه کل کشور تا چند سال قبل حدود 3.9 درصد بود، در حالی که اکنون عائله ما بیشتر شده، مأموریتهای ما سنگینتر و وسیعتر شده و تازه بسیاری از این مأموریتها نیز روی کاغذ آمده است؛ بنابراین سؤال این است که چه داریم و چه میگیریم؟
وی افزود: اگر از نهاد علم توقع داریم، این توقع باید متناسب با اختیارات و امکاناتی باشد که در اختیار آن قرار دادهایم. همانطور که در حوزه شخصی میگوییم تکلیف تابع قدرت و توان انسان است، در حوزه عمومی نیز باید همین قاعده را اعمال کنیم؛ اگر از یک سازمان یا ساختار انتظار دارید، باید ببینید چه میزان قدرت و اعتبار به آن دادهاید.
وزیر علوم با تأکید بر اینکه با وجود همه این محدودیتها، نهاد علم در ایران بهرهورترین نهاد کشور است، گفت: اثر جنگ و تحریم را هم باید در این زمینه دید.
سیمایی با اشاره به وضعیت تولیدات علمی روسیه اظهار کرد: روسیه یک ابرقدرت نظامی و اتمی است. این کشور در سال 2021 حدود 132 هزار مقاله منتشر کرد، اما به دلیل تحریمها در سال 2025 حدود 31 درصد کاهش انتشار مقاله داشته است.
وی افزود: ما با همه این احوال، رشد یکدهم درصدی نداشتیم، بلکه رشد 1.6 درصدی در انتشار مقالات داشتیم. در سال 2021 در رتبهای قرار داشتیم و از سالهای 2022 و 2023 روند کاهشی آغاز شد، اما در سال 1404 با وجود جنگ، 1.6 درصد رشد مقاله داشتیم.
سیمایی درباره علت جلو افتادن برخی کشورها از ایران در تعداد مقالات گفت: اینکه چرا با وجود رشد تولید مقاله در ایران، بعضی کشورها از ما جلو افتادند، تحلیل علمی دارد؛ زیرا رشد آنها مضاعف شده است. برخی از این کشورها در انتشار مقاله تا 40 درصد رشد کردهاند، هرچند تعداد مقالاتشان از ما کمتر است.
انتهای پیام/