به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دکتر فهیمه محمدی، استاد دانشگاه و کارشناس علوم دینی، در یادداشتی به مناسبت میلاد امام صادق (ع) نوشت:
هفدهم ربیعالاول، سالروز میلاد پیامبر مهربانیها و امام جعفر صادق (ع) است. وقتی نام امام ششم به میان میآید، ناخودآگاه یاد دانشگاهی میافتیم که چهار هزار شاگرد داشت و بیش از 35 هزار روایت از آنجا بیرون آمد؛ روایاتی که درصد بالایی از فقه شیعه را شکل دادند. اما در میان این کوه عظیم از معارف، یک «دفترچه راهنما» وجود دارد که گویا برای انسان خسته و مضطرب قرن بیست و یکم نوشته شده است: «حدیث عنوان بصری».
داستان یک تشنگی و یک ملاقات سرنوشتساز
ماجرا از یک پیرمرد 94 ساله به نام «عنوان بصری» شروع میشود. او دو سال شاگرد مالک بن انس بود، اما وقتی امام صادق (ع) به مدینه آمد، چیزی در وجود عنوان تکان خورد. او میخواست محضر امام برسد، اما امام به دلیل فشارهای سیاسی حکومت و همچنین برنامههای عبادتیاش، در نگاه اول او را به نزد مالک ارجاع دادند.
عنوان که دلش شکسته بود، به مسجد رفت، دو رکعت نماز خواند و فقط یک چیز از خدا خواست: «خدایا، دل امام را به من مایل کن.» او دیگر نزد مالک نرفت.
روزها گذشت تا اینکه بالاخره اجازه ملاقات گرفت. وقتی نشست، امام با چنان گرمی با او روبرو شد که عنوان با خود گفت: «حتی اگر از این ملاقات هیچ سودی نبرم، همین یک دعا برایم کافی است.»
اما امام صادق (ع) قرار نبود فقط یک صحبت ساده کند. آن حضرت در آن روز، چکیده تمام راههای خودسازی و آرامش را در قالب 9 توصیه طلایی به این پیرمرد، و از طریق او به تمام تاریخ هدیه داد. توصیههایی که بزرگان عرفان و اخلاق، از جمله مرحوم آیتالله قاضی، به شاگردانشان دستور میدادند آن را بنویسند، در جیبشان بگذارند و هر هفته مرور کنند.
درمان اضطرابهای مدرن با سه کلید «بندگی»
امام صادق (ع) ابتدا فرمودند: علم، حفظ کردن نیست؛ نوری است که در دل مینشیند، اما شرطش «بندگی» است.
بندگی چیست؟ امام سه راز بزرگ برای رهایی از رنجهای زندگی دادند:
1. مالک هیچچیز نباش: هرچه داری امانت خداست. (این یعنی رهایی از ترس از دست دادن و راحتی در بخشش).
2. مدیر زندگیات نباش: فرمان زندگی را به دست خدا بسپار. (این دقیقاً همان درمان اضطراب و استرس کنترلگری در دنیای امروز است؛ وقتی بسپاری به مدبر واقعی، سختیها آسان میشوند).
3. فقط مطیع باش: فقط به فکر اطاعت از خدا باش. (نتیجهاش این میشود که دیگر با مردم لجبازی نمیکنی و دنبال فخرفروشی نمیدوی).
رژیم غذایی 1300 سال پیش!
شاید جالب باشد بدانید که اصول «ذهنآگاهی در غذا خوردن» و «پرهیز از پرخوری» که امروزه ترند سلامتی دنیاست، در این حدیث با بیانی شاهکار بیان شده است. امام میفرمایند:
- گرسنه نشدی، غذا نخور.
- وقتی کنار سفره مینشینی، غذای حلال بخور و نام خدا را بگو.
- و از همه مهمتر، معده را پر نکن. یکسوم را برای غذا، یکسوم را برای آب و یکسوم را برای «نفس کشیدن» (هوای خالی) بگذار. امام هشدار میدهند که پرخوری، مقدمه حماقت و نادانی است.
هنر برخورد با آدمهای سمی و پرخاشگر
در دنیایی که روزمره با پیام های منفی اینترنتی و حواشی اعصابخردکن درگیریم، امام صادق (ع) سه فرمول بینظیر برای «صبر و بردباری» آموزش میدهند:
1. سکوت استراتژیک: اگر کسی گفت «اگر یک حرف بزنی، ده تا میشنوی»، بگو «اگر ده تا هم بگویی، من یک کلمه هم جوابت را نمیدهم.» (پایان دادن به چرخه باطل بحثهای بیهوده).
2. دعای در برابر تهمت: اگر فحشت داد، بگو «خدایا اگر راست میگوید مرا ببخش، و اگر دروغ میگوید او را ببخش.» (تخلیه بار روانی و سپردن قضاوت به خدا).
3. محبت در برابر تهدید: اگر تهدیدت کرد، تو برایش نصیحت کن و دعا. (تبدیل انرژی منفی به انرژی مثبت).
هشدار درباره توهم دانایی
در بخش پایانی، امام سه توصیه درباره «علم» دارند که گویا برای روزگار ما نوشته شده است:
- برای یادگیری سؤال کن، نه برای مچگیری و آزمایش کردن.
- از نظرات شخصی و سلیقهای خودت پرهیز کن و احتیاط را چاشنی کارهایت کن.
- و از همه مهمتر، از فتوا دادن و نظر قطعی دادن، مثل فرار از دست شیر فرار کن! (هرگز گردن خودت را پل نکن تا دیگران از روی آن رد شوند و گناهشان گردن تو بیفتد).
انتهای پیام/