به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، در گوشهای از استان خراسان رضوی، در شهرستان لاین کلات و روستاهای کهن پیرامون آن، همواره آیینهایی زنده است که بخشی ارزشمند از تاریخ شفاهی، فرهنگ و هویت ایران عزیز را روایت میکنند؛ آیینهایی که نسل به نسل منتقل شده و همچنان با اصالت و شکوه خود ادامه دارند.
لاین و روستاهای تاریخی اطراف آن، در دامنههای سرسبز و چشمنواز رشتهکوههای هزارمسجد جای گرفتهاند؛ سرزمینی که طبیعت زیبا، فرهنگ غنی و زندگی مردمش در هم تنیده شده است. سفر گروه ما به روستاهای کالو، رباط، پلگرد و بابارمضان، برای دیدن مراسم عروسی سنتی ، فرصتی برای تماشای یکی از زیباترین و اصیلترین جلوههای فرهنگی این منطقه و ایران عزیر ، مراسم عروسی سنتی کرمانجها بود .
نخستین چیزی که در نگاه اول جلب توجه میکند، پوشش زیبا، اصیل و کامل اسلامی بانوان است؛ پوششی که تنها یک لباس نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی زنان نجیب کرمانج به شمار میرود. رنگها، نقشها، بافتههای هنرمندانه، ابریشمدوزیها و تزئینات ظریف با سکه و دیگر عناصر سنتی، جلوهای چشمنواز به این پوشش بخشیده و نشان میدهد که هنر و فرهنگ در زندگی روزمره مردم این دیار چه جایگاه ارزشمندی دارد.
مراسم عروسی کرمانجها تنها یک جشن ازدواج نیست؛ جشن بزرگ فرهنگ، موسیقی، هنر، همدلی و زندگی است. در این آیین باشکوه، گاه طی سه روز تا یک هفته، نوای عاشقها، دهل، سرنا و قوشمه در فضای روستا طنینانداز میشود. موسیقی و ریتمها ریشه در فرهنگ و هنر بومی منطقه دارند و هر نغمه، گویی بخشی از خاطره و تاریخ این مردم را با خود حمل میکند.
رقصهای آیینی و رزمی زنان و مردان نیز، به صورت جداگانه، بخشی دیگر از این مراسم است؛ حرکاتی هماهنگ و پرشور که علاوه بر جنبه شادی و سرگرمی، نشانهای از دلاوری، انسجام، هویت و روحیه جمعی کرمانجهاست.
از دیگر بخشهای جذاب این آیین، حنابندان و سوار بر اسب شدن عروس و داماد است؛ تصاویری زیبا و تماشایی که در کنار موسیقی، پوشش سنتی و فضای طبیعی روستا، مجموعهای کمنظیر از فرهنگ بومی خراسان رضوی را شکل میدهد.
آنچه مراسم عروسی سنتی کرمانجهای لاین را متمایز میکند، بکر بودن، اصالت و فاصله آن از تشریفات و تجملات امروزی است. این مراسم هنوز روح واقعی یک جشن مردمی را در خود حفظ کرده است؛ جشنی که در آن همه چیز از موسیقی و لباس گرفته تا حرکت، آیین و مشارکت مردم، ریشه در فرهنگ منطقه دارد.
این آیین را میتوان یکی از منحصربهفردترین جلوههای میراث ناملموس ،دانست؛ میراثی زنده که اگر به درستی معرفی و ثبت و مستندسازی شود، میتواند نهتنها برای پژوهشگران و علاقهمندان فرهنگ و مردمشناسی، بلکه برای گردشگران فرهنگی و علاقهمندان به تجربههای اصیل و متفاوت، جذابیتی فراوان داشته باشد.
عروسی کرمانجهای لاین، تصویری زنده از پیوند انسان، طبیعت، موسیقی، پوشش، هنر و سنت است؛ روایتی که در میان کوههای هزارمسجد هنوز نفس میکشد و شایسته است با نگاه مسئولانه حفظ، معرفی و به نسلهای آینده سپرده شود.
شاید یکی از زیباترین جلوههای گردشگری فرهنگی ایران، همین آیینهای بکری باشد که هنوز برای نمایش و دیدهشدن، خود را به دست فراموشی نسپردهاند؛ آیینهایی که باید پیش از آنکه تنها در قاب عکسها و خاطرات باقی بمانند، دیده، شناخته و ثبت شوند.
یادداشت از: محمدرضا پهلوان، کارشناس میراث فرهنگی
انتهای پیام/282