به گزارش خبرگزاری تسنیم از قروه، طبیعت کردستان فقط منظرهای از کوهستان، دشت و زیستگاههای ارزشمند حیاتوحش نیست؛ گنجینهای است که حفاظت از آن در بسیاری از روزها و شبها بر دوش محیطبانانی قرار دارد که باید در دل مناطق صعبالعبور و گاه در تاریکی شب، با متخلفانی روبهرو شوند که برای شکار غیرمجاز وارد زیستگاهها شدهاند.
در منطقه حفاظتشده بدر و پریشان شهرستان قروه، مأموریت معمول گشت و کنترل محیطبانان به حادثهای تلخ و پرخطر تبدیل شد؛ مأموریتی که قرار بود مانع شکار غیرمجاز شود اما در جریان آن، محیطبانان با گروهی از شکارچیان مواجه شدند و این رویارویی به درگیری مسلحانه انجامید.
آنچه این حادثه را حساستر میکند، حضور افراد مسلح در میان شکارچیان و تیراندازی در جریان مواجهه با نیروهای یگان حفاظت است؛ وضعیتی که بار دیگر نشان میدهد مقابله با شکار غیرمجاز در برخی مناطق کردستان دیگر صرفاً یک مأموریت حفاظتی نیست و میتواند جان محیطبانان و حتی دیگر افراد حاضر در منطقه را با خطر جدی مواجه کند.
در جریان این درگیری، یکی از شکارچیان مجروح شد. محیطبانان پس از حادثه، اقدامات اولیه امدادی را انجام داده و فرد مصدوم را از منطقه خارج کردند و او با آمبولانس به بیمارستان منتقل شد؛ اما به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان، این فرد با وجود تلاش کادر درمان، روز بعد جان خود را از دست داد.
همزمان سایر افراد حاضر در این گروه، با استفاده از تاریکی شب و شرایط کوهستانی منطقه از محل متواری شدند و تلاش برای شناسایی و دستگیری آنان در دستور کار قرار گرفت. در جریان بررسیها نیز لاشه "2 رأس کل و بز وحشی، یک قبضه سلاح غیرمجاز و سایر ادوات شکار" کشف و ضبط شد.
اما این پایان ماجرا نیست؛ حادثه بدر و پریشان یک بار دیگر مسئلهای قدیمی اما جدی را به صدر اخبار استان به ویژه حوزه محیط زیست کرد: "امنیت محیطبانان در مواجهه با متخلفان مسلح."
روایت مدیرکل محیط زیست کردستان از حادثه
فرزاد زندی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کردستان، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به جزئیات این حادثه اظهار کرد: حادثه تلخ و تأسفبار رویداده در منطقه حفاظتشده بدر و پریشان شهرستان قروه که به جانباختن یکی از افراد حاضر در این رخداد انجامید، موجب تأثر و اندوه عمیق شد.
وی ضمن ابراز همدردی با خانواده فرد جانباخته گفت: از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم رحمت و مغفرت الهی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت داریم.
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان افزود: بر اساس گزارشهای اولیه، این حادثه در جریان مأموریت پایش و گشت و کنترل شبانه نیروهای یگان حفاظت محیط زیست و پس از مواجهه با شکارچیان غیرمجاز در منطقه حفاظتشده بدر و پریشان قروه رخ داده است.
وی اذعان داشت: متخلفان پس از مواجهه با محیطبانان اقدام به تیراندازی کردند و درگیری مسلحانه شکل گرفت؛ در جریان این رخداد یکی از شکارچیان در تاریکی شب مجروح شد و محیطبانان بلافاصله اقدامات اولیه امدادی را انجام دادند و مصدوم با آمبولانس به بیمارستان منتقل شد.
زندی بیان کرد: با وجود تلاشهای کادر درمان، فرد مصدوم روز بعد جان خود را از دست داد. همچنین در این عملیات لاشه 2 رأس کل و بز وحشی به همراه یک قبضه سلاح غیرمجاز و سایر ادوات شکار کشف و ضبط شد و سایر متخلفان نیز با سوءاستفاده از تاریکی شب و شرایط کوهستانی منطقه از محل متواری شدند.
5 محیطبان شهید؛ هزینه سنگین حفاظت از طبیعت کردستان
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کردستان با تأکید بر اینکه از دست رفتن جان یک انسان، فارغ از هر عنوان و موضوع، رخدادی تلخ و جبرانناپذیر است، ابراز داشت: محیطبانان فرزندان همین مرز و بوم و حافظان سرمایههای زیستی متعلق به نسل امروز و آینده هستند.
زندی با اشاره به مخاطرات فعالیت محیطبانان در مناطق کوهستانی و صعبالعبور تصریح کرد: 5 شهید والامقام و دهها جانباز و مجروح از جامعه محیطبانی استان کردستان در رویارویی با متخلفان مسلح، گواه روشنی بر سختی و خطرات این مأموریت است.
این آمار نشان میدهد که محیطبانان کردستان در سالهای گذشته بهای سنگینی برای حفاظت از طبیعت پرداختهاند؛ بهایی که تنها به آسیبهای جسمی محدود نشده و شهادت پنج نفر از نیروهای محیطبانی، بخشی از کارنامه تلخ مواجهه با متخلفان مسلح در این استان است.
محیطبانان در چنین مأموریتهایی باید همزمان از حیاتوحش حفاظت کنند، قوانین شکار و صید را اجرا کنند و در مناطقی دور از دسترس و در شرایط دشوار جغرافیایی با افرادی مواجه شوند که بعضاً سلاح غیرمجاز در اختیار دارند؛ شرایطی که ضرورت تأمین تجهیزات، آموزش و پشتیبانی مناسب از این نیروها را دوچندان میکند.
پرونده در اختیار مراجع قضایی است
مدیرکل حفاظت محیط زیست کردستان با تأکید بر لزوم پرهیز از هرگونه قضاوت و گمانهزنی پیش از اعلام نظر نهایی، گفت: بررسی دقیق ابعاد حقوقی و فنی حادثه به مراجع قضایی و قانونی ذیصلاح واگذار شده و ادارهکل حفاظت محیط زیست خود را متعهد به تمکین کامل از قانون میداند.
وی اعلام کرد: حفظ حرمت و کرامت انسانی، صیانت از حقوق اولیای دم و حمایت قانونی از محیطبانانی که در چارچوب وظایف حاکمیتی و مأموریتهای سازمانی خدمت میکنند، از اولویتهای این مجموعه است.
زندی از مردم استان کردستان، بهویژه اهالی شهرستان قروه، خواست با درک حساسیت و مخاطرات مأموریتهای محیطبانی، مجموعه محیطبانان را در حفاظت از طبیعت یاری کنند.
امنیت محیطبانان؛ حلقه مفقوده حفاظت از حیاتوحش
حادثه بدر و پریشان قروه اگرچه اکنون در مسیر بررسی قضایی قرار گرفته، اما یک مطالبه جدی را پیش روی مسئولان قرار میدهد؛ "محیطبانانی که برای اجرای قانون و حفاظت از سرمایههای طبیعی کشور وارد مناطق حفاظتشده میشوند، تا چه اندازه از تجهیزات، آموزش، پشتیبانی و پشتوانه لازم برای مواجهه با متخلفان مسلح برخوردارند؟"
وقتی در کارنامه محیطبانی کردستان نام "5 شهید و دهها مجروح و جانباز" ثبت شده است، دیگر نمیتوان این حوادث را صرفاً رخدادهایی موردی تلقی کرد. تکرار چنین درگیریهایی ضرورت بازنگری در شیوههای حفاظت، تقویت تجهیزات و امکانات یگان حفاظت و ایجاد سازوکارهای مؤثرتر برای حمایت از محیطبانان را یادآوری میکند.
از سوی دیگر، حفاظت از حیاتوحش بدون مشارکت مردم محلی امکانپذیر نیست. مقابله با شکار غیرمجاز تنها وظیفه محیطبان نیست؛ جامعه محلی، دستگاه قضایی، نیروهای انتظامی و امنیتی و مجموعه مدیریتی استان نیز در صیانت از زیستگاهها و حمایت از حافظان طبیعت مسئولیت دارند.
بر اساس این گزارش؛ اکنون انتظار میرود ضمن روشن شدن ابعاد دقیق حادثه بدر و پریشان از سوی مراجع قانونی، موضوع "شناسایی و دستگیری افراد متواری، تعیین تکلیف سلاحهای مورد استفاده و بررسی همهجانبه نحوه وقوع درگیری" با جدیت دنبال شود تا هم حقوق خانواده فرد جانباخته رعایت شود و هم محیطبانانی که در چارچوب مأموریت قانونی خود از سرمایههای طبیعی استان حفاظت میکنند، از حمایت لازم برخوردار باشند.
"حادثه تلخ بدر و پریشان قروه یک بار دیگر نشان داد که حفاظت از طبیعت فقط حفاظت از کل و بز و زیستگاه نیست؛ حفاظت از خودِ محیطبان نیز بخشی جداییناپذیر از حفاظت محیط زیست است." وقتی حافظ طبیعت در میدان مأموریت امنیت جانی نداشته باشد، نمیتوان انتظار داشت امنیت حیاتوحش نیز پایدار بماند.
منطقه حفاظتشده بدر و پریشان در جنوب شهرستان قروه و در فاصله حدود 12 کیلومتری این شهر قرار گرفته و بخشی از آن نیز در محدوده شهرستان سنقر در استان کرمانشاه واقع شده است. این منطقه با وسعتی بیش از 43 هزار هکتار، یکی از زیستگاههای مهم حیاتوحش کردستان به شمار میرود و از مجموعهای از ارتفاعات، کوههای صخرهای، درهها و تپهماهورهای بههمپیوسته تشکیل شده است.
کوههای بدر و پریشان از شاخصترین ارتفاعات این منطقه هستند و ارتفاعات آن در بخشهایی به بیش از 3 هزار متر میرسد. وجود چشمههای متعدد، پوشش گیاهی مناسب و شرایط توپوگرافی خاص، این محدوده را به زیستگاهی مناسب برای گونههای ارزشمندی همچون کل و بز وحشی تبدیل کرده است.
بدر و پریشان ابتدا در سال 1375 بهعنوان منطقه شکارممنوع تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت و سپس در سال 1385 به منطقه حفاظتشده ارتقا یافت. بخش عمده این عرصه در حوزه شهرستان قروه قرار دارد و حفاظت از آن بر عهده اداره حفاظت محیط زیست شهرستان قروه است.
اهمیت زیستمحیطی و کوهستانی این منطقه، در کنار وجود گونههای ارزشمند حیاتوحش، باعث شده بدر و پریشان یکی از عرصههای مهم حفاظت از تنوع زیستی در کردستان باشد؛ عرصهای که حفاظت از آن مستلزم حضور مستمر محیطبانان و البته تأمین امنیت و پشتیبانی کافی از نیروهایی است که در این ارتفاعات صعبالعبور از سرمایههای طبیعی استان حراست میکنند.
انتهای پیام/