به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری تسنیم، غلامرضا بصیرنیا، دبیر شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن تشریح مصوبات جلسه اخیر این شورا گفت: در این جلسه که با حضور اعضای این شورا برگزار شد؛ سند بروز رسانی شده نقشه جامع علمی کشور مورد بررسی قرار گرفت.
بصیرنیا گفت: در جهان پرتحول و رقابتی امروز؛ علم و فناوری به عنوان مهمترین منشأ قدرت، ثروت، امنیت و اقتدار ملی شناخته می شوند. تحولات گسترده چند دهه اخیر نشان داده است جایگاه کشورها در نظام بین الملل بیش از هر عامل دیگری به میزان توانایی آنان در تولید علم، توسعه فناوری، تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص و تبدیل دانش به قدرت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی وابسته است. از این رو، علم و فناوری نه تنها یکی از مهمترین پیشران های توسعه و پیشرفت کشورها به شمار می روند، بلکه از ارکان اساسی استقلال، امنیت و اقتدار ملی نیز محسوب می شود.
دبیر شورای معین در تشریح پیشینه تصویب سند تصریح کرد: سند نقشه جامع علمی کشور پیرو مطالبه امام شهید در اواخر دهه 80 در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و در سال 1389 تصویب و ابلاغ شد و از آن زمان مبنای توسعه علمی و فناوری کشور است. افق زمانی این سند سال 1404 بود که به پایان رسید و با توجه به تحولات پرشتاب و گسترده عرصه علم و فناوری و بنا به اقتضای شرایط و نیازهای کشور؛ می بایست این سند بروزرسانی می شد. با توجه به ظرفیت علمی بسیار بالا و ارزشمند فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت این بروزرسانی هم به این فرهنگستان واگذار شد.
وی در ادامه با بیان اینکه در تدوین متن نسخه بهروزرسانی شده سند، بالغ بر 8609 صفحه سند پشتیبان جمع آوری و تدوین شده است؛ اظهار داشت: فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی در تدوین سند نقشه جدید طی یک سال و نیم با طراحی شبکه خبرگانی؛ از ظرفیت ها و توانمندی های علمی و تجربی 76 دانشگاه و مرکز آموزشی و پژوهشی کشور، 10 هئیت اندیشه ورز استانی، 30 انجمن علمی، 2000 نفر از اعضای هیات علمی و متخصصان و نخبگان کشور، 120 نفر از پژوهشگران و نخبگان خارج کشور و 17 دستگاه اجرایی مانند وزارت علوم، بهداشت و آموزش و پرورش، معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، فرهنگستانهای کشور، شورای عتف، شورای عالی آموزش و پرورش و شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، استفاده کرده است.
وی گفت: پستهای دعوت به مشارکت و فراخوان بروز رسانی این نقشه در شبکه های اجتماعی بیش از 500 هزار بازدید داشته است و 12 هزار بازدید مستقیم از بسترهای تبلیغاتی و صفحه اصلی فراخوان روزآمد سازی انجام شده است. همچنین فرهنگستان علوم، 74 جلسه کارشناسی، 55 حلسه کمیسیون تلفیق در سطح دبیرخانه روز آمدسازی و 5 جلسه شورای راهبری این فرهنگستان را در این زمینه برگزار کرده است. وی همچنین تأکید کرد به عنوان یک گام مهم در تدوین این سند، ابتدا 10 چالش نقشه قبلی از سوی فرهنگستان علوم احصاء شد و تلاش شد در نقشه اصلاحی؛ این چالش ها رفع شود.
دبیر شورای معین همچنین افزود: سند نقشه جامع علمی بهروزرسانی شده، ذیل بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، سیاست های کلی علم و فناوری و اقتصاد مقاومتی و مصوبات مرتبط شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن احصاء چالش ها و مسائل اولویت دار کشور در چهار فصل ارزش های بنیادین، وضع مطلوب و اولویت های علم و فناوری، راهبردها و اقدامات ملی برای توسعه علوم و توسعه نظام ملی نوآوری و چارچوب نهادی نظام علم و فناوری و نوآوری کشور در افق 1414 تدوین شده و پس از بررسی در چند جلسه ستاد علم و فناوری شورا، برای تصویب در دستور شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفته است.
دبیر شورای معین همچنین به تبیین مزیت های سند اصلاحی جدید از جمله تقاضامحوری و کاهش اولویت ها و اتخاذ دو رویکرد کلان حل مسائل کشور و ایجاد مرجعیت علمی، چند نوآوری مهم سند با تمرکز بر 5 حوزه علوم پایه، علوم فنی مهندسی، علوم کشاورزی، علوم انسانی، اجتماعی و هنر و علوم پزشکی و سلامت، اهداف بخشی، شاخص های وضع موجود و مطلوب، راهبردها و اقدامات ملی آنها را ترسیم و تعیین کرده است. از جمله دیگر موارد نوآوری این سند، تقسیم کار و تنظیم نگاشت نهادی و تعیین دستگاه مجری اقدامات ملی و برنامه ریزی برای حل 10 مسئله ملی کشور و 11 فناوری مسئله محور و 11 فناوری آینده ساز است.
بصیرنیا در بخش دیگر گفت: در حوزه توسعه نظام ملی نوآوری نیز این سند در جهت دانش بنیان کردن زنجیره ارزش فناوری و توسعه بازه داخلی صادرات محصولات دانش بنیان؛ اقتصاد دانش بنیان، آموزش عالی، پژوهش و تجاری سازی، آموزش عمومی و مهارتی، توسعه سرمایه انسانی و نخبگانی، تعاملات علمی بین المللی، زیر ساخت تأمین مالی، فیزیکی، فناوری اطلاعات، نهادینه کردن نگرش اسلام به علم و گفتمان و ترویج علم و فناوری را مورد اهتمام جدی قرار داده است.
دبیر شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی در خاتمه تصریح کرد: در ادبیات حکمرانی نوین، توسعه علم و فناوری صرفاً به معنای افزایش تولیدات علمی یا گسترش مراکز دانشگاهی نیست، بلکه مستلزم کیفیت بخشی به تحقیق و پژوهش و شکل گیری یک نظام حکمرانی علمی کارآمد است که بتواند میان آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری، نیازهای ملی و اهداف راهبردی کشور پیوندی مؤثر برقرار کند.
وی گفت: چنین رویکردی، دانشگاه ها و مراکز پژوهشی را از نهادهایی صرفاً آموزشی به کانونهای تولید دانش، حل مسئله، تربیت سرمایه انسانی متعهد و متخصص و پیشبرد اهداف توسعه ملی تبدیل میکند. بر همین اساس، طراحی و ترسیم نقشه توسعه علم و فناوری کشور و سرمایهگذاری در حوزه علم و فناوری، حمایت از پژوهش و نوآوری، توسعه فناوری های راهبردی و ایجاد بسترهای مناسب برای شناسایی، جذب، نگهداشت و به کارگیری نخبگان، از مهمترین وظایف نظامهای حکمرانی کشورهاست.
در این جلسه شورای معین پس از گزارش فرهنگستان علوم؛ نمایندگان دستگاه های ذی ربط از جمله وزارت علوم، معاونت علمی، فرهنگستان علوم پزشکی و مجلس نظرات خود را طرح کردند و تعدادی از اعضای شورای عالی نیز دیدگاه های خود را بیان کردند و مقرر شد این نکات تا جلسه آینده مورد بررسی و اهتمام قرار گیرد و ادامه بررسی سند به جلسه آتی شورای معین موکول شد.
انتهای پیام/