به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم؛ در ساعات بامدادی سهشنبه 27 مرداد خبری در مورد حمله هوایی مشکوک به فرودگاه ابوالظهور در شرق ادلب سوریه و در فاصله 70 کیلومتری مرزهای سوریه و ترکیه منتشر شد. روز بعد نشریه صهیونیستی معاریو در مطلبی با تایید انجام این حمله توسط ارتش رژیم صهیونیستی افزود حمله به فرودگاه استان ادلب در چهار موج انجام شد. این فرودگاه در ماه اخیر روند بازسازی خود را با همکاری متحد کلیدی این روزهای دولت دمشق یعنی ترکیه آغاز کرده بود. معاریو در ادامه مدعی شد کسانی که پشت این طرح بازسازی و نوسازی هستند، وابسته به ارتش ترکیه هستند.
براین اساس روز چهارشنبه 28 مرداد تل آویو رسما مسئولیت این حمله را پذیرفت و دفتر نخست وزیری رژیم صهیونیستی در بیانیهای به زبان انگلیسی توضیح داد: «ما بارها و بارها هشدار دادهایم که تهدیدات علیه امنیتمان را تحمل نخواهیم کرد.»
در همین راستا ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش، از نیروهای مستقر اسرائیل در جنوب سوریه بازدید کرد. در طول این بازدید، او گفت ارتش اسرائیل برای جلوگیری از توسعه یک تهدید نظامی قابل توجه در مرز تلاش خواهد کرد. ما تغییرات در جبهه سوریه را زیر نظر داریم و اجازه نخواهیم داد نیروهای متخاصم در مرزهای ما مستقر شوند.»
سفر ایال زمیر به سوریه با هدف انتقال پیامی به ترکیه مبنی بر عدم اجازه استقرار سلاح در این کشور، از جمله پهپادها و سیستمهای دفاع هوایی، صورت گرفت. همزمان رسانههای ترکیه در واکنش به حمله به فرودگاه ابوالظهور، علیه اسرائیل مواضع تندی اتخاذ کردند.
از سویی آنکارا ضمن تکذیب حضور یک هیئت نظامی ترکیه در این پایگاه سوری، بر ادامه کمک آنکار به دولت دمشق برای توسعه قابلیتها و زیرساختهای نظامی این کشور تأکید کرد. همچنین دولت ترکیه اظهار داشت: «پذیرفتن این تصور که مداخلات نظامی اسرائیل علیه کشورهای همسایه امری عادی و قابل قبول است، کاملاً ممنوع است و جامعه بینالمللی باید گامهای واقعیتر و مؤثرتری علیه اقدامات اسرائیل که صلح و ثبات منطقهای را تهدید میکند، بردارد.»
تقابل بین رژیم صهیونیستی و ترکیه متأثر از این نگرانی شدید اسرائیلیها است که آنکارا با کمک به سوریه برای استقرار پدافندهای هوایی و ساماندهی به نیروی هوایی سوریه آزادی عمل جنگندههای اسرائیلی را در آسمان این کشور از بین ببرد. ضمن اینکه با توجه به مواضع صریح دولت اردوغان در حمایت از فلسطین و انتقاد شدید از سیاستهای منطقهای اسرائیل، صهیونیستها حضور این کشور در سوریه را تهدید امنیتی برای خود تلقی میکنند.
به همین دلیل در نشست روز جمعه (30 مرداد) که بین نتانیاهو و مقامات ارشد امنیتی این رژیم برگزار شد، اعضای حاضر در جلسه در مورد نفوذ ترکیه در سوریه بحث کردند و هشدار دادند: «ترکیه یک کشور رقیب اسرائیل است که در نقطه عطفی قرار دارد و ممکن است به یک کشور دشمن تبدیل شود.» به گفته منابع امنیتی، این گفتگوها با لحنی نگرانکننده انجام شد، زیرا اسرائیل نمیخواهد ترکیه، به عنوان یک قدرت منطقهای و به جبهه هشتم نبردها علیه این رژیم تبدیل شود.
در سمت مقابل نیز دولت ترکیه به اینترپل مراجعه کرد تا حکم بازداشت بینالمللی علیه دهها مقام ارشد اسرائیلی به رهبری بنیامین نتانیاهو را به اتهام جنایات جنگی و نسلکشی در نوار غزه درخواست کند. طبق گزارشها در آنکارا، این درخواست در واکنش به تصرف ناوگان صمود توسط اسرائیل که حدود سه ماه پیش به سمت نوار غزه در حرکت بود، انجام شد. اما اینکه در این بازه زمانی چنین اتفاقی رخ داد، مؤید ورود تنشهای اسرائیل و ترکیه به فاز جدیدی است.
ترکیه پس از سقوط نظام بشار اسد، به یکی از اصلیترین حامیان دولت جدید سوریه تبدیل شده و در آموزش، بازسازی و تقویت ساختار نظامی سوریه نقش دارد. اسرائیل نیز تلاش میکند نفوذ نظامی و امنیتی اشغالگرانه خود را در سوریه حفظ کند و مانع شکلگیری یک ساختار نظامی قدرتمند در نزدیکی مرزهایش شود. بنابراین اختلاف دو طرف بر سر فرودگاه ابوالظهور در حقیقت بخشی از یک رقابت بزرگتر است.
در این میان احمد الشرع، رئیس دولت موقت سوریه که در جریان جنگ با ارتش دولت بشار اسد از حمایت ترکیه برخوردار بود، این کشور را به یکی از شرکای مهم خود تبدیل کرده است و این فرصتی برای اردوغان فراهم کرده تا ضمن کمک به بازسازی سوریه و تأمین برق و گاز آنها، در حوزه نظامی-امنیتی و افزایش حمایتهای بینالمللی از دولت جدید نیز اقدامات زیادی انجام دهد.
در چنین شرایطی که تنشها بین دو طرف نمود جدیدی پیدا کرده است، چرا حضور نظامی ترکیه در سوریه تا این اندازه اسرائیل را نگران کرده است؟ پاسخ را باید در توانمندیهای نظامی و روندهای شتابان بومیسازی صنایع دفاعی این کشور جستجو کرد.
مهمترین ابعاد تهدیدات نظامی ترکیه علیه اسرائیل
در این رابطه وبسایت «واینت/Ynet» در گزارشی نوشت ترکیه فقط یک عضو کلیدی ناتو نیست، بلکه یک قدرت نظامی منطقهای است که نفوذ آن از دریای سیاه و دریای اژه، از طریق سوریه و عراق تا قفقاز و شمال آفریقا گسترش یافته است. موقعیت جغرافیاییاش بین اروپا، آسیا و خاورمیانه و کنترل آن بر تنگههای بسفر و داردانل، به این نیرو اهمیت استراتژیک بیشتری میبخشد.
بر اساس دادههای «گلوبال فایرپاور» در سال 2026، که تا حدودی مبتنی بر تخمینها است، ترکیه حدود 481 هزار پرسنل نظامی فعال، 380 هزار پرسنل ذخیره و 150 هزار پرسنل شبهنظامی دیگر دارد. این سه دسته روی هم رفته بیش از یک میلیون نفر را تشکیل میدهند. از نظر تعداد سربازان فعال، ترکیه بر اساس این شاخص در رتبه دهم جهان قرار دارد.
زرادخانه ارتش ترکیه شامل حدود 2284 تانک و حدود 98 هزار وسیله نقلیه از انواع مختلف است. تجهیزات ترکیه ترکیبی از سیستمهای قدیمی غربی در کنار نسلهای جدید پلتفرمهای تولید داخل است. آنکارا دهههاست که به شدت به سلاحهای آمریکایی و اروپایی متکی بوده است، اما در سالهای اخیر مبالغ هنگفتی را در تلاش برای کاهش این وابستگی سرمایهگذاری کرده است: از تانکها و خودروهای زرهی گرفته تا موشکها، سیستمهای دفاع هوایی، الکترونیک نظامی و خودروهای بدون سرنشین.
طبق برآوردهای «گلوبال فایرپاور»، نیروهای ترکیه حدود 1101 هواپیما و بالگرد نظامی دارند. ستون فقرات ناوگان جنگندههای ترکیه همچنان ناوگان اف-16 آن است، اما آنکارا همزمان دو مسیر را برای تقویت توان نظامی خود دنبال میکند: تلاش برای خرید جنگنده راهبردی اف-35 از آمریکا و ساخت جنگنده داخلی «کان». همچنین ساخت پهپادهای بیرقدار (بایراکتار) از دیگر نمودهای موفقیت نظامی ترکیه است. این پهپادها نه تنها به یک ابزار عملیاتی، بلکه به یک عامل بازدارنده صادراتی و یک دارایی سیاسی تبدیل شدهاند. ترکیه سیستمهای خود را به دهها کشور عرضه میکند و در این زمینه به رقیب مهمی برای صنایع دفاعی اسرائیل در بازار جهانی تبدیل شده است.
در حوزه دریا که اکنون به شکلی غیرمستقیم تنشهایی بین ترکیه و اسرائیل در حوزه مدیترانه رخ داده است، نیز این کشور داراییهای ارزشمندی دارد. نیروی دریایی ترکیه 192 کشتی شامل 17 ناوچه، 9 ناوچه سبک و 14 زیردریایی دارد. ترکیه نیروی دریایی خود را در سه عرصه اصلی - دریای سیاه، دریای اژه و دریای مدیترانه - اداره میکند.
مسئله بعدی صنعت دفاعی ترکیه است که اکنون بیش از 4500 شرکت دارد که تعداد پروژههای دفاعی آنها از 1400 مورد فراتر رفته است. طبق همین آمار، سهم قطعات و تولیدات محلی از حدود 20 درصد در حدود دو دهه پیش به بیش از 85 درصد در حال حاضر افزایش یافته است.
افزون براین، اخبار جدیدی منتشر شده است که نشان میدهد ترکیه در حال تبدیل شدن به یک کشور موشکی است. طبق گزارش رسانههای ترکیه، وزارت دفاع این کشور در حال آماده شدن برای آزمایش موشک بالستیک قدرتمند تایفون بلاک 4 است. این موشک با برد تخمینی 1000 تا 1500 کیلومتر، میتواند به طور بالقوه به اهدافی در سراسر سرزمینهای اشغالی برسد که این مسئله مؤید گسترش قابل توجه توانایی حمله دوربرد ترکیه خواهد بود و میتواند بُعد جدیدی به توازن نظامی پرتنش در منطقه بیفزاید.
پس از یک دوره به ظاهر آرامش در روابط آنکارا و تل آویو تنش در روابط طرفین به ویژه پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر 2023 شدت گرفت. 9 ماه پس از آغاز این نبرد، اردوغان از تحریم تجاری اسرائیل خبر داد که به معنای قطع مراودات تجاری و اقتصادی آنکارا با این رژیم بود. این مسئله تا امروز هم ادامه دارد و حتی چند ماه قبل طبق دستور جدید اردوغان آخرین گلوگاهها و مسیرهای دور زدن این تحریم، به روی شرکتها و تجار اسرائیلی بسته شد.
این تقابل در سوریه بعد متفاوتی پیدا کرد و به درگیری غیرمستقیم نظامی-امنیتی مبدل گردید. اگرچه احتمال رویارویی نظامی آنها دور از انتظار است، به ویژه آنکه آمریکا در جلوگیری از این مسئله نقش فعالی ایفا میکند، اما با توجه به شرایط سوریه این تنشها میتواند تشدید شود و حتی ممکن است منجر به برخی آسیبها و تلفات محدود نیز بشود.
بنابراین نگرانی اصلی رژیم صهیونیستی لزوماً وقوع جنگ مسقتیم با ترکیه نیست. بلکه شکلگیری تدریجی یک موازنه جدید در سوریه است که میتواند آزادی عمل هوایی این رژیم را محدود سازد. علاوه بر این آنها مایل نیستند بعد از درگیری در نبردهای غزه، لبنان، کرانه باختری، یمن، سوریه، عراق و ایران جبهه جدیدی برایشان گشوده شود، چرا که وقوع چنین سناریویی به معنای تحمیل هزینههای تازه نظامی بر اقتصاد رژیم صهیونیستی است که در خلال سه سال نبرد دچار فرسایش و اضمحلال از درون شده است.
انتهای پیام/